Алматы 2040 жылға дейінгі қаланы дамытудың жаңартылған негізгі құжатын бекітуге дайындалып жатыр. Қазір жоба кешенді қала құрылысы сараптамасынан өтуде. Мамандар қорытындыны қыркүйек айында алуды күтеді. Осыдан кейін Алматының бас жоспарын Үкіметтің бекітуіне жіберу жоспарланып отыр. Бүкіл процесті 2026 жылдың IV тоқсанында аяқтау көзделген.
Әңгіме 2023 жылы қабылданған қолданыстағы Бас жоспарды түзету туралы болып отыр. Билік Алматыны дамытудың жекелеген параметрлерін қайта қарауда. Атап айтқанда, өзгерістер тау бөктеріндегі құрылысқа, көлікке, экологияға және халық тығыздығына қатысты. Сонымен қатар, қала әлеуметтік инфрақұрылым нысандарын орналастыру тәртібін де түзетіп жатыр.
Тұрғын үйді бөлу тәртібі жаңарды: Қазақстанда кімдердің баспана алу мүмкіндігі айтарлықтай артты
Жоба қай кезеңде тұр
Бас жоспарды түзету жұмыстары 2025 жылы басталды. Оның себептерінің бірі тау бөктеріндегі аумақтарды қорғауды күшейту туралы тапсырма болды. Сонымен қатар, билік қалалық ортаны дамыту тәсілдерін қайта қарауға шешім қабылдады.
2025 жылдың желтоқсанында жоба қоғамдық талқылауға шығарылды. Одан кейін мамандар стратегиялық экологиялық бағалау жүргізді. 2026 жылдың сәуірінде оның есебі оң қорытынды алды.
Келесі кезең 30 маусымда өтті. Алматыда Бас жоспарға енгізілетін түзетулердің стратегиялық экологиялық бағалауы бойынша қоғамдық тыңдаулар ұйымдастырылды. Түскен барлық ескертулер мен ұсыныстар хаттамаға енгізілді.
Қазір жоба кешенді қала құрылысы сараптамасынан өтуде. Оны 2026 жылдың қыркүйегінде аяқтау жоспарланған. Оң қорытынды берілген жағдайда құжат Үкіметтің бекітуіне жіберіледі.
Нақты күн әзірге айтылған жоқ. Алайда «Алматыгенплан» ҒЗИ бұған дейін болжамды мерзімді — 2026 жылдың IV тоқсанын атаған.
Тау бөктері қосымша қорғанысқа алынады
Ең елеулі өзгерістердің бірі қаланың оңтүстік бөлігіне қатысты. Жобада тау бөктерінде жаңа көппәтерлі үйлер салуға шектеулер қарастырылған.
Тыйым Талғар тас жолының, Шығыс айналма автомобиль жолының және Әл-Фараби даңғылының оңтүстігіндегі аумақтарға қатысты болады. Сондай-ақ ол Саин және Жандосов көшелерінің оңтүстігіндегі аумақтарды қамтиды. Бұдан бөлек, жаңа шектеулер көлбеулігі 15 градустан асатын беткейлерге де таралады.
Осылайша, қала тау бөктеріндегі көпқабатты құрылыстың одан әрі кеңеюін шектеуді көздейді. Жоспарлау кезінде аумақтың сейсмикалық микроаудандастырылуы да ескеріледі.
Алматыда кезекте тұрғандарға 1500-ге жуық жалдамалы пәтер бөлінеді
Құрылыс тығыздығын азайтуды жоспарлап отыр
Сонымен қатар, әзірлеушілер қала аумақтарына түсетін рұқсат етілген жүктемені қайта қарауда. Бұған дейін нормативтік тығыздық гектарына 330 адамға дейін жеткен. Енді жобада гектарына шамамен 260 адам қарастырылған.
Мұндай шешім қолданыстағы инфрақұрылымға түсетін жүктемені азайтуға тиіс. Ең алдымен, бұл жолдарға, инженерлік желілерге және әлеуметтік нысандарға қатысты.
Бұдан бөлек, халық тығыздығының төмендеуі көлік жүйесіне түсетін қысымды азайтуға мүмкіндік береді. Әзірлеушілер бұл өзгерістерді қалалық микроклиматты жақсартумен де байланыстырады.
Мемлекеттік тұрғын үйді жекешелендіру: оны қайта рәсімдеуге кімдерге рұқсат берілді
Тұрғын үй инфрақұрылыммен бірге жоспарланады
Түзетудің тағы бір бағыты тұрғын үй құрылысына қатысты. Билік Алматы аумағында оның көлемін қайта бөлуді жоспарлап отыр. Бұл ретте жаңа аудандар қажетті инфрақұрылыммен қатар дамуға тиіс.
