Қазақстанда үйлері тұруға жарамсыз деп танылған азаматтарға пәтер берудің бірыңғай тәртібі енгізіледі. Жаңа ережелер 2026 жылғы 8 қыркүйектен бастап күшіне енеді. Олар коммуналдық тұрғын үй қорынан кім баспана ала алатынын, қайда жүгіну керектігін және билік шешімді қалай қабылдайтынын айқындайды. Бұл ретте апатты тұрғын үй өтініш берушінің жалғыз жылжымайтын мүлкі болуы тиіс.
Жаңа тәртіпті Өнеркәсіп және құрылыс министрі бекітті. Пәтерлерді жергілікті атқарушы органдар береді. Ол үшін меншік иесі өтініш беріп, белгіленген рәсімнен өтуі қажет.
Апатты тұрғын үйдің орнына пәтерді кім ала алады
Жаңа ережелер ескірген немесе жөндеуді қажет ететін жылжымайтын мүліктің барлық иесіне бірдей қолданылмайды. Қатысу үшін бірқатар талапқа сәйкес келу қажет.
Ең алдымен, тұрғын үй сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамада көзделген тәртіппен ресми түрде апатты деп танылуы тиіс. Жаңа механизмді қолдану үшін үйдің техникалық жағдайының нашар болуы ғана жеткіліксіз.
Сонымен қатар апатты пәтер немесе үй азаматтың жалғыз баспанасы болуы керек. Өтініш берушінің өзі тиісті электрондық базада тұрғын үйге мұқтаж ретінде есепте тұруы қажет.
Осылайша жаңа ережелер баспана ала алатын азаматтардың нақты санатын белгілейді. Ескі үйде тұру фактісінің өзі автоматты түрде басқа пәтер алуға құқық бермейді.
2% және 5% мөлшерлемемен ипотеканың жаңа ережелері: жеңілдетілген несиені кім ала алады
Жаңа тұрғын үй алу үшін қайда жүгіну керек
Өтінішті жергілікті атқарушы органға беру қажет. Оған қоса өтініш берушінің және оның отбасы мүшелерінің жеке басын куәландыратын құжаттар ұсынылады.
Отбасы құрамына байланысты неке қию немесе некені бұзу, балалардың тууы және отбасы мүшелерінің қайтыс болуы туралы құжаттар да қажет болуы мүмкін. Жекелеген жағдайларда адамды өтініш берушінің отбасы мүшесі деп тану туралы сот шешімі талап етіледі.
Бұл ретте кейбір мәліметтерді азаматтарға өз бетінше жинаудың қажеті болмайды. Әкімдік оларды мемлекеттік цифрлық жүйелер арқылы алады.
Атап айтқанда, жергілікті органдар өтініш беруші мен оның отбасы мүшелерінің тұрғылықты жері бойынша тіркелуін өздері тексереді. Сонымен қатар олардың соңғы бес жыл ішінде Қазақстанда жылжымайтын мүлкінің болғаны немесе болмағаны туралы мәліметтерді алады.
Егер мемлекеттік орган қажетті ақпаратты цифрлық жүйеден ала алса, азаматтан тиісті құжаттарды талап етпеуі тиіс.
Ауылдардағы жалдамалы тұрғын үй: кезекте тұрғандарға таңдау құқығы беріледі
Өтініш қалай қаралады
Құжаттарды алғаннан кейін әкімдік оларды әрі қарай қарау үшін тиісті топтаманы қалыптастырады. Бұл рәсімге өтініш берілген күннен бастап 10 күнтізбелік күнге дейін уақыт беріледі.
Одан кейін құжаттарды арнайы комиссия қарайды. Оның құрамына кемінде бес адам кіреді, ал мүшелердің жалпы саны тақ болуы тиіс. Тиісті ұйымдар болған жағдайда жұмысқа қоғамдық бірлестіктердің өкілдері де тартылуы мүмкін.
Комиссия өтініш берілген күннен бастап 15 жұмыс күнінен кешіктірмей шешім қабылдауы тиіс.
Нәтиже екі данада хаттамамен рәсімделеді. Оның біреуі жергілікті атқарушы органда қалады, ал екіншісі өтініш берушіге беріледі.
Осылайша ережелер өтінішті қараудың нақты мерзімдерін белгілейді. Ал пәтер беру туралы шешімді әкімдіктің бір қызметкері емес, комиссия қабылдайды.
Нейрожелі пәтер таңдап, ипотеканы есептейді: болашақ жақын қалды
Ескі апатты пәтер не болады
Басқа тұрғын үй алу маңызды талапты қарастырады. Егер апатты пәтер немесе үй өтініш берушінің жеке меншігінде болса, коммуналдық тұрғын үй қорынан баспана берілгеннен кейін ескі жылжымайтын мүлікті коммуналдық меншікке өткізу қажет.
