Қазақстан өңірлерінде тұрғын үй құрылысының қарқыны едәуір баяулауы мүмкін. Сенаторлар қазіргі қаржыландыру жүйесі облыстардың нақты қажеттілігін енді толық жаппайды деп есептейді. Сондықтан Ұлттық қор жылдар бойы тұрғын үй жағдайын жақсартуды күтіп жүрген мыңдаған отбасы үшін қолдау көздерінің біріне айналуы мүмкін. Депутаттар өз үндеуін премьер-министр Олжас Бектеновке жолдады.
Бастапқы жарна ипотеканы қалай өзгертеді: 20%, 30% және 50% бойынша есептеу
Өңірлерге учаскелерді дайындауға қаражат жетіспейді
Парламентшілердің пікірінше, мәселе бюджет ережелері өзгергеннен кейін пайда болды. 2026 жылдан бастап бұрын республикалық бюджеттен елді мекендерді дамытуға бөлінген шығыстардың бір бөлігі 2026–2028 жылдарға арналған жалпы трансферттерге енгізілді. Ерекшелік тек мемлекеттік маңызы ерекше нысандар үшін қалдырылды.
Алайда жаңа тәсілдің әлсіз тұсы тез байқалды. Өңірлерге инженерлік желілерге ірі инвестиция қажет. Бірақ бөлінген қаражат әлдеқайда аз болып шықты. Сенаторлар мынадай есеп келтірді: нақты қажеттілік 184 млрд теңгені құрайды, ал биыл желілерді дамытуға бөлінген қаржы небәрі 26,6 млрд теңге.
Осыған байланысты жергілікті билік құрылысқа арналған жаңа алаңдарды тез дайындай алмай отыр. Оның үстіне коммуникациялардың кешігуі жобаларды қымбаттатады. Девелоперлер мен әкімдіктер жолы, суы, электр энергиясы және басқа да желілері дайын учаскелердің тапшылығына тап болып отыр. Нәтижесінде тұрғын үйлер мен инфрақұрылымдық нысандарды пайдалануға беру жоспарлары қауіпке ұшырайды.
Алматыда 800-ден астам отбасы көптен күткен арендалық пәтерлерге ие болады
Тұрғын үй кезегі баяу жылжып жатыр
Тағы бір тәуекел кезекте тұрған азаматтарға қатысты. 2026 жылы жалпы трансферттер арқылы тұрғын үй сатып алуға 72 млрд теңге қарастырылған. Сенаторлардың бағалауынша, бұл қаражат шамамен 3,5 мың пәтерге ғана жетеді. Ал кезекте 937 мыңнан астам адам тұр.
Сондықтан депутаттар тек құрылыс мәселесін емес, әлеуметтік мәселені де көтеріп отыр. Көпбалалы отбасылар, толық емес отбасылар, мүгедектігі бар адамдар және басқа да осал санаттар кезектің нақты жылжуын күтеді. Егер қаржыландыру күшейтілмесе, әлеуметтік шиеленіс арта береді. Сонымен қатар мемлекетке азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету бойынша уәделерін орындау қиындай түседі.
Зейнетақы жинақтары: жеткіліктілік шегінің жаңа мөлшері бекітілді
Ұлттық қор тұрғын үй бағдарламаларын қалай қолдай алады
Сенаторлар инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды қаржыландыру тәсілін қайта қарауды ұсынып отыр. Атап айтқанда, олар республикалық бюджеттен қосымша нысаналы трансферттер қарастыру қажет деп санайды. Сондай-ақ депутаттар Қазақстан тұрғын үй компаниясын Ұлттық қор қаражаты есебінен ұзақ мерзімді қаржыландыруды қамтамасыз етуді ұсынды. Мұндай жағдайда Ұлттық қор бір реттік шара емес, тұрғын үй бағдарламаларын тұрақты қолдау құралына айналуы мүмкін.
Олардың пікірінше, мұндай шешімдерсіз ел жыл сайын шамамен 20 мың арендалық пәтерді пайдалануға бере алмайды. Сондықтан мәселе әдеттегі бюджет қаражатын қайта бөлуден әлдеқайда кең. Қазір мемлекет құрылыс қарқынын сақтай ала ма және адамдарды тұрғын үймен жылдамырақ қамтамасыз ете ала ма деген сұрақ тұр.
Егер үкімет ұсыныстарды қолдаса, қаражат тұрғын үй бағдарламаларына тікелей әсер ететін жобаларға бағытталуы мүмкін. Ең алдымен, әңгіме инженерлік желілер, учаскелерді дайындау және кезекте тұрғандарға арналған арендалық пәтерлерді қаржыландыру туралы болып отыр. Мұндай тәсіл құрылысты жеделдетіп, кезекті жандандырып, Ұлттық қор арқылы қазақстандықтар үшін тұрғын үй қолдауын айқынырақ ете алады.
Сондай-ақ оқыңыз:Жеңілдетілген ипотека нарықты қыздырып жатыр: пәтерлер неге қымбаттап барады
Жылжымайтын мүлік туралы барлық жаңалықтар, сондай-ақ шолулар мен жаңа құрылыстар бойынша тиімді ұсыныстар — біздің Homsters қосымшасында
