Ипотека баспананы ұзақ жылдар күтпей-ақ бүгін сатып алуға мүмкіндік береді. Алайда тұрғын үй несиесі көбіне 10, 15, тіпті 20 жылға дейін рәсімделеді. Осы уақыт ішінде адамның қаржылық жағдайы айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Бірі жұмысын ауыстырады, енді бірінің отбасында бала дүниеге келеді, күнделікті шығындар артады немесе басқа мақсаттарға қаражат жинау қажеттілігі туындайды. Соның салдарынан бұрын қолайлы болып көрінген ай сайынғы төлем отбасы бюджетіне едәуір салмақ түсіре бастайды.
Көпшілік несие шартына қол қойылғаннан кейін оның талаптарын өзгерту мүмкін емес деп ойлайды. Алайда бұл пікір қате. Жағдайға қарай банк несие шарттарын қайта қарауды ұсынуы мүмкін, ал қарыз алушының өзі де бірнеше тиімді құралдың көмегімен қаржылық жүктемені азайта алады.
Ең бастысы — барлық жағдайға бірдей жарайтын әмбебап шешім жоқ екенін түсіну. Бір тәсіл ай сайынғы төлемді айтарлықтай қысқартса, екіншісі жалпы артық төлемді азайтады, ал үшіншісі уақытша қаржылық қиындықтарды еңсеруге көмектеседі. Сондықтан қандай да бір шешім қабылдамас бұрын барлық мүмкіндіктерді жан-жақты бағалаған жөн.
Ипотека бойынша төлемді азайтуға көмектесетін бес тиімді тәсілді қарастырайық.
Бөлмелерге арналған принтті тұсқағазды қалай таңдап, интерьерді жаңартуға болады
Қайта қаржыландыру — жаңа несие арқылы үнемдеу мүмкіндігі
Егер ипотека бірнеше жыл бұрын рәсімделген болса, алдымен банктердің қазіргі ұсыныстарын зерттеген дұрыс. Осы уақыт ішінде пайыздық мөлшерлемелер өзгеруі мүмкін, сәйкесінше ай сайынғы төлемді азайтуға мүмкіндік те пайда болады.
Осындай жағдайда қайта қаржыландыру тиімді шешім бола алады. Оның мәні қарапайым: басқа банк қолданыстағы ипотеканы толық өтеп, оның орнына өз шарттарымен жаңа несие рәсімдейді. Осыдан кейін қарыз алушы ипотеканы жаңа келісімшарт бойынша төлей бастайды.
Қайта қаржыландырудың басты артықшылығы — пайыздық мөлшерлемені төмендету мүмкіндігі. Бір немесе екі пайыздық айырмашылық алғашында айтарлықтай көрінбеуі мүмкін. Алайда ондаған миллион теңге көлеміндегі несие үшін мұндай өзгеріс ай сайынғы төлемді ондаған мың теңгеге дейін азайта алады. Сонымен қатар несие мерзімі аяқталғанға дейінгі жалпы артық төлем де қысқарады.
Кейбір банктер қосымша артықшылықтар да ұсынады. Мысалы, ипотеканы басқа несиелермен біріктіріп, бір ғана төлем жасауға мүмкіндік береді, белгілі бір комиссияларды алып тастайды немесе төлем кестесін ыңғайлырақ етеді.
Дегенмен тек жарнамаланған төмен мөлшерлемеге сүйенуге болмайды. Жаңа келісімшартқа қол қоймас бұрын барлық қосымша шығындарды есептеу қажет. Банк жылжымайтын мүлікті қайта бағалауды, сақтандыру рәсімдеуді немесе құжаттарды қайта тіркеуді талап етуі мүмкін. Егер мұндай шығындар көп болса, күтілген үнем айтарлықтай азаюы ықтимал.
Сондықтан мамандар пайыздық мөлшерлемені ғана емес, несиенің жалпы құнын да салыстыруға кеңес береді. Тек толық есеп жүргізгеннен кейін ғана қайта қаржыландырудың шынымен тиімді екенін анықтауға болады.
Кейде өз банкіңізбен келісудің өзі жеткілікті
Көптеген қарыз алушы ипотека шарттарын өзгерту үшін міндетті түрде басқа банкке ауысу қажет деп есептейді. Алайда іс жүзінде бұл әрдайым олай емес.
