Қазақстанда «Жасыл ипотекаға» деген қызығушылық қайта артып келеді. 2026 жылы бағдарламаны жалғастыру үшін жаңа қаржыландыру қарастырылды, сондықтан әлеуетті қарыз алушыларға талаптарды алдын ала біліп алған жөн. Оның үстіне, Жасыл ипотекаға өтінім беру жеткіліксіз — банк клиенттің қаржылық мүмкіндіктерін бағалайды, ал таңдалған тұрғын үй арнайы экологиялық стандарттарға сәйкес келуі тиіс. Сондықтан дайындықты нақты пәтерді таңдаудан бұрын бастаған дұрыс.
Бағдарламаның басты ерекшелігі — жылжымайтын мүлікке қойылатын талаптар. Оның аясында кез келген нысанды сатып алу мүмкін емес. Үйдің қажетті «жасыл» сертификаты болуы, ал қарыз алушы банктің талаптарына сәйкес келуі керек.
Алматы тұрғындары үшін МИБ және ПИК мәселелері бойынша тегін консультациялар өткізіледі
Жасыл ипотекаға қандай тұрғын үй сәйкес келеді
Бағдарлама экологиялық құрылыс стандарттарына сәйкес келетін ғимараттардағы жылжымайтын мүлікті сатып алуға арналған. Отбасы банк бірнеше рұқсат етілген сертификаттау жүйесін көрсетеді: қазақстандық ОМИР стандарты, ресейлік ГОСТ Р, сондай-ақ халықаралық BREEAM және LEED стандарттары.
Бағдарламаның жаңа кезеңінің талаптарына сәйкес дайын бастапқы тұрғын үйді сатып алуға болады. Сонымен қатар, егер жоба Қазақстан Тұрғын үй Компаниясының кепілдігіне немесе тиісті сақтандыруға ие болса, құрылысы жүріп жатқан пәтерлерді де қаржыландыру қарастырылған.
Бағдарлама мүмкіндіктері қайталама нарыққа да таралады. Алайда мұнда да негізгі талап өзгермейді: үйдің тиісті «жасыл» сертификаты болуы қажет. Сондықтан жылжымайтын мүлік іздеген кезде тек бағасына, ауданына немесе орналасқан жеріне ғана емес, оның сертификатына да назар аударған жөн.
Тұрғын үйге мемлекеттік қолдау: 15 тамыздан бастап не өзгереді
Сомасы, мөлшерлемесі және бастапқы жарнасы
Жасыл ипотека бойынша берілетін қарыздың ең жоғары сомасы 50 млн теңгені құрайды, ал несие мерзімі 25 жылға дейін жетуі мүмкін.
Қарыз алушылардың көпшілігі үшін бастапқы жарна жылжымайтын мүлік құнының 20%-ынан басталады. Тұрғын үй төлемдерін алушылар үшін төменірек шек қарастырылған — 15%-дан бастап.
Базалық мөлшерлеме жылдық 12,5%-ды құрайды. Қарыз сомасының 50%-ы жинақталғаннан кейін тұрғын үй заемының талаптарына байланысты мөлшерлеме жылдық 3,5–5%-ға дейін төмендеуі мүмкін.
Клиенттердің жекелеген санаттары арнайы мөлшерлемелерге үміткер бола алады. I, II және III топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін мөлшерлеме жылдық 7%-ды құрайды. «Жасыл» сертификаты алтын деңгейден төмен емес тұрғын үйді сатып алған жағдайда ЖАО кезегінде тұрғандар үшін мөлшерлеме де 7%, ал тұрғын үй төлемдерін алушылар үшін 11% болады.
Осылайша, түпкілікті шарттар тек қарыз алушыға ғана емес, кейбір жағдайларда таңдалған үйдің экологиялық сертификаттау деңгейіне де байланысты.
Жасыл ипотеканы кім ала алады
Бағдарлама сатып алушыны тіркелген жері бойынша шектемейді. Жылжымайтын мүлікті қарыз алушының тіркелген жеріне қарамастан Қазақстанның кез келген өңірінен сатып алуға болады.
Меншігінде басқа пәтердің немесе үйдің болуы да бағдарламаға қатысуға автоматты түрде кедергі келтірмейді. Сондықтан Жасыл ипотеканы тек алғашқы баспананы сатып алу үшін ғана қарастыру міндетті емес.
Сонымен қатар, төлем қабілеттілігін растау міндетті талап болып қала береді. Несие қабілеттілігін бағалау кезінде банк соңғы алты айдағы ресми табысты ескереді.
Бағдарламаның жаңа кезеңінің талаптарында отбасының жиынтық таза табысына да шектеу қарастырылған — ол айына 1,25 млн теңгеден аспауы тиіс.