Басқаша айтқанда, апатты нысанды өз меншігінде сақтап қалып, сонымен қатар осы механизм бойынша мемлекеттен пәтер алу мүмкін болмайды.
Мүлікті беру меншік иесінің өтініші негізінде рәсімделеді. Осыдан кейін апатты жылжымайтын мүлік жергілікті биліктің қарамағына өтеді.
Мұндай тәртіп азаматтың басқа баспана алып, сонымен бірге мемлекет оған пәтер берген бұрынғы нысанды өз меншігінде сақтап қалуына жол бермейді.
«Ұмай» ипотекасы алғашқы күні-ақ тоқтатылды: өтінім қабылдау қашан қайта басталады
Ескі пәтердің ауданы жаңа баспананың көлеміне әсер ете ме
Ережелер берілетін тұрғын үйдің ауданына қатысты мәселені де жеке реттейді.
Норманы есептеу кезінде апатты деп танылған пәтердің немесе үйдің ауданы есепке алынбайды. Демек, ескі жылжымайтын мүліктің көлемі жаңа баспананың ауданын тікелей анықтамайды.
Бұл меншік иелері үшін маңызды мәселе. Мысалы, апатты үйдегі пәтердің ауданы үлкен болса, мемлекет автоматты түрде дәл сондай көлемдегі жаңа пәтер беруге міндетті емес.
Жаңа тұрғын үй шаршы метрді шаршы метрге тікелей айырбастау қағидаты бойынша емес, қолданыстағы нормаларға сәйкес беріледі.
Астананың құрылысы: жаңа аудандар қай жерде пайда болады және қала маңында не өзгереді
Жаңа пәтер жалдау шарты бойынша беріледі
Тағы бір маңызды мәселе алынатын тұрғын үйдің мәртебесіне қатысты. Коммуналдық тұрғын үй қорындағы пәтер жалдау шарты негізінде беріледі.
Демек, бұл апатты жылжымайтын мүліктің орнына жаңа пәтерді тікелей жеке меншікке беру дегенді білдірмейді. Азаматқа белгіленген тәртіпке сәйкес коммуналдық қордан тұрғын үй ұсынылады.
Жалдау шарты жасалғаннан кейін жергілікті атқарушы орган тұрғын үй алушы туралы ақпаратты Отбасы банкке беруі тиіс. Бұл үшін екі жұмыс күні қарастырылған.
Деректер берілгеннен кейін азамат тұрғын үйге мұқтаждар есебінен шығарылады.
Алматының бас жоспары қашан бекітіледі және қаланы қандай өзгерістер күтіп тұр
8 қыркүйектен бастап не өзгереді
Бұйрық күшіне енгенге дейін жаңа ережелер қолданылмайды. Құжат 2026 жылғы 8 қыркүйектен бастап қолданысқа енгізіледі.
Осы күннен бастап жалғыз тұрғын үйі ресми түрде апатты деп танылған азаматтар үшін бірыңғай іс-қимыл тәртібі пайда болады. Ережелер өтініш беру рәсімін, қажетті мәліметтердің тізімін, қарау мерзімдерін және ескі жылжымайтын мүліктің одан әрі не болатынын белгілейді.
Бұл ретте үйдің апатты деп танылуы мен басқа пәтердің нақты берілуін ажырата білу маңызды. Жаңа тәртіп мұндай ғимараттың әрбір тұрғынын автоматты түрде көшіруді көздемейді. Алдымен азамат белгіленген талаптарға сәйкес келіп, жергілікті атқарушы органға жүгініп, комиссияның оң шешімін алуы тиіс.
Осылайша апатты тұрғын үй мәселесі енді нақты белгіленген рәсім аясында қаралады. Меншік иесі коммуналдық қордан пәтер алуға өтініш бере алады, алайда оның орнына апатты жылжымайтын мүлкін мемлекетке өткізуі қажет. Жаңа тұрғын үй жалдау шарты бойынша беріледі, ал өтініш бойынша шешім ережелерде белгіленген мерзімде қабылдануы тиіс.
Сондай-ақ оқыңыз: 7% мөлшерлемемен 30/70 ипотекасы: 2026 жылы сатып алушылар нені білуі керек
Нарықтағы басты жаңалықтарды қадағалаңыз, хабарландырулар орналастырыңыз және қолайлы жылжымайтын мүлікті бір жерден таңдаңыз — ыңғайлы Homsters қосымшасында.
