Қазақстандықтарға тұрғын үй кредиттерінің тез арзандауын күтудің қажеті жоқ. Реттеуші ипотека мөлшерлемесін 20%-ға дейін төмендетуді тағы кейінге қалдырды. Енді ГЭСВ бойынша қазіргі 25% шегі 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін сақталады. Жаңа тәсілді кейінірек іске қосуды жоспарлап отыр. Бұл банктерге өзгерген ережелерге бейімделуге мүмкіндік береді.
ГЭСВ кредиттің нақты құнын көрсетеді. Оған тек мөлшерлеме ғана емес, комиссиялар, сақтандыру және басқа да міндетті шығындар кіреді. Сондықтан дәл осы көрсеткіш қарыз алушының банкке нақты қанша төлейтінін түсінуге көмектеседі.
Қарағанды құрылыста цифрлық технологияларды енгізуді жоспарлап отыр
Шарттар қалай өзгереді
2027 жылдан бастап реттеуші ең жоғары ГЭСВ мөлшерін бастапқы жарнаға байланыстыруды жоспарлап отыр. Ол үшін LTV көрсеткіші қолданылады. Бұл көрсеткіш тұрғын үй құнының қандай бөлігін кредит жабатынын көрсетеді.
Егер қарыз алушы пәтер бағасының 70%-ынан аспайтын соманы кредитке алса, ГЭСВ 20%-бен шектеледі. Демек, сатып алушы кемінде 30% өз қаражатын салуы керек.
Ал егер кредит тұрғын үй құнының 70%-ынан асып кетсе, банк 25% шегін қолдана алады. Мұндай нұсқа бастапқы жарнасы аз сатып алушыларға қатысты болады.
Мысалы, пәтер 30 млн теңге тұрады. Егер бастапқы жарна 9 млн теңге болса, қарыз алушы тұрғын үй құнының 70%-ын кредитке алады. Бұл жағдайда ол ГЭСВ бойынша 20% шегіне үміт арта алады. Ал егер бастапқы жарна 6 млн теңге болса, кредит пәтер бағасының 80%-ын жабады. Онда 25% шегі сақталады.
Неге мөлшерлеме бірден төмендетілмеді
Бастапқыда шекті мөлшерлемені төмендетуді ертерек іске қосу жоспарланған еді. Мұндай қадам ипотеканы халық үшін қолжетімді етуі керек болатын. Сонымен қатар ол қымбат кредиттерге байланысты мәмілені кейінге қалдырып жүрген сатып алушыларды қолдауы мүмкін еді.
Алайда банктер мұндай шектеудің күрт енгізілуіне қарсы болды. Нарықта ақша құны жоғары болған кезде оларға ипотеканы төмен шекпен беру қиынға соғады. Сондықтан тым жылдам төмендету нарықтық бағдарламалардың санын қысқартуы мүмкін.
Соңында реттеуші неғұрлым сақ сценарийді таңдады. Енді ипотека мөлшерлемесін төмендету бастапқы жарна көлемімен байланыстырылады. Мұндай тәсіл банктердің тәуекелін азайтады және жинағы бар сатып алушыларды ынталандырады.
Бұл тұрғын үй нарығына қалай әсер етеді
Жаңа мөлшерлемелер нарықты бірден жандандырады деп күтуге болмайды. Көптеген сатып алушы үшін шарттар бұрынғы күйінде қалады. Әсіресе бұл пәтер құнының тек 10–20%-ын бастапқы жарна ретінде енгізуге дайын адамдарға қатысты.
Сонымен қатар құрылыс компаниялары мен банктер бастапқы жарнасы жоғары клиенттерге көбірек көңіл бөлуі мүмкін. Мұндай сатып алушылар сенімдірек көрінеді. Олар кредитке аз сома алады және отбасы бюджетіне түсетін жүктемені төмендетеді.
Нарық та сақ бола түсуі мүмкін. Сатып алушылардың бір бөлігі бастапқы жарнаға ұзағырақ ақша жинай бастайды. Басқалары қауіпсіз қарыз жүктемесіне сай болу үшін арзанырақ баспана таңдауы мүмкін.
Бұған қоса, 2027 жылдан бастап Қазақстанда қарыздың табысқа арақатынасы коэффициентін енгізу жоспарланып отыр. Ол қарыз алушының ең жоғары кредиттік жүктемесін шектейді. Сондықтан банктер табысты, қолданыстағы кредиттерді және болашақ ипотекалық төлемді мұқият бағалайды.
Нәтижесінде жаңа ережелер ипотеканы бәрі үшін бірден арзандатпайды. Неғұрлым тиімді шарттарды ең алдымен бастапқы жарнасы 30%-дан басталатын сатып алушылар алады. Ал қалғандары үшін ипотека мөлшерлемесін төмендету әзірге нақты өзгерістен гөрі күтілетін мүмкіндік болып қала береді.
Читайте также: Сұр схемалар: жаңа құрылыстан пәтер сатып алғанда ақшаны қалай жоғалтпауға болады
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтар мен пайдалы материалдар Homsters қосымшасында қолжетімді