Егер клиент төлемдерін уақытында жасап, мерзімін өткізіп алмаған болса, банк қолданыстағы несие шарттарын қайта қарастыру мүмкіндігін қарастыруы мүмкін. Бұл процесс реструктуризация немесе несие шарттарын қайта қарау деп аталады.
Көбінесе қарыз алушылар табысы азайғанда, жұмысын ауыстырғанда немесе отбасының шығындары көбейгенде банкке жүгінеді. Мысалы, бала дүниеге келгеннен кейін, ұзақ ем қабылдау кезінде немесе басқа да өмірлік жағдайларға байланысты. Мұндай кезде банк те клиентпен келісімге келуге мүдделі болады. Өйткені тұрақты төлем алып отырғаны қарызды өндіріп алумен айналысқаннан әлдеқайда тиімді.
Нақты жағдайға байланысты банк несие мерзімін ұзартуы, төлем кестесін өзгертуі немесе ай сайынғы жүктемені азайтатын басқа шешімдерді ұсынуы мүмкін.
Бұл жерде ең маңыздысы — төлем мерзімін өткізіп алмау. Қарыз алушы қиындықтар туралы банкке неғұрлым ертерек хабарласа, ортақ шешім табу мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады. Ал егер алдымен төлемдерді тоқтатып, кейін ғана көмек сұраса, шарттарды өзгерту мүмкіндігі айтарлықтай азаяды.
Ипотекалық сақтандыру қарыз алушының берешегін қашан өтей алады
Мерзімінен бұрын өтеу шағын сомалармен де тиімді
Көпшілік ипотеканы мерзімінен бұрын өтеу үшін міндетті түрде бірнеше миллион теңге қажет деп ойлайды. Шын мәнінде бұл пікір дұрыс емес.
Несиенің негізгі қарызы азайған сайын оған есептелетін пайыздар да төмендейді. Себебі банк пайызды дәл сол қалған берешек сомасына есептейді. Демек негізгі қарыз неғұрлым аз болса, төленетін пайыз көлемі де соғұрлым төмен болады.
Бұл үшін міндетті түрде ірі қаражат күтудің қажеті жоқ. Көптеген қарыз алушы жылдық сыйақыны, демалыс төлемдерін, салықтық қайтарымды, қосымша табысты немесе басқа да бір реттік түсімдерді ипотеканы мерзімінен бұрын өтеуге бағыттайды. Жыл ішінде бірнеше рет салыстырмалы түрде шағын сомаларды аударудың өзі уақыт өте келе айтарлықтай нәтиже береді.
Қарыздың бір бөлігін мерзімінен бұрын өтегеннен кейін банк әдетте екі нұсқаның бірін таңдауды ұсынады. Біріншісі — ай сайынғы төлемді өзгертпей, несие мерзімін қысқарту. Екіншісі — несие мерзімін сақтап, ай сайынғы төлем мөлшерін азайту.
Егер басты мақсат отбасы бюджетіне түсетін жүктемені азайту болса, екінші нұсқа тиімдірек. Бұл жағдайда келесі айдан бастап төлем көлемі төмендеп, босайтын қаражатты басқа қажеттіліктерге жұмсауға болады.
Қосымша қаражат енгізер алдында банктің мерзімінен бұрын өтеуге қатысты талаптарын нақтылап алған жөн. Кейбір банктер несие мерзімін автоматты түрде қысқартады, ал кейбірінде қайта есептеу тәсілін клиенттің өзі таңдауы қажет.
Қаржылық қиындықтарды банктен жасырмаңыз
Қаншалықты мұқият жоспарланғанымен, ипотека күтпеген өмірлік жағдайлардан қорғай алмайды. Жұмыстан айырылу, табыстың азаюы, сырқат немесе басқа да маңызды оқиғалар несие төлеуді уақытша қиындатуы мүмкін.
Осындай жағдайда ең жиі жіберілетін қателік — төлем жасауды тоқтатып, мәселе кейін шешіледі деп үміттену. Іс жүзінде мұндай әрекет жағдайды одан әрі ушықтырады. Банк өсімпұл мен айыппұл есептейді, несие тарихы нашарлайды, ал кейіннен жаңа шарттар туралы келісу әлдеқайда қиын болады.
