Мемлекеттік тұрғын үй бағдарламалары көптеген қазақстандықтарға мәмілеге тезірек шығуға көмектеседі. Алайда мұндай тетіктің екінші жағы да бар. Нарыққа қолжетімді несиесі бар сатып алушылар көбейген кезде, жеңілдетілген ипотека сұранысты күшейтеді. Ал құрылыс саласы ұсынысты дәл сондай жылдам арттыра алмайды. Сондықтан пәтер бағасы, әсіресе ірі қалаларда, өсуін жалғастырып отыр.
Қазақстан риэлторлар қауымдастығы президентінің кеңесшісі Нина Лукьяненко BAQ.kz-пен әңгімесінде қолжетімді несиелер тек әлеуметтік қолдау ретінде жұмыс істемейтінін атап өтті. Олар нарықтағы мінез-құлықты да өзгертеді. Сатып алушылар сату бөлімдеріне белсендірек барады, шешімді тезірек қабылдайды және тиімді шарттарға үлгеруге тырысады.
Жасыл және ақылды қалалар: ОТМ елдері ынтымақтастықты күшейтеді
Қолжетімді несиелер бағаны неге өсіреді
Қолжетімді ипотека мәмілеге дайын сатып алушылар санын тез көбейтеді. Сондықтан нарық бірден қосымша қысымды сезеді. Сатушылар нысандарға деген жоғары қызығушылықты көреді. Содан кейін олар бағаны қайта қарай бастайды. Бұл әсіресе жаңа жобалар аз, локация таңдауы шектеулі және сұраныс жоғары жерлерде тез байқалады.
Сарапшының айтуынша, қазір жеңілдетілген бағдарламалар барлық азаматтарға арналмаған. Сондықтан олардың әсері әзірге бүкіл нарық үшін аса қауіпті деңгейге жеткен жоқ. Алайда мұндай құралдар кеңейсе, жағдай айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Арзан несиеге қол жеткізетін аудитория көбейсе, мәмілелер саны да жылдам өседі. Артынша нарық бағаға жаңа қысымды қайта сезеді.
Негізгі мәселе жылдамдық айырмашылығында жатыр. Сатып алушы ипотеканы салыстырмалы түрде тез рәсімдей алады. Ал құрылыс компаниясы жаңа үйді нарыққа дәл сондай жылдам шығара алмайды. Ол үшін жер, коммуникация, жобалау, келісімдер, материалдар, жұмыс күші және құрылысқа уақыт қажет.
Сонымен қатар ірі қалаларда қолайлы жер телімдерінің тапшылығы күшейіп келеді. Инфрақұрылым да құрылыс қарқынына әрдайым ілесе бермейді. Сондықтан сұраныс жоғары болса да, нарық жеткілікті көлемде жаңа шаршы метр ала алмайды.
Дәл осы тұста жеңілдетілген ипотека нарықты қыздыру факторы ретінде жұмыс істей бастайды. Ол төлем қабілеті бар сұранысты арттырады, бірақ шектеулі ұсыныс мәселесін шешпейді. Нәтижесінде төмен мөлшерлеменің бір бөлігі уақыт өте жоғалады. Сатып алушы қолжетімдірек несие алады, бірақ пәтердің жоғары бағасына тап болады.
Флиппингке пәтерді қалай таңдау керек: сатып алмас бұрын нені ескеру маңызды
Баспана қолжетімді болуы үшін не көмектеседі
Нина Лукьяненко мұндай бағдарламалар іске қосылғаннан кейін нарық көбіне бірден әрекет ететінін айтады. Адамдар асыға бастайды, танымал нысандарға кезек пайда болады, ал құрылыс компаниялары бағаны көтеруге негіз табады. Бұл таңдау онсыз да аз сегменттерде ерекше байқалады.
Сонымен бірге жеңілдетілген бағдарламалар тек сатып алушыларға ғана пайда әкелмейді. Алғашқы кезеңде олар отбасыларға баспана сатып алуға жақындауға шынымен көмектеседі. Алайда ұзақ мерзімде құрылыс саласы да қолдау алады. Онымен бірге мердігерлер, материал жеткізушілер, жобалау ұйымдары және басқа да байланысты бизнес түрлері белсендірек жұмыс істейді.
Сондықтан баспананың қолжетімділігі мәселесін тек мөлшерлемені субсидиялау арқылы шешуге болмайды. Егер мемлекет сұранысты арттырса, ол нарыққа жаңа ұсынысты тезірек қалыптастыруға да қатар көмектесуі керек. Ол үшін дайын жер телімдері, инженерлік желілер, түсінікті құрылыс рәсімдері және анағұрлым қолжетімді баға сегментіндегі жобалар қажет.
Әйтпесе нарық таныс сценариймен қозғала береді. Сатып алушының қолында қолжетімді ақша көбейген сайын, шаршы метр бағасы да тезірек өседі. Сондықтан бағдарламалардың нақты әсері тепе-теңдікке байланысты болады: мемлекет сұранысты қолдауы керек, бірақ нарықтың қызып кетуіне жол бермеуі маңызды. Тек осындай жағдайда сатып алушыларға жеңілдетілген ипотека шынымен көмектеседі.
Сондай-ақ оқыңыз: Отбасы банкте депозит ашып, баспанаға қалай жинауға болады: қадамдық нұсқаулық
Жылжымайтын мүлік туралы барлық жаңалықтар, сондай-ақ жаңа тұрғын үй кешендері бойынша шолулар мен тиімді ұсыныстар — біздің Homsters қосымшасында
