Қазақстанда барлық азаматтар үшін қолжетімді кеңістікті қалыптастыру тәсілдерін күшейтіп жатыр. Негізгі назар — құрылыс және тұрғын үй саясатының маңызды бөлігіне айналып келе жатқан инклюзивті ортаға бағытталған. Сондықтан билік жекелеген шешімдерден бас тартып, саланы жүйелі түрде жаңғыртуға көшіп отыр.
Бұл мәселе Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында қаралды. Жиында салалық ведомстволардың өкілдері 2025–2030 жылдарға арналған инклюзивті саясат тұжырымдамасын іске асыру бойынша нақты қадамдарды ұсынды. Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Қуандық Қажкенов мемлекет нысандардың қолжетімділігін барлық кезеңде қатаң бақылауға алып жатқанын айтты.
Жалдаудың жаңа ережелері: аумақ бойынша шектеулер кімдерге қатысты болады
Қолжетімділік стандарттары құрылыс деңгейінде бекітілді
Осылайша, жаңартылған Құрылыс кодексіне кедергісіз орта қағидаты енгізілді. Енді девелоперлер жобалау кезеңінен бастап қолжетімділік талаптарын ескеруі тиіс. Бұл нормалар құрылыс барысында сақталып, нысанды пайдалануға беру кезінде тексеріледі. Сонымен қатар, ғимараттардың белгіленген стандарттарға сәйкестігін бағалауға әлеуметтік қорғау органдары да қатысады.
Бұдан бөлек, мемлекет қолдау тетіктерін кеңейтіп жатыр. Әсіресе, ерекше қажеттіліктері бар адамдардың тұрғын үй мәселесін шешуге басымдық берілген. Қазіргі таңда кезекте I және II топтағы мүгедектігі бар 63 мыңнан астам азамат тұр. Сондай-ақ ерекше қажеттіліктері бар балаларды тәрбиелеп отырған 26 мыңға жуық отбасы тұрғын үй алуға басым құқыққа ие.
Жетім балаларға арналған тұрғын үй заң бұзушылықтармен бөлінеді
Тұрғын үй қолдауы мүмкіндіктерді арттырады
Процесті жеделдету үшін бірнеше құрал қатар қолданылуда. Бір жағынан, азаматтарға коммуналдық қордан пәтер беріледі. Екінші жағынан, жеңілдетілген ипотекалық бағдарламалар дамып, жеке сектордағы жалдау ақысы субсидияланады. Қосымша ретінде бастапқы жарнаны жабуға көмектесетін тұрғын үй сертификаттары беріледі. Соның арқасында инклюзивті орта тек архитектурамен шектелмей, тұрғын үйдің қолжетімділігіне тікелей әсер етеді.
Статистика да оң өзгерістерді көрсетіп отыр. Мәселен, өткен жылы 7,8 мың адам жалдамалы баспанамен қамтамасыз етілді. Олардың қатарында мыңнан астам мүгедектігі бар азамат және ерекше балаларды тәрбиелеп отырған жүздеген отбасы бар. Биыл да қолдау жалғасып, жүздеген азамат пен отбасы баспаналы болды.
Сонымен қатар, тұрғын үй сертификаттары жүйесі де белсенді дамуда. 2025 жылы өңірлер шамамен 2 млрд теңгеге 1,7 мыңнан астам сертификат берді. Бұл көмектің басым бөлігі мүгедектігі бар азаматтар мен ерекше балалар өсіріп отырған отбасыларға бағытталды.
Нәтижесінде профильдік министрлік басталған жұмысты жалғастыратынын мәлімдеді. Ведомство жоспарланған шараларды кезең-кезеңімен іске асырып, мемлекеттік органдар арасындағы өзара іс-қимылды күшейтуді көздейді. Соның арқасында мемлекет өмір сапасын арттырып қана қоймай, инклюзивті орта негізгі рөл атқаратын тұрақты модель қалыптастыруды жоспарлап отыр.
Сондай-ақ оқыңыз: ТКШ-ны цифрландыру: төлемдер мен ресурстарды бақылау қалай өзгереді
Жылжымайтын мүлік нарығындағы барлық өзгерістерден хабардар болып, ипотекалық бағдарламаларды оңай түсіну үшін Homsters қосымшасын пайдаланыңыз