Қазақстанда жылжымайтын мүлік саласындағы делдалдар қызметін реттеу көзделіп отыр. Ол үшін сарапшылар мамандардың бірыңғай мемлекеттік тізімін құруды ұсынады. Оған тек ресми жұмыс істейтін және біліктілігін растайтын мамандар ғана кіре алады. Мұндай тәсіл риелторлар нарығын ашық етіп, клиенттерді кездейсоқ делдалдардан қорғауы тиіс.
Жаңа ережелердің қажеттілігі туралы Қазақстан риелторларының өзін-өзі реттейтін қауымдастығы президентінің кеңесшісі Нина Лукьяненко айтты. Ол Алматы қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз конференциясында сөз сөйледі, деп хабарлайды inbusiness.kz. Оның айтуынша, бүгінде риелторлар нарықта іс жүзінде жұмыс істеп жүр. Алайда бұл мамандық заң жүзінде әлі толық мәртебе алған жоқ.
Ақтауда сатып алу құқығымен жалға беру басталды: кім пәтер ала алады
Бірыңғай реестр не үшін қажет
Қазір кез келген адам хабарландыру беріп, өзін риелтор деп таныстыра алады. Алайда оның кәсіби білімі, тәжірибесі және жауапкершілігі болмауы мүмкін. Сонымен қатар бірыңғай кәсіптер анықтамалығында «риелтор» деген жеке ұғым жоқ. Сондай-ақ мұндай мамандар үшін міндетті емтихандар мен біліктілік талаптары енгізілмеген.
Сондықтан нарық әлі де осал болып отыр. Клиенттер келісімді нақты кіммен жасасып жатқанын әрдайым түсіне бермейді. Осы себепті қауымдастық бірыңғай реестр енгізуді ұсынады. Ол маманды тез тексеруге мүмкіндік береді. Адам агенттің ресми жұмыс істейтінін, кәсіби ұйымға кіретінін және қызмет көрсетуге құқығы бар-жоғын біле алады.
Нина Лукьяненконың айтуынша, қауымдастық бұл саланы реттеу мәселесін 2009 жылдан бері көтеріп келеді. Кейін, 2021 жылы Қазақстанда риелторлық қызметтің ұлттық стандарты әзірленді. Алайда негізгі шаралар әлі іске қосылған жоқ. Сондықтан риелторлар нарығы әлі де түсінікті ережелер мен жүйелі бақылауды қажет етеді.
Мәмілелер артты: сатып алушылар тұрғын үй нарығына қайта оралды
Неліктен келісімшартты оқу маңызды
Сарапшы риелторлық қызмет төңірегінде неге жиі дау туындайтынын да түсіндірді. Даулы жағдайлардың бәрі тікелей алаяқтықпен байланысты емес. Кейде клиенттер келісімшартты оқымайды немесе қарым-қатынасты жазбаша рәсімдемейді. Соның салдарынан олар өзіне қандай міндеттеме алғанын білмей қалады.
Мысалы, келісімшартта пәтерді өз бетінше сату туралы шарт болуы мүмкін. Клиент риелторға алдын ала хабарлап, келісімді бұзуы керек. Егер ол мұны жасамаса, агент комиссияны сот арқылы талап ете алады. Сондықтан қол қоймас бұрын әр тармақты мұқият оқып шығу маңызды.
Лукьяненко риелторлық қызмет азаматтық заңнамамен реттелетінін атап өтті. Демек, барлық келісімді жазбаша бекіту қажет. Келісімшартты талқылауға, өзгертуге және қол қоюға дейін толықтыруға болады. Мұндай тәсіл дау қаупін азайтады және екі тарапқа да өз құқықтарын түсінуге көмектеседі.
Жаңа бастамалар жылжымайтын мүлік саласын өзгертуі мүмкін. Бірыңғай реестр кәсіби қатысушыларды кездейсоқ делдалдардан ажыратады. Сонымен қатар өзін-өзі реттейтін ұйымдарға міндетті мүшелік мамандардың жауапкершілігін күшейтеді. Нәтижесінде клиенттер көбірек ашықтыққа қол жеткізеді, ал риелторлар нарығы қауіпсіз бола түседі.
Сондай-ақ оқыңыз: Қазақстандағы пәтер бағасы: қай қалалар нарықты таңғалдырды
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтарды қадағалаңыз, сату туралы хабарландырулар орналастырыңыз және арманыңыздағы пәтерді ыңғайлы Homsters қосымшасынан табыңыз
