Қымбат пәтерлер мен үйлердің иелері биыл жоғары мөлшерлеме бойынша салық төлемейді. Жаңа нормалар күшіне енгенімен, элиталық жылжымайтын мүлікке салынатын салық алғаш рет келесі жылы — 2026 жылдың қорытындысы бойынша есептеледі.
Неліктен есептеу келесі жылға ауыстырылды
Қазақстанда мүлік салығы аяқталған күнтізбелік жылдың қорытындысы бойынша есептеледі. Сондықтан 2026 жылы азаматтарға жаңа талаптар әлі қолданылмаған 2025 жыл үшін төлемдер есептеледі.
Жаңартылған тәртіп 2026 жылға қатысты салық міндеттемелерін есептеу кезінде қолданылады. Қымбат нысандардың иелері алғашқы хабарламаларды шамамен 2027 жылғы маусымда ала бастайды. Көрсетілген соманы 1 қазанға дейін төлеу қажет.
Сонымен қатар Салық кодексінде «сән-салтанат салығы» деген ресми атауы бар жеке төлем қарастырылмаған. Іс жүзінде мемлекет қымбат мүлікке жоғары мөлшерлеме бойынша салық салуды енгізеді.
Жаңа талаптар қандай нысандарға қолданылады
Жоғары мөлшерлеме бір жеке тұлғаға тиесілі жылжымайтын мүліктің жалпы бағалау құны 450 млн теңгеден асқан жағдайда қолданылады.
Егер жиынтық көрсеткіш дәл 450 млн теңгені құраса, қосымша есептеу жүргізілмейді. Алайда белгіленген шектен бір теңгеге артық болуының өзі жаңа норманы қолдануға жеткілікті.
Салық органдары бір меншік иесінің атына тіркелген барлық нысанды есепке алады. Мысалы, бірнеше пәтердің, үйдің немесе үй-жайдың жиынтық құны белгіленген шектен асуы мүмкін. Бұл ретте әр нысанның жеке құны 450 млн теңгеден едәуір төмен болуы ықтимал.
Тұрғын үйдің нарықтық бағасы есептеуге негіз болмайды
Салық сомасын анықтау кезінде хабарландырулардағы немесе сатып алу-сату шарттарындағы баға қолданылмайды. Бағалауды «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы жүргізеді.
Мамандар тұрғын үйдің ауданын, қабырға материалын, қабаттылығын, нысанның орналасқан жерін, пәтердің түрін, аудан инфрақұрылымын және аймақтарға бөлу коэффициентін ескереді. Сондықтан нарықтағы пәтер бағасының күрт өсуі меншік иесі элиталық жылжымайтын мүлікке салынатын салықты автоматты түрде төлеуге тиіс дегенді білдірмейді.
Мысалы, Астанада және республикалық маңызы бар қалаларда бір шаршы метрдің базалық есептік құны 60 мың теңгені құрайды. Кейін бұл көрсеткіш белгіленген коэффициенттер арқылы түзетіледі.
Жоғары төлем қалай есептеледі
Қымбат мүлікке прогрессивті шкала қарастырылған: нысандардың жиынтық бағалау құны неғұрлым жоғары болса, қорытынды төлем де соғұрлым көп болады.
Құны 450 млн теңге болатын мүлікке салынатын салық 2,9 млн теңгені құрайды. Егер жалпы құн осы шектен асса, негізгі сомаға артық бөліктің 2%-ы қосылады.
Мысалы, әрбір қосымша бір миллион теңге төлемді тағы 20 мың теңгеге арттырады. Демек, мүліктің бағалау құны 451 млн теңге болса, есептелетін салық 2,92 млн теңгені құрайды.
Меншік иелеріне декларация тапсырудың қажеті жоқ
Салық органдары нысандар туралы мәліметтерді өздері алып, есеп жүргізеді және хабарлама қалыптастырады. Жеке тұлғаларға бөлек декларация тапсырудың немесе төлем сомасын өз бетінше есептеудің қажеті болмайды.
Есептелген салық туралы ақпарат банк қосымшаларында және e-Salyq Azamat сервисінде пайда болады. Меншік иесіне мәліметтерді тексеріп, қаражатты белгіленген мерзімге дейін төлеу жеткілікті.
Осылайша, 2026 жылы қымбат тұрғын үй иелеріне жоғары мөлшерлеме бойынша салық әлі есептелмейді. Алғашқы төлемдер 2027 жылы пайда болады. Сол кезде салық органдары өткен күнтізбелік кезең үшін элиталық жылжымайтын мүлікке салынатын салықты есептейді.
Сондай-ақ оқыңыз: Тұрғын үй сертификаттары: Астанада 1,5 млн теңгені кім алады
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтарды қадағалаңыз, сату туралы хабарландырулар орналастырыңыз және арманыңыздағы пәтерді ыңғайлы Homsters қосымшасынан табыңыз
