Пәтерді құрылыс кезеңінде сатып алу әрдайым белгілі бір тәуекелдермен байланысты. Алайда заң сатып алушы үшін осы тәуекелдерді барынша азайтатын тетікті қарастырған. Бұл – құрылыс салушының міндеттемелерін нақты бекітетін және салынған қаражатты қорғайтын шарт. Дәл үлестік қатысу шарты салынып жатқан үйден тұрғын үй сатып алу кезінде негізгі құжат болып саналады және мәміленің қаншалықты қауіпсіз болатынын айқындайды.
Егер құрылыс салушы балама схемаларды ұсынса, сатып алушы іс жүзінде құқықтық кепілдіктерсіз қалады. Сондықтан ақша салмас бұрын бұл шарттың қалай жұмыс істейтінін және онда қандай талаптар міндетті түрде көрсетілуі керектігін түсініп алған жөн.
Отбасы банкінде депозит аудару – бұл не, кімге қажет және оны қалай жасауға болады
Неліктен ҮҚШ-сыз сатып алу қауіпті
Тәжірибе көрсеткендей, үлескерлер көбіне дағдарыстар салдарынан емес, дұрыс рәсімделмеген құжаттардың кесірінен қаражатынан айырылады. Алдын ала келісімдер, брондау, инвестициялық шарттар немесе қолхаттар меншік құқығын бермейді әрі салынған ақшаны қорғамайды. Мұндай құжаттар мемлекеттік тіркеуден өтпейді және мемлекет тарапынан бақылауды қамтамасыз етпейді.
Ал үлестік қатысу шарты Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы» заңымен реттеледі. Дәл осы заң құрылыс салушы үшін нақты талаптарды белгілеп, сатып алушыға кепілдіктер береді.
Құрылыс салушы ҮҚШ-ны қашан жасай алады
Құрылыс салушы үлескерлердің қаражатын өз қалауынша тарта алмайды. Заң үлестік қатысу шарттарын тек міндетті талаптардың бірі орындалған жағдайда ғана жасауға рұқсат береді.
Біріншіден, құрылыс салушы үлескерлердің қаражатын тартуға акиматтан рұқсат алуы тиіс. Екіншіден, балама ретінде тұрғын үй құрылысының Бірыңғай операторы — «Қазақстандық тұрғын үй компаниясының» кепілдігі болуы мүмкін.
Егер осы құжаттардың ешқайсысы болмаса, құрылыс кезеңіне немесе сатушының уәделеріне қарамастан, ақша төлеу туралы талап заңсыз болып есептеледі.
Ақылды пәтер: технология жаңа ғимараттардағы және қайталама нарықтағы тұрғын үйді қалай өзгертеді
Шарт қалай рәсімделеді
Шарт жазбаша түрде жасалып, бірнеше дана болып ресімделеді: сатып алушыға, құрылыс салушыға және тіркеуші органға арналған. Алайда шартқа қол қоюдың өзі жеткіліксіз. Құжат заңды күшіне тек мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін ғана енеді.
Тіркеуді құрылыс салушы жүргізеді, бірақ тексеру жауапкершілігі сатып алушының өзіне де жүктеледі. Шарттың тіркелгенін электрондық сервистер арқылы растауға болады. Ол үшін шарт нөмірін, құрылыс салушының деректерін, үлескер туралы мәліметтерді және нысанның мекенжайын көрсетіп, үзінді көшірме сұрату жеткілікті.
Тіркеусіз шарт, тіпті қаражат аударылған жағдайда да, жасалмаған болып саналады.
Шартта міндетті түрде қандай талаптар болуы керек
Шарттың мазмұны сатып алушының құқықтарын қорғауға тікелей әсер етеді. Дұрыс рәсімделген құжатта негізгі талаптар міндетті түрде көрсетіледі.
Ең алдымен, шартта үлестік қатысу нысаны нақты сипатталуы тиіс. Онда үйдің мекенжайы, пәтер нөмірі, қабаты, жобалық алаңы және басқа да сәйкестендіру белгілері жазылады. Бұл нысанды ауыстыруға немесе шарт талаптарын біржақты өзгертуге жол бермейді.
