Қазақстанда үйлері реновация бағдарламасына енгізілген азаматтар үшін жаңа ережелер әзірленіп жатыр. Мәселе аса өзекті, себебі егер тұрғын үй сүрілуге жатса, адамдар жалпылама уәделерді емес, нақты кепілдіктерді білгісі келеді: қайда тұрады, жалдау ақысын кім төлейді және өтемақы қалай есептеледі. Қазір Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі осы олқылықтардың орнын толтырып, көшірудің ашық алгоритмін енгізетін тәртіпті әзірлеуде, – деп хабарлайды tengrinews.kz редакциясы.
Реновация ретсіз емес: жаңа тетік нені өзгертеді
Реновация – бұл ескі ғимараттарды жай ғана бұзу емес. Мемлекет тұрғын үй қорын жаңартып, апатты және тозығы жеткен үйлерді сүріп, олардың орнына заманауи тұрғын үй кешендерін салады. Жобаларды әкімдіктер үйлестіреді, қаржыландыру бюджет пен жеке инвесторлар есебінен жүзеге асады. Сонымен қатар жаңа Құрылыс кодексі 1 шілдеден бастап іске қосылатын бірыңғай реновация механизмін енгізеді.
Енді жобалар тұрғын үй құрылысының бірыңғай операторы – Қазақстандық тұрғын үй компаниясының кепілдігін алады. Бұл шешім құрылыс салушылар үшін тәуекелдерді азайтады және меншік иелерінің құқықтарын күшейтеді. Инвестор кепілдік алғаннан кейін, бағдарламасына енгізілген пәтер иелерімен келіссөз жүргізеді.
Меншік иелеріне үш нұсқа ұсынылады: жаңа үйден тең құнды пәтер алу, ақшалай өтемақы алу немесе қаланың басқа ауданынан баспана сатып алу. Алайда егер тұрғын үй сүрілуге жатса және иесі салынып жатқан нысандағы пәтерді күтуді таңдаса, ол іс жүзінде үлескер мәртебесіне ие болады. Мұндай жағдайда құрылыс салушы уақытша баспана ұсынуға немесе жалдау шығындарын өтеуге міндетті.
Бұған дейін өтемақыны есептеудің нақты формуласы болмаған. Бір тарап талапты негізсіз өсірсе, енді бір жағдайда ұсынылған шарттар бұрынғы жағдайға сай келмейтін. Сондықтан министрлік даулы мәселелерді болдырмайтын нақты тәртіп әзірлеуде.
Наурыз ипотекасы: көктемгі бастауға қалай дайындалып, мүмкіндікті жіберіп алмауға болады
Қайда тұрады және өтемақы қалай есептеледі
Бұйрық жобасына сәйкес, құрылыс салушы мен меншік иесі арасында жеке келісім жасалады. Компания көшіру туралы хабарламаны кемінде 20 күн бұрын жолдауы тиіс. Уақытша тұрғын үй санитарлық талаптарға сай болуы, инженерлік жүйелері жұмыс істеуі және бұрынғы баспанадан кем болмауы қажет.
Егер меншік иесі жалдамалы пәтерді таңдаса, өтемақы арнайы формула бойынша есептеледі. Оған мыналар кіреді:
- реновация жүргізілетін аудандағы бір шаршы метрдің орташа нарықтық жалдау бағасы;
- бұрынғы пәтердің ауданы;
- коммуналдық шығындар;
- бір реттік көшу шығындары.
Формула:
К = (Сₐ × Пл) + КУ + П
Тарифтер немесе жалдау нарығындағы баға өзгерсе, өтемақы көлемі де түзетіледі. Төлемдер ай сайын немесе тараптардың келісімі бойынша бір реттік түрде жүргізілуі мүмкін. Егер құрылыс мерзімі ұзартылса, жалдау шығындарын өтеу міндеттемесі үй пайдалануға берілгенге дейін сақталады.
Көшу шығындары да құжатпен расталуы тиіс: жүк тасымалы, жүкшілер қызметі, қаптама материалдарына қатысты түбіртектер ұсынылады. Балама ретінде уәкілетті компания бекіткен нормативтік мөлшерлеме қолданылуы ықтимал.
Айта кету керек, тұрғын емес нысандар мен жеке үйлердің иелеріне уақытша баспана берілмейді, бірақ олар ақшалай өтемақы алады. Дегенмен тараптар өзара келісім арқылы қосымша шарттар белгілей алады.
Қазіргі таңда Қазақстанда 59 мыңнан астам көпқабатты тұрғын үй бар. Оның 3,5 мыңнан астамы апатты немесе тозығы жеткен деп танылған. Сондықтан реновация мыңдаған отбасыға қатысты мәселе болып отыр. Жаңа тетік процесті жеңілдетіп, келіспеушіліктерді азайтуы тиіс.
Қорытындылай келе, егер тұрғын үй сүрілуге жатса, меншік иесі тек тәуекелге емес, нақты кепілдіктерге де ие болады. Ең бастысы – келісімді мұқият оқып, барлық шарттарды жазбаша бекітіп, өз құқықтарын білу.
Сондай-ақ оқыңыз: 2 және 5% жеңілдетілген ипотека: наурызда кімдер пәтер алады
Жылжымайтын мүлік нарығындағы өзекті жаңалықтарды бақылап, сату туралы хабарландыруларды орналастырып және армандаған пәтеріңізді ыңғайлы homsters қосымшасынан таба аласыз