Сондықтан қаржылық қиындықтар туындаған сәтте-ақ банкке хабарласқан дұрыс. Көптеген қаржы ұйымдары өз клиенттеріне қолдау көрсету бағдарламаларын ұсынады. Жағдайға байланысты төлем кестесін өзгертуге, несие мерзімін ұзартуға, ай сайынғы жүктемені уақытша азайтуға немесе реструктуризация бағдарламаларын пайдалануға мүмкіндік берілуі мүмкін.
Әрине, мұндай шаралар несиені қайтару міндетінен босатпайды. Дегенмен олар қиын кезеңнен артық шығынсыз өтуге және жақсы несие тарихын сақтауға көмектеседі. Сондықтан мамандар мәселені ушықтырмай, банкпен мүмкіндігінше ертерек байланысуды ұсынады.
Что скрывается за словом «премиум»: как проверить реальный класс жилья
Қаржылық стратегияңызды тұрақты түрде қайта қарап отырыңыз
Ипотеканы рәсімдегеннен кейін көпшілік оның шарттарына қайта оралмайды. Олар тек ай сайын төлем жасап, несиені бұрынғы кесте бойынша өтей береді. Алайда мұндай тәсіл әрдайым тиімді бола бермейді.
Қаржы нарығы үнемі өзгеріп отырады. Банктер жаңа ипотекалық бағдарламаларды іске қосады, арнайы акциялар өткізеді, пайыздық мөлшерлемелерді төмендетеді немесе жекелеген клиенттерге тиімді шарттар ұсынады. Сондықтан бірнеше жыл сайын өз ипотекаңызды нарықтағы жаңа ұсыныстармен салыстырып отырған пайдалы.
Сонымен қатар отбасының жеке бюджетін де қайта қарап отырған жөн. Егер қосымша табыс көздері пайда болса, оның белгілі бір бөлігін ипотеканың негізгі қарызын азайтуға бағыттауға болады. Мұндай тәсіл уақыт өте келе пайыздық шығындарды қысқартып, болашақтағы төлемдерді азайтуға мүмкіндік береді.
Бұдан бөлек, басқа несиелерге де назар аударған жөн. Кей жағдайда негізгі қаржылық жүктеме ипотекадан емес, тұтынушылық несиелер мен кредиттік карталардан туындайды. Олар толық өтелгеннен кейін босайтын қаражатты тұрғын үй несиесін өтеуге бағыттауға болады.
Қаржылық әдеттердегі шағын өзгерістердің өзі ұзақ мерзімде отбасы бюджетіне айтарлықтай оң әсерін тигізеді. Ең бастысы — ипотека шарттарын өзгермейтін нәрсе деп қабылдамай, қаржылық стратегияңызды жүйелі түрде қайта қарап отыру.
Қорытынды
Ипотека бойынша ай сайынғы төлемді азайту әбден мүмкін. Алайда қай тәсіл тиімді болатыны әр адамның жағдайына байланысты. Егер нарықтағы пайыздық мөлшерлемелер төмендесе, қайта қаржыландыруды қарастырған жөн. Банкті ауыстырмай-ақ төлемді азайтқыңыз келсе, қолданыстағы несие шарттарын қайта қарау мүмкіндігін талқылауға болады. Қосымша қаражат пайда болған жағдайда негізгі қарызды мерзімінен бұрын өтеу тиімді шешім болмақ. Ал уақытша қаржылық қиындықтар туындаса, төлем мерзімін өткізіп алмай, банкке мүмкіндігінше ертерек жүгінген дұрыс.
Ипотека — ұзақ мерзімді міндеттеме. Дегенмен оның шарттары өзгермейді деген сөз емес. Қарыз алушы өз несиесін қаншалықты сауатты басқарып, қолжетімді мүмкіндіктерді тиімді пайдаланса, шығындарын оңтайландырып, отбасы бюджетіне түсетін жүктемені соншалықты азайта алады.
Сондай-ақ оқыңыз: Қазақстанның коммерциялық банктерінде жинақтаушы ипотека қолжетімді болды
Нарықтағы маңызды өзгерістерден хабардар болғыңыз келе ме? Қаржыландыру бағдарламалары, тұрғын үй нарығындағы жаңалықтар және ең тиімді ұсыныстардың барлығын Homsters қосымшасынан таба аласыз