Одан кейін пәтердің бағасы мен төлем кестесі бекітіледі. Сомалар, мерзімдер және төлеу тәртібі түсінікті болуы әрі екіұшты түсіндірмеге жол бермеуі қажет.
Жеке тармақпен құрылыс салушыға қаражат тартуға құқық беретін құжат көрсетіледі: акиматтың рұқсаты немесе Қазақстандық тұрғын үй компаниясының кепілдігі.
Сондай-ақ шартта тараптардың құқықтары мен міндеттері жазылады. Мұнда құрылысты аяқтау мерзімі, оны бұзғаны үшін жауапкершілік, кепілдік міндеттемелер және пәтерді беру тәртібі көрсетіледі.
Шарт мәтінінің ортасында үлестік қатысу шартының міндетті түрде мемлекеттік тіркеуге жататыны туралы ереже болуы тиіс. Бұл — мәміленің заңдылығын растайтын аса маңызды талап.
Құрылыс аяқталғаннан кейін не болады
Үй дайын болған кезде құрылыс салушы үлескерді хабардар етіп, пәтерді қабылдап алуды ұсынады. Тұрғын үйді беру қабылдау-тапсыру актісі арқылы рәсімделеді.
Сатып алушы пәтерді қарап шығып, кемшіліктерді тіркеуге құқылы. Егер ақаулар анықталса, үлескер олар жойылғанға дейін актіге қол қоюдан бас тарта алады. Заң бұл құқықты қорғайды, ал құрылыс салушы кемшіліктерді ақылға қонымды мерзімде жоюға міндетті.
Егер құрылыс салушы құрылыс мерзімін немесе шарт талаптарын бұзса, үлескер қаражатты қайтаруды және өтемақы талап етуге құқылы. Қолданыстағы ережелерге сәйкес, құрылыс мерзімін ұзарту ең көбі бес айдан аспауы керек.
Актке қол қойылғаннан кейін меншік құқығын тіркеу рәсімделеді, содан кейін үлескер пәтердің толыққанды иесіне айналады.
Пәтерлерді біріктіру: екі пәтерді заңды түрде қалай біріктіруге болады
Неліктен ҮҚШ негізгі құжат болып қала береді
Тіркелген үлестік қатысу шарты бірден бірнеше маңызды функция атқарады. Ол қаражат тартудың заңдылығын растайды, құрылыс барысына мемлекеттік бақылауды қамтамасыз етеді және құрылыс салушы қиындыққа тап болған жағдайда сатып алушыны қорғайды. Егер компания құрылысты аяқтай алмаса, нысанды Қазақстандық тұрғын үй компаниясының қатысуымен аяқтау мүмкіндігі бар.
Сонымен қатар, бұл шарт үлескерге сот арқылы өз құқықтарын қорғауға және келтірілген залалды өндіріп алуға мүмкіндік береді. Балама форматтардың ешқайсысы мұндай деңгейде қорғаныс ұсынбайды.
Пәтерлерді біріктіру: екі пәтерді заңды түрде қалай біріктіруге болады
Қорытынды
Жаңа құрылыстан пәтер сатып алу әрдайым құжаттарды тексеруден басталуы тиіс. Дәл үлестік қатысу шарты салынған қаражаттың қауіпсіз болуын немесе тәуекелді мәмілеге айналуын айқындайды. Құрылыс салушының негіздерін тексеру, шартты мемлекеттік тіркеу және оның талаптарын мұқият зерделеу — пәтер алғысы келетін әрбір сатып алушы үшін міндетті қадамдар.
Сондай-ақ оқыңыз: Отбасы банкінде депозит аудару – бұл не, кімге қажет және оны қалай жасауға болады
Жылжымайтын мүлікке қатысты барлық жаңалықтар, сондай-ақ жаңа құрылыстарға арналған шолулар мен тиімді ұсыныстар — біздің homsters қосымшасында
