Қазақстанда мемлекеттік тұрғын үй қолдауын бөлу жүйесін ретке келтіру жұмысы жалғасып жатыр. Азаматтардың өтініштері мен бұқаралық ақпарат құралдарындағы белсенді талқылаулар аясында Отбасы банк тұрғын үй кезегі қазір қалай жұмыс істейтінін және қандай шешімдер қабылданғанын түсіндірді. Бұл өзгерістер ондаған мың отбасының жағдайына тікелей әсер етіп, жылдар бойы қағаз және электронды есепке алу барысында жинақталған олқылықтарды жояды.
2025 жылдың мамырынан бастап банк мұқтаж азаматтарды орталықтандырылған түрде есепке алып, жалдамалы және кредиттік тұрғын үйді бөле бастады. Осылайша, тұрғын үй кезегі алғаш рет бірыңғай басқаруға өтті. Ал 2025 жылдың тамызында әкімдіктер банкке 642 мыңнан астам кезекте тұрған азаматтың деректерін тапсырды. Алайда кейін жүйе бұған дейін ескерілмеген нақты өмірлік жағдайларға тап болды.
Мемлекеттік қызметшілерге арналған жеңілдетілген ипотека – депутаттың ұсынысы
Неліктен түгендеу қажет болды
Қазан айынан бастап банк бүкіл базаны кезең-кезеңімен тексеруге кірісті. Талдау барысында мамандар электронды форматқа көшу кезінде деректердің жоғалуын, отбасы құрамындағы қателіктерді, тұрғылықты өңірдің өзгеруін, тұрғын үйдегі үлестердің формалды түрде есепке алынуын, сондай-ақ жетім балалар мен мүгедектігі бар адамдардың осал жағдайын анықтады.
Өтініштерді қарау нәтижесінде банк өз тәсілдерін қайта қарады. Соның нәтижесінде азаматтарды кезектен формалды түрде шығару тәжірибесінен бас тартып, құқықтарын қорғауға басымдық берді.
Тіркеу енді бәрін шешпейді
Бұрын тіркеудің өзгеруі тұрғын үйді бөлуге қатысуды автоматты түрде шектейтін. Бұл әсіресе оқу немесе жұмыс үшін басқа қалаға кеткен балалар үйінің түлектеріне ауыр тиді.
Енді банк қазіргі тіркеуді емес, кезекке қойылған өңірді ескереді. Соның арқасында мұндай азаматтар есепке тұрған өңірінде мемлекеттік қолдауға құқығын сақтайды.
Тұрғын үйдегі үлес кедергі болмайды
Бұрын пәтердегі тіпті ең аз үлес те, мысалы ата-анасының жекешелендірілген үйіндегі үлес, адамды жалдамалы тұрғын үйден немесе жеңілдетілген ипотекадан автоматты түрде айырды.
2026 жылдың ақпанынан бастап банк бұл ережені өзгертеді. Үлесі бар кезектегілер жалдамалы тұрғын үй алып, кредиттік бағдарламаларға қатыса алады. Осылайша, тұрғын үй кезегі мыңдаған отбасы үшін қолжетімді бола түседі.
Бұзылған шарт мәртебені енді бөгемейді
Бұрын әкімдікпен жасалған шартты бұзу соңғы бес жылда тұрғын үйі бар деп есептеліп, адамды есептен шығаруға әкелетін.
Енді банк нақты жағдайды ескереді. Егер азамат ипотека алмаса немесе тұрғын үйден объективті себептермен бас тартса және шартты ресми түрде бұзса, ол кезектегі мәртебесін қалпына келтіре алады.
BI Group-тен сатып алу құқығымен пәтерді жалға алу – биылғы көктемде
Қоса қарыз алушылар — тек туыстар емес
Кейбір санаттар үшін жақын туыстардың немесе тұрақты табыстың болмауы еңсерілмейтін кедергі болатын.
Енді банк мұндай кезектегілерге табыссыз біліктіліктен өтуге және үшінші тұлғалар арасынан екі қоса қарыз алушы-кепілгер тартуға рұқсат берді. Бұл ретте олардың отбасы табысы тексерілмейді.
Бақша үйі — бас тартуға себеп емес
Тұрғын жайы бар бақша үйінің болуы бұрын тұрғын үйге иелік ету ретінде қарастырылып, бас тартуларға әкелетін. Ал заң бойынша мұндай құрылыстар тұрғын үй деп саналмайды.
Енді «бау-бақша» нысаналы жер теліміндегі бақша үйлерінің иелері есепке тұрып, мемлекеттік қолдау ала алады.
Ескі есеп қателіктерін түзету
Бұрын деректерді қолмен енгізу салдарынан жүйе кейде кезекке дұрыс емес адамды қоятын. Кей жағдайларда отбасы құрамында бөгде адамдар көрсетілетін.
Енді мұндай қателіктер өтініш, әкімдіктің хаты немесе сот шешімі негізінде түзетіледі. Артық адамдар құжаттармен расталғаннан кейін отбасы құрамынан шығарылады.
Әкімшілік өзгерістер ескерілді
2022 жылғы әкімшілік реформадан кейін кей өңірлік деректер ескіріп қалды. Бұл тұрғын үйді дұрыс бөлуге кедергі келтірді.
Банк өтініш бойынша есепке қою өңірін өзгертуге рұқсат берді. Сол сияқты Қазақстаннан тыс жердегі некелер мен балаларға қатысты мәселелер де шешіледі. Шетел азаматтары болып табылатын жұбайлар түгендеу кезінде отбасы құрамынан шығарылуы мүмкін.
Тек өзекті деректер бойынша бөлу
Бұрын тұрғын үйді ескі деректер негізінде бөлу ұзақ кідірістер мен қателіктерге әкелетін. Енді банк жаңа ереже енгізді.
Жалдамалы және кредиттік тұрғын үй тек түгендеуден өткен азаматтарға ғана беріледі. Бұл үдерісті жеделдетіп, ашық етеді.
Банк барлық шешімдер Қазақстан Республикасының заңнамасы аясында және мәселенің әлеуметтік маңызын ескере отырып қабылданатынын атап өтеді. Басшылықтың айтуынша, кезектегі әрбір жазбаның артында нақты отбасы тұр, сондықтан жүйені жетілдіру жұмысы жалғаса береді.
Алдағы уақытта банк күрделі жағдайларды жедел әрі кешенді қарау үшін жеке тұрғын үй комиссиясын құру мүмкіндігін де жоққа шығармайды. Осылайша, тұрғын үй кезегі біртіндеп әділ әрі басқаруға ыңғайлы тетікке айналып келеді.
Сондай-ақ оқыңыз: Пәтерге ақша жинау оңайырақ болады: жекеменшік банктер тұрғын үй жинақ жүйесіне кіруде
Жылжымайтын мүлік нарығындағы өзекті жаңалықтарды қадағалап, сату туралы хабарландыру орналастырып және армандаған пәтеріңізді ыңғайлы homsters қосымшасы арқылы табыңыз
