Қазақстанда ең қолжетімді тұрғын үй бағдарламаларының бірін қаржыландырудың қорытынды кезеңі басталды. 1 қазаннан бастап 7-20-25 ипотекасы 2026 жылдың соңғы тоқсанына арналған қаржыландыру лимитіне көшті. Жылдың қалған үш айына шамамен 25 млрд теңге қарастырылған. Сонымен қатар банктер жылдық бюджеттің едәуір бөлігін тұрғын үй несиелерін беруге жұмсап үлгерді. Қанша қаражат қалғанын, бағдарламаға кімдер қатыса алатынын және сатып алушылар неліктен қаржыландыру шектеулерін ескеруі керектігін түсіндіреміз.
Соңғы 25 млрд теңге: қаржыландыру қалай бөлінеді
2023 жылдан бастап Қазақстан Ұлттық банкі «7-20-25» бағдарламасы бойынша жылдық несиелеу көлемін 100 млрд теңге деңгейінде белгіледі. Қаржыландыру жыл бойына бөлінеді. Сондықтан банктер тұрғын үй несиелерін қолданыстағы лимиттерді ескере отырып рәсімдейді.
Қазақстанның орнықтылық қорының мәліметінше, 2026 жылдың тоғыз айында банктер жалпы сомасы 74,9 млрд теңгеге 3 696 ипотекалық несие берген. Осылайша, жылдың соңғы тоқсанына шамамен 25 млрд теңге тиесілі.
Бұл ретте қаржыландыру тетігін түсіну маңызды. Алдымен банктер қарыз алушыларға ипотекалық несие береді. Содан кейін Қазақстанның орнықтылық қоры осы несиелер бойынша талап ету құқықтарын сатып алады. Алайда қор мұндай операцияларды бағдарламаның белгіленген бюджеті шегінде ғана жүргізеді.
Демек, бағдарламаның жұмыс істеп тұрғаны несиелер шектеусіз беріледі дегенді білдірмейді. Банк қолжетімді лимитін толық пайдаланған жағдайда, жаңа несиелерді рәсімдеу уақытша тоқтауы мүмкін.
Сонымен қатар желтоқсанда жылдық қаржыландыру кезеңінің аяқталуы бағдарламаның жабылатынын білдірмейді. Ресми шарттарға сәйкес, «7-20-25» бағдарламасы 2029 жылдың соңына дейін жұмысын жалғастырады.
2026 жылы Қазақстанда тұрғын үйді қолдаудың қандай шаралары қолжетімді
7-20-25 ипотекасы қандай шарттар ұсынады
Жылдық қаржыландыру кезеңі аяқталуға жақындағанымен, тұрғын үй бағдарламасының негізгі талаптары өзгеріссіз қалады.
Сатып алушылар несиені мынадай шарттармен рәсімдей алады:
- Пайыздық мөлшерлеме — жылдық 7%.
- Бастапқы жарна — банк кепілге қабылдайтын тұрғын үй құнының кемінде 20%-ы.
- Несиелеудің ең ұзақ мерзімі — 25 жыл.
- Несие валютасы — теңге.
- Жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі — 25 жылға несие рәсімдеген жағдайда шамамен 7,2%.
Сонымен қатар бағдарлама банктерге несие беру және оған қызмет көрсету үшін комиссия алуға тыйым салады. Қарыз алушылар берешегін айыппұлсыз мерзімінен бұрын өтей алады.
Алайда бағдарлама тек пайдалануға берілген құрылыс салушыдан сатып алынатын жаңа тұрғын үйге қолданылады. Сондықтан салынып жатқан тұрғын үй кешенінен пәтерді осы шарттармен сатып алу мүмкін емес.
«Наурыз» бойынша пәтер алуға үлгермедіңіз бе? Мерзім жыл соңына дейін ұзартылды
Пәтердің құны қанша болуы мүмкін
2025 жылдың қыркүйегінде бағдарлама шарттары өзгерді. Ұлттық банк қазақстандықтар жеңілдетілген несие арқылы сатып ала алатын жылжымайтын мүліктің шекті құнын арттырды.
Енді пәтердің ең жоғары құны өңірге байланысты:
- 30 млн теңге — Алматы, Астана және олардың қала маңындағы аймақтары, сондай-ақ Шымкент, Ақтау және Атырау.
- 25 млн теңге — Қарағанды.
- 20 млн теңге — Қазақстанның қалған өңірлері.
Бұл ретте бағдарлама пәтердің ауданына немесе шаршы метрінің құнына шектеу қоймайды. Ең бастысы, жылжымайтын мүліктің жалпы бағасы өңір үшін белгіленген лимитке сәйкес келуі керек.
Мысалы, құны 30 млн теңге болатын пәтерді сатып алғанда, банк кепіл мүлкін дәл осы сомаға бағаласа, ең төменгі бастапқы жарна 6 млн теңгені құрайды. Қалған 24 млн теңгені сатып алушы несиеге рәсімдей алады.
Бағдарлама операторының есептеуінше, мұндай несиені 25 жылға алған жағдайда ай сайынғы төлем шамамен 169,6 мың теңге болады.
