Қазақстанда ипотека төлеп жүрген азаматтарға арналған салықтық қолдауды қайта қарау жоспарланып отыр. Ұлттық экономика министрлігі 2029 жылға қарай ипотекалық пайыздар бойынша толық салық шегерімін қайта енгізуді ұсынып отыр. Бұл туралы үкіметтегі баспасөз мәслихатында Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Амрин айтты.
Бұл ипотека мөлшерлемесін төмендету немесе несиенің бір бөлігін кешіру дегенді білдірмейді. Мұнда механизм басқаша жұмыс істейді. Егер адам ипотека төлесе, оның ай сайынғы төлемінің бір бөлігі негізгі қарызды жабуға, ал бір бөлігі банкке төленетін пайыздарға кетеді. Салық шегерімі осы пайыздарды жеке табыс салығын есептеу кезінде ескеруге мүмкіндік береді. Соның арқасында қарыз алушы салық жүктемесін азайтып, табысының бір бөлігін сақтап қала алады.
Неліктен шегерімді қайтарғысы келеді
Ұлттық экономика министрлігінде мұндай шегерімдерді шектеу ипотеканы отбасылық бюджет үшін ауырлатады деп есептейді. Азамат Амриннің айтуынша, ипотекалық қарыздар бойынша салық шегерімінің алынып тасталуы үй шаруашылықтарының баспанаға қызмет көрсету шығындарын арттырады. Сонымен қатар салықтық жеңілдіктердің қысқаруы азаматтардың нақты қолда бар табысын азайтып, несие алудың қолжетімділігін шектейді.
Сондықтан ведомство 2029 жылдан бастап ипотекалық пайыздар бойынша толық шегерімді қалпына келтіру мәселесін пысықтауды ұсынып отыр. Бұл шара халықтың табысын арттыруға арналған 2026–2029 жылдарға арналған кешенді жоспарға енгізілді. Жалпы құжат алты бағыт бойынша 59 іс-шараны қамтиды. Салықтық өзгерістерден бөлек, онда жалақыны өсіру, инфляцияны төмендету және азаматтардың нақты табысын арттыру шаралары да қарастырылған.
Қазір қандай ережелер қолданылады
Қазір ипотека бойынша салық шегерімдері бар, бірақ олар шектеулі форматта қолданылады. Бұған дейін азаматтар мұндай шегерімді тек Отбасы банкте рәсімделген ипотекалық қарыздар бойынша ала алатын. 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап бұл мүмкіндік кеңейтілді: енді шегерім банкке қарамастан қолжетімді, бірақ белгіленген лимит шегінде беріледі.
2026 жылдан бастап жеке тұлғалар 2025 жыл үшін жеке табыс салығын есептеу кезінде өзге де салық шегерімдерінің алдын ала сомасын көрсете алады. Бұл сомаға медициналық қызметтерге, оқуға және ипотекалық қарыздар бойынша пайыздарды төлеуге жоспарланған шығындар кіреді. 2026 жылы мұндай шегерімнің ең жоғары мөлшері 282 АЕК немесе 1 219 650 теңгені құрайды.
Шегерімді пайдалану үшін азамат жұмыс берушіге өтініш беруі керек. Алайда одан кейін ол шығындарын құжаттармен растауға және 2025 жылға арналған кірістер мен мүлік туралы декларацияны, яғни 270.00 нысанын, 2026 жылғы 15 қыркүйектен кешіктірмей тапсыруға міндетті.
Осылайша, Ұлттық экономика министрлігінің ұсынысы ипотека төлеп жүрген қарыз алушылар үшін қосымша қолдау болуы мүмкін. Егер толық салық шегерімі 2029 жылдан бастап шынымен қайтарылса, пайыздар бойынша шығындардың бір бөлігін кеңірек есепке алуға мүмкіндік туады, ал ипотекасы бар отбасылардың қаржылық жүктемесі аздап жеңілдеуі мүмкін.
Сондай-ақ оқыңыз: Тұрғын үй нарығы қарқынын бәсеңдетті
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтар мен пайдалы материалдар Homsters қосымшасында қолжетімді
