Қазақстан жас мамандардың тұрғын үй мәселесін шешу тәсілін өзгертуде. Жұмыс істейтін жастарға арналған жалдамалы тұрғын үй бағдарламасы 27 наурыздан бастап өз жұмысын тоқтатты. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің орынбасары — мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева хабарлады. Аталған шешім жаңа Құрылыс кодексінің қабылдануы және қолдау тетіктерінің қайта қаралуын қамтитын кең ауқымды заңнамалық өзгерістердің бір бөлігі болды.
Бұған дейін бағдарлама маңызды әлеуметтік міндет атқарды. Жас мамандарға тұрғын үйлер белгілі бір мерзімге айына 5–15 мың теңге көлеміндегі қолжетімді жалдау төлемімен ұсынылды. Осы уақыт ішінде қатысушылар табысын тұрақтандырып, кәсіби тұрғыда орнығып, өз баспанасын сатып алуға алғашқы жарна жинауға мүмкіндік алды.
Қымбат тұрғын үй: Алматыдағы баға қалай қалыптасады – сарапшы пікірі
Қолдау логикасы қалай өзгерді
Бастапқыда жалдамалы тұрғын үй бағдарламасы Астана, Алматы және Шымкент қалаларын қамтыды. Бұл ретте тұрғын үй тек уақытша пайдалануға берілді. Сатып алу мүмкіндігі шарттарда да, келісімшарттарда да қарастырылмаған.
Уақыт өте келе бағдарламаның параметрлері түзетілді. Алғашында келісімшарттар бес жылға жасалса, кейін бұл мерзім үш жылға дейін қысқартылды. Соған қарамастан негізгі қағидат өзгерген жоқ — тұрғын үй меншікке берілмей, тек уақытша жалға ұсынылды.
Жалпы алғанда, бұл бағдарламаны 10 мыңнан астам жас қазақстандық пайдаланды. Алайда кейбір қатысушылар пәтерді өз иелігінде қалдыруға үміттенді. Дегенмен, Аида Балаева атап өткендей, мұндай өзгерістерге жол берілмейді. Мемлекеттік шешімдер бірыңғай қағидаттарға негізделуі тиіс. Әйтпесе бұл қатысушылар арасындағы теңдік қағидатын бұзады.
Жаңартылған заңнама күшіне енгеннен кейін бірқатар нормативтік актілер өз күшін жойды.
Шілдеден бастап ипотека мөлшерлемелері өзгереді: қазірдің өзінде не белгілі
Тұрғын үй мен жалға алушыларға не болады
Бағдарлама тоқтатылғаннан кейін босатылған тұрғын үй қоры жергілікті атқарушы органдарға беріледі. Әрі қарай пәтерлер қолданыстағы кезек пен тұрғын үй заңнамасына сәйкес бөлінеді.
Қазіргі жалға алушылар үшін нақты тәртіп сақталады. Егер жалдау мерзімі аяқталуға жақын болса, келісімшарт белгіленген талаптарға сай аяқталады. Ал егер мерзім әлі аяқталмаса, тұру мерзімі толық аяқталғанға дейін жалғасады.
Осылайша күрт өзгерістер болмайды. Алайда тұрғын үйді өзінде қалдыру мүмкіндігі де қарастырылмаған.
Қандай тетіктер ұсынылады
Сонымен қатар мемлекет жастарды қолдаудан бас тартпайды. Керісінше, басымдық бірден тұрғын үй сатып алуға мүмкіндік беретін құралдарға беріледі.
«Отбасы банкімен» бірлесіп, елдің 17 өңірінде жеңілдетілген ипотекалық бағдарламалар іске қосылды. Соның нәтижесінде шамамен 12 мың жас маман өз баспанасын сатып алды. Оның ішінде 1,6 мыңнан астамы бұрын жалдамалы тұрғын үй бағдарламасының қатысушылары болған.
Бұдан бөлек, «Отау», «Наурыз» және «Наурыз Жұмыскер» республикалық бағдарламалары жұмыс істейді. Қазіргі таңда мақұлданған өтінімдердің шамамен 62%-ы 35 жасқа дейінгі азаматтарға тиесілі. Бұл жастар тарапынан сұраныстың жоғары екенін көрсетеді.
Барлық сұрақтар бойынша акиматтар мен «Отбасы банкі» арқылы кеңес алуға болады. Мамандар мүмкіндіктерді алдын ала бағалап, ипотекалық бағдарламаларға қатысуды кейінге қалдырмауға кеңес береді.
Қорытындылай келе, жалдамалы тұрғын үй бағдарламасы нарықтан кетіп, оның орнын жеке тұрғын үй сатып алуға бағытталған және ұзақ мерзімді тұрақтылықты қамтамасыз ететін шешімдер басуда.
Оқыңыз: 2–5% ипотека — сәуірде кім баспана алады
Жылжымайтын мүлік туралы барлық жаңалықтар, шолулар және тиімді ұсыныстар — Homsters қосымшасында