Қазақстандықтар тұрғын үй мәселесін қалай шешуде: 2026 жылдың сегіз айының қорытындысы
Жеңілдетілген ипотеканы кімдер ала алады
«7-20-25» бағдарламасы бастапқы нарықтан тұрғын үй сатып алатын және несиелеу талаптарына сәйкес келетін Қазақстан азаматтарына арналған.
Атап айтқанда, әлеуетті қарыз алушының еңбек немесе кәсіпкерлік қызметтен түсетін расталған табысы болуы тиіс. Сонымен қатар оның өтелмеген ипотекалық тұрғын үй несиелері болмауы керек.
Жеке талаптардың бірі жылжымайтын мүліктің болуына қатысты. 2025 жылдың қаңтарынан бастап қарыз алушының және оның жұбайының соңғы 18 ай ішінде Қазақстан аумағында меншігінде тұрғын үйі болмауы тиіс.
Алайда ережелер жылжымайтын мүліктің кейбір санаттарына қатысты ерекшеліктерді қарастырады. Мысалы, бұл талап апатты деп танылған тұрғын үйге және жатақханалардағы ауданы белгіленген шектеулерге сәйкес келетін жекелеген бөлмелерге қолданылмайды.
Сонымен қатар азамат бағдарламаға тек бір рет қатыса алады. Бұрын алған несиесін толық өтегеннен кейін де қайта қатысуға рұқсат етілмейді.
Егер жеке табысы жеткіліксіз болса, банк қосымша қарыз алушыны тарту мүмкіндігін қарастыра алады. Сондай-ақ бағдарлама шарттары төлем қабілеттілігін растау үшін кепілгер тартуға мүмкіндік береді.
Астанада 5%-бен 562 пәтер ұсынылады: өтінім қабылдау 7 қазанда басталады
2026 жылдың соңына дейін ипотеканы қайда рәсімдеуге болады
Қазақстандықтар бағдарламаның серіктес банктерінің біріне жүгіне алады. 2026 жылдың қазан айындағы жағдай бойынша олардың қатарына мыналар кіреді:
- Банк ЦентрКредит;
- Halyk Bank;
- Freedom Bank Kazakhstan;
- Bank RBK;
- Altyn Bank;
- Еуразиялық банк;
- ForteBank.
Алайда әр банк клиенттің төлем қабілеттілігін өз бетінше бағалап, несие беру туралы шешім қабылдайды. Бұдан бөлек, несиенің қолжетімділігі нақты қаржы ұйымының ағымдағы лимиттеріне байланысты.
Сондықтан пәтер таңдаудан бұрын сатып алушы өзі таңдаған банктің жаңа өтінімдерді қабылдап жатқанын нақтылағаны жөн. Одан кейін жылжымайтын мүліктің бағдарлама шарттарына сәйкестігін тексеріп, табысын растайтын құжаттарды дайындауы қажет.
Рәсімдеу мерзімдерін де ескерген маңызды. Банкке өтінімді қарау, қарыз алушыны тексеру, пәтерді бағалау және мәмілені рәсімдеу үшін уақыт қажет болады.
Бұл ретте төлем қабілеттілігінің мақұлдануы несиенің міндетті түрде берілетініне кепілдік бермейді. Банк қаржыландыру мүмкіндігін және таңдалған нысанның бағдарлама талаптарына сәйкестігін растауы тиіс.
Қазақстанда ипотека қашан арзандауы мүмкін: сарапшылар ықтимал мерзімді атады
Бағдарламаны қанша қазақстандық пайдаланды
Қазақстанның орнықтылық қорының мәліметінше, бағдарлама іске қосылған 2018 жылдың шілде айынан бастап 2026 жылғы 1 қазанға дейін банктер жалпы сомасы 1,249 трлн теңгеге 86 851 ипотекалық несие берген.
Несиелердің ең көп саны еліміздің үш ірі қаласына тиесілі.
Көш басында Астана тұр. Мұнда қатысушылар 522 млрд теңгеге 31 942 несие рәсімдеген. Одан кейін Алматы орналасқан: қалада жалпы сомасы 309,3 млрд теңгеге 18 919 несие берілген. Үшінші орынға Шымкент жайғасты. Бұл қалада банктер 95,9 млрд теңгеге 6 932 ипотекалық несие рәсімдеген.
Сонымен қатар бағдарлама өңірлерде де белсенді жұмыс істеп келеді. Қарағанды облысының тұрғындары 5 705 несие, Ақтөбе облысында 3 248 несие, ал Ақмола облысында 3 111 несие алған.
Осылайша, жеңілдетілген 7-20-25 ипотекасы бастапқы нарықтан тұрғын үй сатып алудың маңызды құралдарының бірі болып қала береді. Алайда несиелеу көлемі жыл сайынғы қаржыландыруға тікелей байланысты.
Сондай-ақ оқыңыз: «Алтын ұя» ипотекасы: Altyn Bank 7%-дан басталатын мөлшерлемемен жаңа бағдарламаны іске қосты
Жылжымайтын мүлік нарығындағы соңғы жаңалықтардан хабардар болып, қызықты ұсыныстарды тауып, баспанаңызды Homsters қосымшасымен бірге таңдаңыз.
