Отбасы банкін көбіне ұзақ жинақпен байланыстырады. Көп адам бірнеше жыл бұрын ашылған депозит болмаса, ипотека алу мүмкін емес деп ойлайды. Алайда жағдай ондай қатал емес. Тұрғын үйді ескі депозитсіз де сатып алуға болады. Ол үшін дұрыс жолды таңдау қажет.
Ең бастысы — екі ұғымды шатастырмау. Отбасы банк жүйесінде мүлде депозитсіз ипотека рәсімдеу мүмкін емес. Себебі банк тұрғын үй құрылыс жинағы арқылы жұмыс істейді. Бірақ депозитті қазір ашып, басқа ресурстарды пайдалануға болады. Оған өз қаражатыңыз, зейнетақы артық қаражаты, туыстардың жинағы немесе отбасылық салымдар кіреді.
Сондықтан бірінші сұрақ «Менде депозит бар ма?» деп қойылмауы керек. Маңыздысы басқа: «Бастау үшін менде қандай ресурс бар?». Осы жауап мәмілеге қаншалықты тез шығуға болатынын анықтайды.
Отбасы банкте депозитті қалай ашуға және тұрғын үйге қалай жинауға болады: қадамдық нұсқаулық
Неліктен депозит бәрібір қажет
Отбасы банк жинақтау моделі бойынша жұмыс істейді. Клиент салым ашады, оны толықтырады, бағалау көрсеткішін жинайды. Содан кейін қарыз алуға үміткер бола алады. Жинақтау тарихы неғұрлым жақсы болса, шарттар да соғұрлым тиімді болады.
Ең тиімді сценарий — тұрғын үй заемы. Ол тұрғын үй құнының кемінде 50%-ын жинаған кезде қолжетімді. Сонымен қатар жинақтау мерзімі үш жылдан кем болмауы керек. Мұндай заем бойынша мөлшерлеме жылдық 3,5%-дан 5%-ға дейін. Ал ЖТСМ 3,6%-дан 6,9%-ға дейін құрайды.
Алайда сатып алушыға әрдайым үш жылды нөлден бастап күту қажет емес. Егер қаражаттың бір бөлігі бар болса, аралық немесе алдын ала заемға тезірек өтуге болады. Сондықтан бұл жүйеде депозит кедергі емес, банк жүйесіне кіру нүктесі болып саналады.
Ипотека және жұмыстан айырылу: баспананы жоғалтпау үшін не істеу керек
Ақша бар, бірақ ол Отбасы банкте сақталмаған болса
Мұндай жағдай жиі кездеседі. Адам басқа шотта жинақтауы мүмкін. Немесе ақшасын басқа банкте ұстаған. Кейде қаражат мүлік сатудан түседі. Отбасы банкте депозит жоқ, бірақ бастапқы жарна жиналып қойған.
Бұл жағдайда салым ашып, оған ірі соманы салуға болады. Егер тұрғын үй құнының кемінде 50%-ы жиналса, сатып алушы аралық заемды қарастыра алады. Банк шарты бойынша мұндай заем жинақтау мерзімі үш жылдан аз, бірақ тұрғын үй құнының жартысы бар клиенттерге келеді. Аралық заем бойынша мөлшерлеме жылдық 6%-дан 8,5%-ға дейін. Кейін ол тұрғын үй заемы деңгейіне дейін төмендеуі мүмкін.
Бұл жол жинақты нөлден бастағысы келмейтіндерге қолайлы. Бірақ бағалау көрсеткішін ескеру маңызды. Ол тек сомаға ғана емес, депозиттің қозғалысына да байланысты. Сондықтан ақша салу мен заем рәсімдеу арасында уақыт өтуі мүмкін.
Сатып алудан бұрын алдын ала лимитті білген дұрыс. Осылайша сатып алушы қандай сомаға үміт арта алатынын түсінеді. Сонымен қатар ай сайынғы төлемді және қандай пәтер іздеу керегін нақты бағалайды.
