Қазақстандағы сатып алушылар жылжымайтын мүлік мәмілелеріне бұрынғыдан сақ қарай бастады. Сәуірдегі белсендірек кезеңнен кейін тұрғын үй нарығы мамырда айтарлықтай баяулады: Ұлттық статистика бюросының дерегінше, бір айда ел бойынша тұрғын үйді сатып алу-сату бойынша 30 420 мәміле тіркелді. Бұл сәуірдегі 35 154 мәмілемен салыстырғанда 13,5%-ға аз.
Мұндай төмендеу сұраныстың жалпы белгісіздікке, ипотека шарттарына және сатып алушылардың күтуіне жауап бере бастағанын көрсетеді. Адамдар жиі үзіліс жасап, нұсқаларды салыстырып, алдағы шығындарды мұқият есептейтін болды. Нәтижесінде нарық барлық өңірде бірдей белсенді қозғалып жатқан жоқ, ал ірі қалаларда бәсеңдеу әсіресе айқын байқалды.
Қазақстанда тұрғын үй құрылысы қымбаттады: қай өңірлерде өсім жоғары болды
Ең көп мәміле қайда жасалды
Жалпы төмендеуге қарамастан, мәміле саны бойынша елдің ірі орталықтары көш басында қалды. Мамырда Астанада тұрғын үйді сатып алу-сату бойынша 5 122 мәміле тіркелді. Елорданың үлесі Қазақстан бойынша барлық операцияның 16,8%-ын құрады.
Алматы 4 925 мәмілемен екінші орынға шықты. Қаланың үлесі 16,2% болды. Алайда дәл Алматы ел бойынша ең үлкен төмендеулердің бірін көрсетті: сәуірмен салыстырғанда мұнда мәміле саны 24,2%-ға қысқарды.
Үшінші орынға Қарағанды облысы жайғасты. Өңірде бір айда 2 630 мәміле рәсімделді, бұл республикалық көрсеткіштің 8,6%-ына тең. Ең аз операция Ұлытау облысында тіркелді — 261 мәміле. Бұл жалпы көлемнің небәрі 0,9%-ы.
Қай өңірлер белсенділікті сақтап қалды
Өңірлердің басым бөлігінде мамыр сәуірге қарағанда әлсіз өтті. Мәміле саны тек екі облыста өсті. Түркістан облысында көрсеткіш 7,6%-ға, ал Атырау облысында 0,6%-ға артты.
Ал бірқатар өңірде төмендеу күрт болды. Ең көп қысқару Қызылорда облысында тіркелді — 35,5%. Одан кейін Алматы тұр, мұнда спад 24,2% болды. Ұлытау облысында операция саны 19,4%-ға азайды.
Өңірлер арасындағы мұндай айырмашылық сатып алушылар белсенділігінің біркелкі емес екенін көрсетеді. Кейбір облыстарда сұранысты жергілікті факторлар, құрылыс қарқыны немесе тұрғын үйдің қолжетімділігі қолдап отыр. Ал басқа өңірлерде сатып алушылар қарқынын айтарлықтай бәсеңдетіп, сатып алу шешімін кейінге қалдыра бастады.
Пәтерлер нарықтың негізгі бөлігі болып қала берді
Мәмілелердің негізгі бөлігі әлі де көппәтерлі үйлердегі пәтерлерге тиесілі. Мамырда бұл сегмент бойынша 23 381 мәміле тіркелді. Бұл елдегі тұрғын үй операцияларының жалпы санының 76,9%-ын құрайды.
Алайда бұл сегмент те төмендеді. Сәуірмен салыстырғанда пәтерлер бойынша мәміле саны 14,5%-ға, яғни 3 950 операцияға азайды. Пәтер сатылымының ең көп бөлігі Астана, Алматы және Қарағанды облысына тиесілі болды. Елорданың үлесі 21,4%, Алматының үлесі 19,3%, Қарағанды облысының үлесі 9,4% болды.
Мамырда ең сұранысқа ие формат екі бөлмелі пәтерлер болды. Олар бойынша 8 681 мәміле рәсімделді. Бұл түсінікті: мұндай нұсқаны көбіне отбасылар, жас жұптар және ауданы, бағасы мен күнделікті өмірге ыңғайлылығы арасында тепе-теңдік іздейтін сатып алушылар таңдайды.
Сонымен бірге пәтер сегментіндегі төмендеу тұрғын үй нарығы бағаға сезімтал бола бастағанын көрсетеді. Сатып алушылар бірінші ұнаған нұсқаға бірден келісе салуға бұрынғыдай дайын емес. Олар аудандарды салыстырады, үйдің жағдайын тексереді, ипотекалық жүктемені бағалайды және жиі саудаласады.
Сұр схемалар: жаңа үйден пәтер сатып алғанда ақшаны қалай жоғалтпауға болады
Жеке үйлер де сирек сатып алынды
Төмендеу жеке тұрғын үйлер сегментіне де әсер етті. Мамырда Қазақстанда жеке үйлер бойынша 7 039 мәміле тіркелді. Бұл сәуірмен салыстырғанда 10%-ға немесе 784 мәмілеге аз.
