Алматыда апатты және тозығы жеткен үйлердің тұрғындарын көшіру тәсілі өзгерді. Енді тұрғын үй реновациясы Қазақстан Тұрғын үй Компаниясының қатысуымен жүзеге асырылуы мүмкін. Компания Бірыңғай оператор ретінде әрекет етеді және кепілдік жағдайы туындаған кезде құрылыстың аяқталуына кепілдік береді. Бұл ретте ескі жылжымайтын мүлік иелеріне бірнеше нұсқа ұсынылады. Олар ауданы тең жаңа пәтер ала алады немесе жылжымайтын мүлкін нарықтық құны бойынша сата алады.
Жаңа тетікті Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі «Қазақстан Тұрғын үй Компаниясы» АҚ-мен бірлесіп әзірледі. Ол тұрғын үй қорын жаңартудың қолданыстағы жүйесін толықтырады. Сонымен қатар жаңа тәртіп тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы заңнамаға негізделген.
Заңнамаға қажетті өзгерістер 2026 жылғы 12 наурызда күшіне енді. Ал Құрылыс кодексінің жекелеген нормалары 1 шілдеден бастап қолданыла бастады. Реновация кезінде кепілдік беруді реттейтін қалған нормативтік-құқықтық актілер маусым айында бекітілді.
Табиғи апаттардан тұрғын үйді сақтандыру: қазақстандықтар қанша төлейді
Ескі пәтер иелері не алады
Ең алдымен, жаңа тетік «бөлмеге бөлме» қағидатын қарастырады. Меншік иесіне ауданы тең жаңа тұрғын үй берілуі тиіс. Бұл туралы Алматының Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте ҚТК басқарма төрағасының орынбасары Исламбек Қайырбеков айтты.
Алайда қоныс аудару — жалғыз нұсқа емес. Меншік иесі өз жылжымайтын мүлкін нарықтық құны бойынша толық сатып алуға да келісе алады.
Сонымен қатар құрылыс кезеңінде құрылыс салушы меншік иелерінің уақытша тұру мәселесін шешуі тиіс. Ол үшін басқа тұрғын үй беріледі немесе жалдау шығындары өтеледі. Осылайша, жаңа тетік ескі үйден көшкен сәттен бастап жаңа баспанаға қоныстанғанға дейінгі кезеңді де қамтиды.
Алматы орталығындағы 60-тан астам үй сүріледі: инвесторлар іздестірілуде
Құрылысқа кім жауап береді
Жаңа схемаға төрт тарап қатысады. Олар — жергілікті атқарушы органдар, инвестор немесе құрылыс салушы, ҚТК және жылжымайтын мүлік иелері.
Алдымен әкімдік жаңарту аймағына кіретін аумақтарды анықтайды. Содан кейін жергілікті билік нысандардың тізімін қалыптастырып, жариялайды. Қажет болған жағдайда инженерлік коммуникацияларды тартуды да қамтамасыз етеді.
Құрылыс салушы, өз кезегінде, жылжымайтын мүлік иелерімен келіссөз жүргізеді. Сонымен қатар тұрғындардың уақытша тұру мәселесін шешіп, жобаның өзін жүзеге асырады.
Барлық меншік иелерінің келісімін алғаннан кейін ҚТК шартқа қосылады. Кепілдік жағдайы туындаса, Бірыңғай оператор құрылысты аяқтау міндеттемесін өз мойнына алады. Нәтижесінде тұрғын үй реновациясы меншік иелерін қорғаудың қосымша тетігіне ие болады.
Шарттар «Қазтізілімде» тіркеледі
Бұл ретте жобаға қатысушылар арасындағы қатынастар ресми түрде рәсімделеді. Меншік иелері реновация аясында тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы шарттар жасайды.
Сонымен қатар құжаттар «Қазтізілім» ақпараттық жүйесінде міндетті түрде тіркелуі тиіс. Соның арқасында тараптардың міндеттемелері ресми түрде бекітіледі.
Жаңа құралдың ескі тұрғын үй қорын жаңартудың қолданыстағы жүйесін жоймайтынын атап өткен жөн. Керісінше, ол реновацияның классикалық тетігін толықтырады. Оны жергілікті атқарушы органдардың уәкілетті ұйымдары жүзеге асырады.
Реновацияға жеке инвестиция тарту жоспарланып отыр
Сонымен бірге жаңа тетік мұндай жобаларды қаржыландыру мүмкіндіктерін кеңейтуі тиіс. Атап айтқанда, билік ескі аудандарды жаңартуға жеке инвесторларды тартуды көздеп отыр. Ал қосымша кепілдік апатты және тозығы жеткен тұрғын үй иелерінің қорғалуын арттыруы тиіс.
Бұдан бөлек, салынып жатқан тұрғын үйге екінші деңгейлі банктерден ипотекалық қаржыландыру тарту мүмкіндігі қарастырылған.
Аумақтарды кешенді игеру үшін жеке талаптар белгіленген. ҚТК мұндай жобаларды 12,6% мөлшерлемемен жеңілдетілген шарттар бойынша қаржыландырады. Бұл ретте тұрғын үйлердің жалпы ауданы кемінде 10 мың шаршы метр болуы тиіс.
Алайда кешенді құрылыс тек жаңа үйлер салумен шектелмейді. Жобалар әлеуметтік және коммерциялық инфрақұрылымды да қамтуы керек. Мысалы, жақын жерде мектептер, балабақшалар мен емханалар болуы тиіс. Сонымен қатар құрылыс бекітілген егжей-тегжейлі жоспарлау жобасына сәйкес келуі қажет.
Осылайша, Алматыда тозығы жеткен және апатты үйлерді жаңартудың қосымша тәсілі пайда болды. Меншік иелеріне ауданы тең тұрғын үй немесе жылжымайтын мүлікті нарықтық құны бойынша сатып алу ұсынылады. Сонымен қатар жаңа тетік құрылыстың аяқталуына кепілдік береді. Енді тұрғын үй реновациясы осындай ережелер бойынша жүзеге асырылуы мүмкін.
Сондай-ақ оқыңыз: Бір адамға 15 шаршы метр: Алматыда тіркеу тәртібі қалай өзгереді
Жылжымайтын мүлік туралы барлық өзекті жаңалықтар — Homsters
