Қазақстандағы тұрғын үй нарығы біртіндеп күрт ауытқулар кезеңінен шығып келеді. Сатып алушылар абай бола бастады, банктер несиелеу талаптарын күшейтті, ал сатушылар өз күткен бағаларын қайта қарай бастады. Осындай жағдайда қайталама тұрғын үй арзандауы мүмкін, ал нарық біртіндеп тұрақты әрі баяу динамика кезеңіне өтуде.
Сарапшылардың деректеріне сәйкес, ақпан айында қайталама нарықтағы пәтер бағасы айтарлықтай өзгермеген. Қаңтармен салыстырғанда өсім небәрі 0,2% болды. Көптеген қалаларда баға ауытқуы бір пайыздан аспады. Едәуір өсім тек жекелеген өңірлерде байқалды. Мәселен, Алматы мен Қостанайда баға 2%-ға дейін көтерілген.
Мамандар мұндай динамиканы ипотекалық нарықтағы құрылымдық өзгерістермен байланыстырады. Қазіргі кезде мемлекеттік бағдарламалар мен жеңілдетілген несиелердің басым бөлігі жаңа тұрғын үй сатып алуға бағытталған. Сондықтан қайталама тұрғын үйге деген сұраныс біртіндеп төмендеп келеді.
Қазақстан құрылысшылар одағының Алматы филиалы директорының орынбасары Диляра Сейтнурованың айтуынша, қайталама нарықтағы көптеген пәтерлер қазіргі заман талаптарына толық сәйкес келмейді. Үйлердің басым бөлігі 60–90-жылдары салынған. Мұндай ғимараттарда жиі жер асты автотұрағы, қосымша қойма бөлмелері және заманауи инфрақұрылым болмайды. Соған қарамастан, сатушылар жақын маңдағы жаңа тұрғын үй кешендерінің бағасына қарап, өз пәтерлерінің құнын жоғары деңгейде ұстап отыр.
Қазақстандағы қайталама тұрғын үйге ипотека: мөлшерлемелер, банктер және нақты талаптар
Қайталама нарықта түзету болуы мүмкін
Сарапшылардың пікірінше, алдағы уақытта нарық біртіндеп теңгерімге келе бастайды. Жылдың екінші жартысында қайталама тұрғын үй арзандауы мүмкін, ал пәтер бағасы нарықтағы нақты жағдайға жақындай түсуі ықтимал.
Сонымен қатар жаңа тұрғын үй сегментіндегі жағдай басқаша қалыптасып отыр. Девелоперлер шаршы метр бағасын индекстеуді жалғастыруда, алайда өсім қарқыны біршама баяулады. Сарапшылардың бағалауынша, жаңа пәтерлердің бағасы ай сайын шамамен 1–1,5%-ға өсуі мүмкін. Нәтижесінде жарты жыл ішінде өсім 3–8% аралығында болуы ықтимал.
Сатып алушылар белсенділігін тежеп отырған негізгі фактор — ипотекалық несиелердің жоғары құны. Жоғары пайыздық мөлшерлемелер отбасыларды бюджетін мұқият есептеуге және шешім қабылдауды кейінге қалдыруға мәжбүрлейді.
Соған қарамастан, сарапшылар егер қаржылық мүмкіндік болса, тұрғын үй сатып алуды ұзақ уақытқа кейінге қалдырмауға кеңес береді. Жылжымайтын мүлік жөніндегі сарапшы Александр Пактың айтуынша, Қазақстан экономикасы жағдайында тұрғын үй сатып алуға ең қолайлы уақытты күту әрдайым мүмкін бола бермейді. Сондықтан ипотека мақұлданған немесе жеткілікті қаражат жиналған жағдайда, шешімді ұзақ күтпей қабылдаған дұрыс.
Ең қымбат тұрғын үй қайда
Ақпан айының қорытындысы бойынша Қазақстандағы қайталама нарықта бір шаршы метрдің орташа бағасы 420 104 теңгені құрады. Ең жоғары бағалар дәстүрлі түрде Алматы, Астана және Шымкент қалаларында тіркелген.
Ал өңірлерде тұрғын үй әлдеқайда қолжетімді. Ең төмен бағалар Қызылорда, Тараз және Ақтөбе қалаларында байқалады.
Осылайша тұрғын үй нарығы біртіндеп теңгерімді модельге көшіп келеді. Бағада күрт өзгерістер байқалмайды, алайда өңірлер арасындағы айырмашылық әлі де айтарлықтай. Сонымен бірге сарапшылар алдағы уақытта қайталама тұрғын үй арзандауы мүмкін екенін жиі айтып отыр.
Сондай-ақ оқыңыз: Зейнетақы жинақтарын қайтадан ипотекаға бағыттауға рұқсат берілді
Жылжымайтын мүлік саласындағы барлық өзекті жаңалықтарды homsters қосымшасынан оқыңыз
