Алматы коммуналдық инфрақұрылымды анағұрлым заманауи басқаруға бағытталған үлкен қадамға дайындалып жатыр. 2026 жылы қала жылу және газ желілерін жаңартуды жалғастырады. Сонымен қатар жылумен жабдықтау жұмысын онлайн режимде талдайтын цифрлық шешімді енгізуді аяқтайды. Жаңа ақылды жүйе апатты учаскелерді жылдамырақ анықтауға, жылу шығынын азайтуға және тұрғындарға көрсетілетін қызметті тұрақты етуге көмектесуі тиіс, — деп хабарлайды info.homsters.kz Алматы қаласы әкімдігінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.
Қаланың жоспарлары туралы Өңірлік коммуникациялар қызметіндегі баспасөз конференциясында Алматы қаласы Энергетика және сумен жабдықтау басқармасының басшысы Нұрбақыт Серікбай айтты. Оның сөзінше, коммуналдық сала біртіндеп қолмен бақылаудан алыстап, неғұрлым нақты цифрлық басқаруға көшіп жатыр.
Қала жылу желілерін жаңартуды жалғастырады
Алматының жылу инфрақұрылымы тұрақты назарды қажет етеді. Желілердің жалпы ұзындығы шамамен 1410 шақырымды құрайды. Сондықтан қала жаңғырту жұмыстарын кезең-кезеңімен жүргізіп келеді. Мұндай тәсіл тұрғындар үшін күрт үзілістерсіз тозу деңгейін азайтуға көмектеседі.
2025 жылы Алматыда 39 шақырым жылу желісі қайта жаңартылды. 2026 жылы жұмыстар бірден бірнеше бағыт бойынша жалғасады. «АлТС» ЖШС жалпы ұзындығы 7,4 шақырым болатын 20 нысанды жаңартуды жоспарлап отыр. Бұған қоса, мамандар тағы 10,5 шақырым желіге ағымдағы жөндеу жүргізеді.
Сондай-ақ Энергетика басқармасы 2 шақырым жылу трассасын қайта жаңартуды қарастырды. Нәтижесінде 2026 жылы жылу желілерін жаңартудың жалпы көлемі шамамен 20 шақырымды құрауы тиіс. Осы жұмыстардың арқасында қала тозу деңгейін 52,1%-ға дейін төмендетуді жоспарлап отыр.
Ерекше балаларға арналған тұрғын үй: мәселеден шешімге қарай
Цифрландыру проблемаларды жылдамырақ көруге көмектеседі
Алматы тек құбырлар мен жабдықтарды жөндеуге ғана басымдық беріп отырған жоқ. Қалада жылумен жабдықтауды дәлірек әрі жылдамырақ басқаруға мүмкіндік беретін цифрлық құралдар дамып жатыр. Қазір бұл үшін SCADA және ЛЭРС жүйелері қолданылады.
SCADA АЛЭС нысандары мен сорғы станцияларын қашықтан бақылауға көмектеседі. Егер белгілі бір учаскеде ақау пайда болса, мамандар мәселені жылдамырақ көреді және апаттық бригаданы жедел бағыттай алады. Бұл үлкен қала үшін әсіресе маңызды, себебі әрбір кідіріс мыңдаған тұрғынның жайлылығына әсер етеді.
ЛЭРС жүйесі есептеу аспаптарынан деректерді автоматты түрде жинауға жауап береді. Бүгінде ол 13 768 аспапты қамтиды. Оның ішінде тұрғын сектордың 98,7%-ы және бюджеттік ұйымдардың 95%-ы бар. Соның арқасында қала тұтыну туралы дәлірек деректер алады және коммуналдық жүйенің жағдайын жақсырақ түсінеді.
Көппәтерлі үйлерді басқару ережелері тұрғындар үшін түсініктірек болды
Жасанды интеллект бақылауды күшейтеді
Келесі кезең жасанды интеллект элементтері бар шешімді енгізу болады. Алматыда бұл жобаны 2026 жылдың желтоқсанына дейін аяқтау жоспарланып отыр. Ақылды жүйе жай ғана техникалық жаңалық емес, жылумен жабдықтауды күнделікті бақылауға арналған жұмыс құралына айналады.
Жаңа технология деректерді онлайн талдайды. Ол ағып кету орындарын жылдамырақ анықтап, зақымданған учаскелерді көрсетіп, проблемалы аймақтарды қашықтан ажыратуға көмектеседі. Мұндай механизм су мен жылу шығынын азайтуға, сондай-ақ ірі апаттар қаупін төмендетуге мүмкіндік береді.
Нұрбақыт Серікбайдың айтуынша, цифрландыру коммуналдық саланы жаңа деңгейге шығарады. Қала апаттарға жай ғана әрекет етіп қоймай, проблемалардың алдын алуды да жақсарта алады. Сондықтан тұрғындар неғұрлым тұрақты әрі сапалы жылумен жабдықтау қызметін алуы тиіс.
Газ желілері де жаңартылады
Сонымен қатар Алматы газ инфрақұрылымын жаңғыртуды жалғастырады. Қазір Алматы өндірістік филиалы 4 855,7 шақырым газ құбырына қызмет көрсетеді. Газ желілерінің тозу деңгейі 35,9%-ды құрайды.
2026 жылы мамандар 13,5 шақырым газ құбырын қайта жаңартуды жоспарлап отыр. Сондай-ақ олар 10 шкафты газ реттеу пунктін және электрохимиялық қорғаныстың 16 бірлігін жаңартады. Бұл жұмыстар газды қауіпсіз әрі тұрақты жеткізу үшін қажет.
Жедел әрекет етуге «104» авариялық-диспетчерлік қызметі жауап береді. Ол тәулік бойы жұмыс істейді, өтініштерді қабылдайды және көшпелі бригадалардың жұмысын үйлестіреді. Соның арқасында апатты жағдайларды жылдамырақ оқшаулауға болады.
Тұрғын үй қолжетімділігі артып келеді: Қазақстан нарығында не болып жатыр
Коммуналдық жүйе қаланың қажеттіліктеріне жақындай түседі
Алматы жаңа абоненттерді газбен жабдықтау жүйесіне қосуды да жалғастырып жатыр. 2025 жылы 13,5 мыңнан астам техникалық шарт беріліп, шамамен 11,8 мың жаңа абонент қосылды. 2026 жылдың басынан бері 3738 техникалық шарт беріліп, 2613 абонент қосылды.
Жеке сектор тұрғындары үшін газдандыру тұрмыста көбірек қолайлылық береді. Сонымен қатар ол экологияға түсетін жүктемені азайтуға көмектеседі, өйткені қала біртіндеп жылытудағы экологиялық тұрғыдан таза емес көздерден бас тартып келеді.
Осылайша, Алматы бір мезгілде ескі желілерді жөндеп, цифрлық бақылауды енгізіп, газбен жабдықтауды кеңейтіп жатыр. Мұның бәрі анағұрлым тұрақты коммуналдық жүйені қалыптастырады. Ал бұл процесте ақылды жүйе маңызды рөл атқарады.
Сондай-ақ оқыңыз: Алматы новостройкалар нарығының аналитикасы: 2026 жылғы сәуір
