Қазақстандықтарға тұрғын үй несиелерінің тез арзандауын күтудің қажеті жоқ. Реттеуші ипотека бойынша мөлшерлемені 20%-ға дейін төмендетуді тағы кейінге қалдырды. Енді ГЭСВ-тің қолданыстағы 25% деңгейіндегі шегі 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін сақталады. Жаңа тәсілді кейінірек іске қосу жоспарланып отыр. Бұл банктердің өзгерген ережелерге бейімделуіне мүмкіндік береді.
ГЭСВ несиенің нақты құнын көрсетеді. Оған тек мөлшерлеме ғана емес, комиссиялар, сақтандыру және басқа да міндетті шығындар кіреді. Сондықтан дәл осы көрсеткіш қарыз алушының банкке нақты қанша төлейтінін түсінуге көмектеседі.
Жаңа жеткіліктілік шектері жарияланды: қазақстандықтарға ЕНПФ-тен ақша алу қиындайды
Шарттар қалай өзгереді
2027 жылдан бастап реттеуші ең жоғары ГЭСВ мөлшерін бастапқы жарнаға байланыстыруды жоспарлап отыр. Ол үшін LTV көрсеткіші қолданылады. Бұл көрсеткіш тұрғын үй құнының қандай бөлігін несие жабатынын көрсетеді.
Егер қарыз алушы пәтер бағасының 70%-ынан артық несие алмаса, ГЭСВ 20%-бен шектеледі. Демек, сатып алушы кемінде 30% өз қаражатын салуы керек.
Ал егер несие тұрғын үй құнының 70%-ынан асып кетсе, банк 25% шекті мөлшерді қолдана алады. Мұндай нұсқа бастапқы жарнасы аз сатып алушыларға әсер етеді.
Мысалы, пәтер 30 млн теңге тұрады. Егер бастапқы жарна 9 млн теңге болса, қарыз алушы тұрғын үй құнының 70%-ын несиеге алады. Бұл жағдайда ол ГЭСВ-тің 20% шегіне үміт арта алады. Алайда бастапқы жарна 6 млн теңге болса, несие бағаның 80%-ын жабады. Онда 25% шегі сақталады.
Отбасы банк мөлшерлемені көтерді: аралық қарыздың жаңа шарттары
Неліктен мөлшерлемені бірден төмендетпеді
Бастапқыда шекті мөлшерлемені төмендетуді ертерек іске қосу жоспарланған еді. Мұндай қадам ипотеканы халық үшін қолжетімді етуі тиіс болатын. Сонымен қатар ол қымбат несиелерге байланысты мәмілені кейінге қалдырған сатып алушыларды қолдауы мүмкін еді.
Алайда банктер күрт шектеуге қарсы болды. Нарықта ақшаның құны жоғары болған кезде оларға ипотеканы төмен шекпен беру қиындайды. Сондықтан тым жылдам төмендету нарықтық бағдарламалардың санын азайтуы мүмкін еді.
Нәтижесінде реттеуші барынша сақ сценарийді таңдады. Енді ипотека бойынша мөлшерлемені төмендету бастапқы жарна көлемімен байланыстырылады. Мұндай тәсіл банктердің тәуекелін азайтады. Сонымен бірге жинағы бар сатып алушыларды ынталандырады.
КСК-ны қайта тіркеу Қазақстанда үйлерді басқару жүйесін өзгертеді
Бұл тұрғын үй нарығына қалай әсер етеді
Жаңа мөлшерлемелерден кейін нарықта айтарлықтай жандану болады деп күту қиын. Көптеген сатып алушы үшін шарттар бұрынғыдай қалады. Әсіресе бұл пәтер құнының тек 10–20%-ын ғана салуға дайын адамдарға қатысты.
Сонымен қатар құрылыс компаниялары мен банктер бастапқы жарнасы жоғары клиенттерге көбірек назар аударуы мүмкін. Мұндай сатып алушылар сенімдірек көрінеді. Олар несиеге аз сома алады және отбасылық бюджетке түсетін жүктемені азайтады.
Сондай-ақ нарық сақ бола түсуі мүмкін. Сатып алушылардың бір бөлігі бастапқы жарнаға ұзақ уақыт ақша жинайды. Басқалары қауіпсіз қарыз жүктемесіне сай келу үшін арзанырақ тұрғын үй таңдауы мүмкін.
Қосымша 2027 жылдан бастап Қазақстанда қарыздың табысқа қатынасы коэффициентін енгізу жоспарланып отыр. Ол қарыз алушының ең жоғары кредиттік жүктемесін шектейді. Сондықтан банктер табысты, қолданыстағы несиелерді және болашақ ипотекалық төлемді мұқият бағалайды.
Нәтижесінде жаңа ережелер ипотеканы бәрі үшін бірден арзан етпейді. Тиімдірек шарттарды алдымен бастапқы жарнасы 30%-дан жоғары сатып алушылар алады. Ал қалғандар үшін ипотека бойынша мөлшерлемені төмендету әзірге нақты өзгерістен гөрі күтілетін мүмкіндік болып қала береді.
Сондай-ақ оқыңыз: Сұр схемалар: жаңа тұрғын үй кешенінен пәтер сатып алғанда ақшаны қалай жоғалтпауға болады
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтар мен пайдалы материалдар Homsters қосымшасында қолжетімді