Несиенің нақты сомасын банк жеке анықтайды. Сондықтан 50 млн теңгені әрбір өтініш берушіге кепілдендірілген сома ретінде емес, бағдарламаның ең жоғары шегі ретінде қарастырған жөн.
Өтінім беруге қалай дайындалу керек
Дайындықты өз бюджетіңізді бағалаудан бастаған дұрыс. Алдымен жинақтың бастапқы жарнаға жеткілікті екенін және болашақ ай сайынғы төлемнің қаншалықты қолайлы болатынын анықтау қажет.
Содан кейін несие тарихын және қолданыстағы қаржылық міндеттемелерді тексерген жөн. Тұтынушылық несиелер мен бөліп төлеу қарыз жүктемесін арттырады, сондықтан банк төлем қабілеттілігін бағалау кезінде оларды ескереді.
Егер шағын несиелерді алдын ала жабу мүмкіндігі болса, бұл ай сайынғы міндеттемелерді азайтуға көмектеседі. Сонымен бірге ипотекаға өтініш берер алдында жаңа ірі несиелер мен бөліп төлеулерді рәсімдемеген дұрыс.
Табысты растауға да ерекше назар аудару қажет. Бағалау кезінде соңғы алты айдағы ресми табыс есепке алынатындықтан, тұрақты кіріс өтінімді қарау барысында негізгі факторлардың біріне айналады.
Мұндай тәсіл банкке жүгінбей тұрып-ақ нақты қаржылық мүмкіндіктеріңізді бағалауға және сәйкес баға санатындағы жылжымайтын мүлікті таңдауға мүмкіндік береді.
Жасыл ипотекаға қалай өтінім беруге болады
Отбасы банктің бағдарламаның ресми парақшасында онлайн-форма орналастырылған. Жасыл ипотекаға өтінім беру үшін тегіңізді, атыңызды, ЖСН-ды және телефон нөмірін көрсету қажет. Деректер жіберілгеннен кейін банк өкілі әлеуетті қарыз алушымен байланысуы тиіс.
Одан кейін клиент төлем қабілеттілігін бағалаудан өтіп, рәсімдеуге қажетті құжаттарды ұсынады. Оң шешім алғаннан кейін жылжымайтын мүлікті келісу және мәмілені әрі қарай рәсімдеу кезеңіне өтуге болады.
Осылайша, әрекеттер реті мынадай:
- Қолжетімді бюджетті есептеу.
- Бастапқы жарнаны дайындау.
- Несие тарихы мен қарыз жүктемесін тексеру.
- Қажетті «жасыл» сертификаты бар жылжымайтын мүлікті таңдау.
- Отбасы банкке онлайн-өтінім беру.
- Төлем қабілеттілігін бағалаудан өту.
- Банктің шешімін алу.
- Таңдалған жылжымайтын мүлікті келісіп, мәмілені рәсімдеу.
Бұл ретте банктің шешімін алғанға дейін сатушыға қайтарылмайтын ірі кепілақы бермеген дұрыс. Оң шешім тек пәтердің сипаттамаларына ғана емес, қарыз алушыны бағалау нәтижелеріне де байланысты.
Бағдарлама бойынша қазір қандай жағдай
2026 жылдың сәуірінде Отбасы банк Азия даму банкімен «Ұмай» және «Жасыл ипотека» бағдарламаларын іске асыру үшін 90 млрд теңге тарту туралы келісім жасасты. Алғашқы кезеңде екі бағыт бойынша 2 мыңнан астам қарыз беру жоспарланған.
Жасыл ипотеканы 2026 жылдың екінші жартысында, шамамен шілде–тамыз айларында қайта іске қосу жоспарланған еді. Демек, бағдарламаның басталуы осы айда күтіліп отыр. Сонымен қатар, өнімнің ресми парақшасында онлайн мақұлдау алуға арналған форма пайда болды. Алайда жаңа кезеңнің нақты басталу күнін Отбасы банк әзірге жеке жариялаған жоқ.
Сондықтан әлеуетті қарыз алушылар өтінім беруге қазірден дайындала алады. Несие тарихын тексеріп, қарыз жүктемесін бағалауға, қажетті бастапқы жарнаны жинауға және бағдарлама талаптарына сәйкес келетін тұрғын үйді іздеуге болады.
Мұндай дайындық қаржыландыру қайта басталғаннан кейін уақыт жоғалтпауға мүмкіндік береді. Жасыл ипотекаға өтінім беруді жоспарлағандарға банктің бағалауынан өтіп, кейінгі рәсімдеу кезеңіне көшу ғана қалады.
Сондай-ақ оқыңыз: 2026 жылы Қазақстанда тұрғын үй кезегіне қалай тұруға болады: қадамдық нұсқаулық
Жылжымайтын мүлік туралы көбірек жаңалықтарды, пайдалы материалдар мен өзекті ақпаратты Homsters қосымшасынан таба аласыз