Жеке үйлер бойынша белсенділік ең қатты Жамбыл облысында төмендеді, мұнда көрсеткіш 23,4%-ға қысқарды. Қызылорда облысында мәміле саны 22,3%-ға, ал Солтүстік Қазақстан облысында 18%-ға азайды.
Бұл сегменттегі өсім тек Павлодар облысында тіркелді. Онда жеке тұрғын үйлер бойынша мәміле саны 15%-ға артты. Бұл өңірді ел бойынша жалпы төмендеу аясында ерекше көрсетеді.
Жеке үйлерге қызығушылық сақталып отыр, бірақ сатып алушылар объектінің бағасын ғана емес, басқа да факторларды жиі бағалайды. Олар коммуникация жағдайына, күтіп ұстау шығындарына, қаладан қашықтығына, инфрақұрылымға және құжаттарды жылдам рәсімдеу мүмкіндігіне қарайды. Сондықтан мәміле жасауға көбірек уақыт кетеді, ал кейбір сатып алушылар шешімді кейінге қалдырады.
Жаңа жеткіліктілік шектері жарияланды: қазақстандықтарға ЕНПФ-тен ақша алу қиындайды
Бір жылда не өзгерді
2026 жылғы мамырды 2025 жылғы мамырмен салыстырғанда да төмендеу байқалады. Бір жыл бұрын Қазақстанда тұрғын үйді сатып алу-сату бойынша 33 986 мәміле тіркелген. Ал 2026 жылғы мамырда бұл көрсеткіш 30 420 мәміле болды. Осылайша жылдық төмендеу 10,5%-ға жетті.
Бір жыл ішіндегі ең үлкен өсімді Түркістан облысы көрсетті — плюс 69,6%. Ал ең үлкен төмендеу Алматыда тіркелді, мұнда мәміле саны 31,2%-ға қысқарды. Бұл өңірлер арасындағы ең елеулі төмендеулердің бірі.
2026 жылғы қаңтар–мамыр аралығында елдегі тұрғын үйді сатып алу-сату мәмілелерінің саны өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 5,8%-ға азайды. Бұл бір реттік құлдырау емес, бірнеше ай бойы сатып алушылардың сақ әрекет етіп келе жатқанын көрсетеді.
Отбасы банк мөлшерлемені көтерді: аралық қарыздың жаңа шарттары
Неге сатып алушылар сақ бола бастады
Белсенділікке бірден бірнеше фактор әсер етіп отыр. Біріншіден, көптеген сатып алушылар ипотека бойынша неғұрлым түсінікті шарттарды күтеді. Қазақстанда мөлшерлемелерге қатысты тәсілді өзгерту талқыланып жатыр: болашақта олар бастапқы жарна мөлшеріне байланысты болуы мүмкін. Алғашқы жарна неғұрлым жоғары болса, тұрғын үй займы соғұрлым тиімді болуы ықтимал.
Екіншіден, адамдар жеке қаржылық жүктемесін мұқият есептей бастады. Пәтер бағасы бойынша қолайлы көрінсе де, сатып алушы ай сайынғы төлемді, жөндеу шығындарын, коммуналдық төлемдерді және табыстағы ықтимал өзгерістерді ескереді.
Сонымен қатар сатып алушылардың бір бөлігі баға бойынша күтулерге байланысты асықпай отыр. Нарық баяулағанда, адамдар тиімдірек нұсқа табуға немесе сатушыдан жеңілдік алуға үміттенеді. Ал сатушылар өз кезегінде бағаны тез түсіруге әрдайым дайын емес. Осы себепті мәмілелер кейінге шегерілуі мүмкін.
Бұл нарық үшін нені білдіреді
Мамырдағы деректер сатып алушылық сұраныстың неғұрлым таңдаулы бола бастағанын көрсетеді. Адамдар тұрғын үй сатып алудан толық бас тартып жатқан жоқ, бірақ оған сабырлы әрі сақ қарайды. Бұл әсіресе Алматыда байқалады, мұнда төмендеу айлық салыстыруда да, жылдық салыстыруда да айқын көрінді.
Сатушылар үшін мұндай жағдай объектінің бағасы тым жоғары болса, оның нарықта ұзақ тұрып қалуы мүмкін екенін білдіреді. Сатып алушыны жылдам табу үшін аудандағы нақты бағаларды, пәтердің жағдайын, құжаттарды және ұқсас ұсыныстармен бәсекені ескеру қажет.
Ал сатып алушылар үшін, керісінше, талдау жасауға көбірек мүмкіндік пайда болады. Белсенділік төмендеген кезеңде нұсқаларды мұқият салыстырып, келіссөз жүргізіп, қысыммен шешім қабылдамауға болады. Дегенмен бағасы нарыққа сай жақсы объектілер, әсіресе ірі қалалардың сұранысы жоғары аудандарында, әлі де тез сатылып кетуі мүмкін.
Сондай-ақ оқыңыз: Қазақстанда қайталама тұрғын үй арзандай бастады, ал жалдау ақысы қымбаттап жатыр
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтар мен пайдалы материалдар Homsters қосымшасында қолжетімді
