Қазақстандықтар тұрғын үй сатып алуға белсендірек дайындала бастады. 2025 жылы тұрғын үй депозиттеріне түскен қаражат рекордтық 1,5 трлн теңгеге жетті. Бұл көптеген отбасы үшін тұрғын үй қолжетімділігі жай ғана статистика емес, нақты қаржылық мақсатқа айналып жатқанын көрсетеді. Бұл туралы «Отбасы банк» АҚ басқарма төрағасы Ләззат Ибрагимова BIZDIÑ ORTA подкастында айтты.
Ақтауда сатып алу құқығымен жалға беру басталды: кім пәтер ала алады
Адамдар неге депозитті жиі аша бастады
Ләззат Ибрагимованың айтуынша, азаматтар жинақтау моделін саналы түрде таңдап отыр. Олар жылдық 2% мөлшерлемемен де депозит ашады. Алайда басты мақсат салымнан табыс табу емес. Адамдар болашақта жеңілдетілген шарттар мен арзанырақ ипотека алғысы келеді.
Бұған дейін нарық жинақтардың тұрақты өсуін көрсеткен. 2021 жылдан 2024 жылға дейін қазақстандықтар банктерге жыл сайын шамамен 940–980 млрд теңге салған. Бірақ 2025 жыл ерекше болды. Толықтыру көлемі 1,5 трлн теңгеге дейін өсті.
«Отбасы банк» басшысының пікірінше, мұндай динамика сатып алушылардың сенімді әрекет ете бастағанын көрсетеді. Отбасылар мәмілені алдын ала жоспарлайды. Сонымен қатар олар пәтер сатып алуды қол жеткізуге болатын мақсат ретінде жиі қарастырады.
Тұрғын үй нарығы қалай өзгеріп жатыр
Қолжетімділікке ипотека ғана әсер етпейді. Халықтың табысы мен шаршы метр бағасы да үлкен рөл атқарады. Ләззат Ибрагимова елде жалақы екінші жыл қатарынан өсіп жатқанын атап өтті. Сондықтан сатып алушылардың бір бөлігі нарыққа шығуға көбірек мүмкіндік алып отыр.
Бұл ретте бағалар әртүрлі бағытта қозғалып жатыр. Қайталама тұрғын үй кейде арзандайды. Ал бастапқы нарық, керісінше, қымбаттауын жалғастырып келеді. Сондықтан сатып алушыларға пәтер бағасын ғана емес, болашақ несие шарттарын да салыстыру маңызды.
Нарықты ҚҚС бойынша күтілімдер де қосымша жандандырды. 2025 жылдың соңында көптеген сатып алушы мәмілені тезірек рәсімдеуге асықты. Сондықтан желтоқсан рекордтық белсенділік көрсетті. Алайда Ләззат Ибрагимова түсіндіргендей, салық барлық пәтерге бірдей әсер етпейді.
Оның айтуынша, ҚҚС 2025 жылғы 31 желтоқсанға дейін құрылысқа рұқсат алған және енді салына бастаған нысандарға қолданылады. Бұрын салынып, қазір сатылып жатқан тұрғын үй бұл салыққа кірмейді. Сондықтан нарықтағы ажиотаждың бір бөлігі мерзімдерді қате түсінуден туындауы мүмкін.
Қарыз алушы және ортақ қарыз алушы: бұлар кім және айырмашылығы неде
Тұрғын үймен қамтылу нені көрсетеді
Тағы бір маңызды көрсеткіш — адам басына шаққандағы шаршы метр саны. Бұл көрсеткіш қарапайым есептеледі: елдегі бүкіл тұрғын үй қоры халық санына бөлінеді. Соңғы үш жылда Қазақстан бұл нәтижені 23,8-ден 25,2 шаршы метрге дейін жақсартты.
Өсімді жаңа құрылыс көлемі қамтамасыз етті. Елде жыл сайын шамамен 20 млн шаршы метр тұрғын үй пайдалануға беріледі. Бұл жалпы тұрғын үй қорын ұлғайтып, нарықтағы ұсынысты қолдайды.
Алайда халық саны да өсіп келеді. 2021–2022 жылдары Қазақстанда жылына 450 мыңға дейін бала дүниеге келген. Қазір көрсеткіш төмендеді, бірақ әлі де маңызды деңгейде қалып отыр. Сондықтан құрылыс ағымдағы сұранысты ғана емес, демографияны да ескеруі керек.
Нәтижесінде нарық күрделірек көрініс көрсетіп отыр. Ел көп тұрғын үй салып жатыр, азаматтар белсендірек жинақтайды, ал банктер депозиттердің рекордтық өсімін тіркеп отыр. Сонымен бірге бастапқы нарықтағы пәтерлер қымбаттауын жалғастыруда. Сондықтан сатып алушыларға табысын, төлемін және ықтимал артық төлемді алдын ала есептеу маңызды.
Егер жинақтау бағдарламаларына сұраныс сақталып, құрылыс өсе берсе, тұрғын үй қолжетімділігі әрі қарай нығаюы мүмкін. Бірақ әр отбасы үшін басты көрсеткіш жеке болып қала береді: таңдаған пәтерге және жайлы ай сайынғы төлемге бюджет жете ме, жоқ па.
Сондай-ақ оқыңыз: Тұрғын үйді қаржыландыру жаңа бағдарламалармен кеңейтіледі
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтарды қадағалаңыз, сату туралы хабарландырулар орналастырыңыз және арманыңыздағы пәтерді ыңғайлы Homsters қосымшасынан табыңыз