Қарыз алушының қаржылық қауіпсіздік қоры: ипотекалық сақтандыру не үшін қажет
Құнның толық жартысы болмаса
Әр адамның пәтер бағасының 50%-ын жинауға мүмкіндігі жоқ. Бірақ бұл сатып алуды бірнеше жылға кейінге қалдыру керек дегенді білдірмейді. Кей жағдайда алдын ала заемды қарастыруға болады.
Отбасы банк дерегінше, алдын ала заем үшін бастапқы жарна 20%-дан 50%-ға дейін болуы мүмкін. Мұндай нұсқа тұрғын үйді ертерек сатып алуға мүмкіндік береді. Ал кейін клиент жинақтау жүйесінің ішінде қозғалысын жалғастырады.
Бұл жерде тек мөлшерлемеге қарау жеткіліксіз. Сатып алушы толық жүктемені түсінуі керек. Оған ай сайынғы төлем, кейінгі жарналар, заем мерзімі және банк қоятын табыс талабы кіреді. Егер бүкіл бюджет бастапқы жарнаға кетсе, мәміле тәуекелді болуы мүмкін.
Сондықтан алдын ала заем тұрақты табысы және белгілі бір жинағы бар адамдарға келеді. Ал ақша әзірге тым аз болса, депозит ашып, болашақ сатып алуға базаны біртіндеп қалыптастырған дұрыс.
Пәтердің орнына коммерциялық үй-жай: арзан тұрғын үй сатып алушысы қандай тәуекелге барады
Депозитті басқа адамға беру
Кейде бір отбасы мүшесінде депозит болмайды. Бірақ басқа туысының салымы бұрыннан ашылған болуы мүмкін. Мұндай жағдайда депозитті басқа адамға беру тәсілін қарастыруға болады. Бұл жай ғана ақша аудару емес. Туыс өзінің тарихы бар депозитті береді. Ол заемға тезірек жақындауға көмектеседі.
Отбасы банк депозитті туыстарға беруге рұқсат етеді. Мұны бөлімшеде немесе мобильді қосымша арқылы жасауға болады. Бірақ салым онлайн операция шарттарына сай болуы керек. Банк онлайн беру рәсімі шамамен 5–10 минут алатынын да көрсетеді.
Сатып алушы бәрібір өз атына депозит ашуы керек. Содан кейін туысы депозитті береді, ал туыстық құжаттармен расталады. Бұл нұсқа отбасы тұрғын үйге алдын ала жинақ жасаған, бірақ сатып алушы басқа адам болған жағдайда өте ыңғайлы.
Алайда мәміле алдында барлық детальді тексеру қажет. Әртүрлі депозиттерде шектеулер болуы мүмкін. Сонымен қатар сома, жинақтау мерзімі және бағалау көрсеткіші маңызды. Сондықтан депозитті беруді пәтер таңдаған соң емес, алдын ала жоспарлаған дұрыс.
Қарыз алушы және ортақ қарыз алушы: бұлар кім және айырмашылығы неде
Ақша жетпесе, бірақ зейнетақы артық қаражаты болса
Жеткіліктілік шегінен асатын зейнетақы жинағы да тұрғын үй сатып алуға көмектесуі мүмкін. Оны тұрғын үй мақсаттарына, соның ішінде тұрғын үй құрылыс жинағына аударуға болады.
Бұл сценарий ескі депозиті жоқ, бірақ БЖЗҚ-да қолжетімді сомасы бар адамдарға келеді. Алдымен депозит пен арнайы шот ашу керек. Содан кейін зейнетақы қаражатын қажетті мақсатқа пайдалану үшін өтініш беріледі. Банк сайтында зейнетақы жинағын жақын туысқа немесе жұбайына ішінара не толық беруге болатыны да көрсетілген.
Бірақ мұнда мерзімді алдын ала есептеу маңызды. Зейнетақы ақшасын «керек болып қалар» деп аудармаған жөн. Алдымен қандай пәтер алғыңыз келетінін түсіну керек. Содан кейін бастапқы жарнаға қанша жетпейтінін және қандай заем шынымен қолайлы екенін есептеу қажет.
Жинақ бірнеше отбасы мүшесінде болса
Тұрғын үй сатып алу көбіне отбасылық жобаға айналады. Бір адам депозитті бұрын ашқан болуы мүмкін. Екіншісі жақында ғана жинай бастаған. Үшіншісі зейнетақы артық қаражатының бір бөлігін қоса алады. Әрқайсын бөлек қараса, сома жетпеуі мүмкін. Бірақ бірге олар сатып алушының мүмкіндігін күшейтеді.
Мұндай жағдайда отбасылық сценарийді қарастыруға болады. Отбасы банкте жақын туыстарға арналған «Отбасылық пакет» бар. Оған жұбайлар, ата-ана, балалар, аға-іні және әпке-қарындастар кіреді. Бұл формат отбасы ішінде жинақ жүргізуге және оны тұрғын үй мақсатына пайдалануға көмектеседі.
Логика қарапайым. Отбасы барлық мүмкін ресурсты бір түсінікті схемаға неғұрлым ерте жинаса, ипотекаға апаратын жолды есептеу соғұрлым жеңілдейді. Дегенмен кеңессіз біріктіруге немесе депозитті беруге асықпаған дұрыс. Кейде мемлекеттік сыйақы есептелгенін күтіп, содан кейін ғана салым құрылымын өзгерткен тиімді.
Қазақстандағы бастапқы жарнасыз ипотека: шындық па, әлде аңыз ба
Өтініш берер алдында қалай қателеспеу керек
Сатып алушының басты қатесі — бәрін пәтерден бастау. Адам ұнаған нұсқаны табады, кепілақы береді. Кейін Отбасы банк арқылы рәсімдеу көбірек уақыт алатынын немесе объект банк талабына сай келмейтінін біледі.
Дұрысы — кері бағытпен жүру. Алдымен депозит ашу немесе бар салымдарды тексеру қажет. Содан кейін қандай ресурстарды қолдануға болатынын анықтау керек. Оған өз жинағы, зейнетақы артық қаражаты, туыстар көмегі, депозитті беру немесе отбасылық салымдар кіреді. Осыдан кейін лимитті есептеп, тек содан соң тұрғын үй таңдау керек.
Сондай-ақ табысты алдын ала тексерген дұрыс. Банк төлем қабілетін, кредит тарихын және борыштық жүктемені қарайды. Бастапқы жарна жақсы болса да, ай сайынғы төлем тым жоғары шықса, ипотека мақұлданбауы мүмкін.
Жылжымайтын мүлік объектісі де бөлек назар талап етеді. Сатушыға кепілақы бермес бұрын пәтердің немесе үйдің банк талабына сай келетінін нақтылаған жөн. Бұл ақша беріліп қойған, бірақ мәмілені рәсімдеу мүмкін болмай қалған жағдайдан сақтайды.
Жылжымайтын мүлік нарығы жаңа кезеңге өтуде — сарапшылар пікірі
Сатып алушы нені білуі керек
Отбасы банкте ескі депозитсіз ипотека алу мүмкін. Бірақ бұл депозит мүлде қажет емес дегенді білдірмейді. Оны бәрібір ашуға тура келеді. Себебі банктің бүкіл жүйесі тұрғын үй құрылыс жинағына негізделген.
Егер сатып алушыда тұрғын үй құнының 50%-ы болса, аралық заем арқылы жол жылдамырақ болуы мүмкін. Егер 20–50% аралығында қаражат болса, алдын ала заемды зерттеуге болады. Ал өз қаражаты жетпесе, зейнетақы артық қаражатын, туыстардың депозитін, депозитті беруді және отбасылық жинақ форматын тексерген жөн.
Ең бастысы — депозиттің жоқтығын тығырық деп қабылдамау. Бұл сатып алушыға басқа жол таңдау керек дегенді ғана білдіреді. Алдымен ақша мен схема, содан кейін өтініш, тек одан кейін нақты пәтер. Мұндай тәртіп артық тәуекелді азайтады және тұрғын үй сатып алу жолынан сабырмен өтуге көмектеседі.
Сондай-ақ оқыңыз: Бастапқы жарна ипотеканы қалай өзгертеді: 20%, 30% және 50% бойынша есеп
Жылжымайтын мүлік туралы барлық жаңалықтар, сондай-ақ жаңа тұрғын үй кешендеріне арналған шолулар мен тиімді ұсыныстар — біздің Homsters қосымшамызда