Сондықтан жобада мектептер мен балабақшалар салу ескерілген. Сондай-ақ қала медициналық және мәдени мекемелерді қарастыруы қажет. Жаңа қоғамдық кеңістіктерге де ерекше көңіл бөлінеді.
Мұндай өзгерістердің қажеттілігі халық санының өсуімен де байланысты. 2040 жылға қарай Алматы халқы шамамен 3,6 млн адамға жетуі мүмкін.
Метро, LRT және BRT көлік қаңқасының бір бөлігіне айналады
Түзетулердің елеулі бөлігі көлік саласына арналған. Алматының жаңартылған бас жоспары қоғамдық көлікке басымдық беруді күшейтеді. Қала метро желісін одан әрі кеңейтуді көздейді. Сонымен қатар, жобада LRT-ның алғашқы желісі қарастырылған.
Билік BRT жүйесін де дамытуды жоспарлап отыр. Қоғамдық көлікке арналған арнайы жолақтар желісін кеңейту тағы бір маңызды бағытқа айналады.
Сонымен бірге түзетулер болашақ көлік бағыттарын да қамтиды. Стратегиялық экологиялық бағалау материалдарында метро және LRT желілерінің бағыттарын өзгерту жеке көрсетілген.
Осылайша, қала болашақ құрылыс көлемін ғана қайта қарастырып отырған жоқ. Билік Алматының көлік моделін де қатар өзгертуде.
Нейрожелі пәтер таңдап, ипотеканы есептейді: болашақ жақын қалды
Жасыл аумақтар көбейеді
Экология түзетулердің тағы бір маңызды бағытына айналды. Қала саябақтарды, скверлерді, бульварлар мен орман-саябақтарды бірыңғай жасыл жүйеге біріктіруді жоспарлап отыр. Сонымен қатар, билік өзендердің жайылма аумақтарын қорғауды көздейді.
Жасыл аймақтардың аумағын үш еседен астам ұлғайту жоспарланған. 2040 жылға қарай олардың жалпы көлемі 3,8 мың гектарға жетуге тиіс.
Сонымен бірге бір адамға шаққандағы жасыл желекпен қамтамасыз ету көрсеткішін кемінде 16 шаршы метрге жеткізу көзделген. Бұл көрсеткіш жобаға Алматы халқының алдағы өсуін ескере отырып енгізілген.
Нәтижесінде жасыл аумақтар қаланың жалпы экологиялық қаңқасының бір бөлігіне айналуға тиіс.
Алматыда газ есептегіштері тегін ауыстырылады: деректер автоматты түрде жіберіледі
Бас жоспар неге түзетіліп жатыр
Қолданыстағы Бас жоспар Алматының 2040 жылға дейінгі дамуын айқындайды. Ол тұрғын үй аумақтарын, көлік және инженерлік желілерді қамтиды. Сондай-ақ құжат әлеуметтік, өндірістік және рекреациялық инфрақұрылымның дамуын реттейді.
Алайда қаланың даму жағдайлары өзгеріп жатыр. Сондықтан билік жаңа міндеттерді ескере отырып, жекелеген шешімдерді түзетуде.
Ең алдымен, қала табиғатты қорғау шараларын күшейтеді. Сонымен қатар, билік тұрғын үй құрылысы мен инфрақұрылым арасындағы тепе-теңдікті сақтауға ұмтылады. Бұдан бөлек, жоба Алматының сейсмикалық ерекшеліктері мен көршілес аумақтардың дамуын ескереді.
Өзгерістер Алматы мен оны қоршаған агломерация арасындағы байланысты да назарға алады. Түзету материалдарында Алматы облысындағы Алатау қаласының дамуының ықпалы жеке қарастырылған.
Бекітілгеннен кейін не болады
Түзетулер бекітілгеннен кейін құжат одан әрі қала құрылысын жоспарлаудың негізіне айналады. Инфрақұрылым мен қала аумақтарын дамыту кезінде осы құжат басшылыққа алынады. Сондай-ақ ол кейінгі қала құрылысы жобаларын әзірлеуге әсер етеді.
Сонымен бірге Бас жоспардың бекітілуі онда қарастырылған барлық жобаның бірден іске қосылатынын білдірмейді. Құжат қаланың ұзақ мерзімді даму бағыттарын белгілейді. Нақты нысандар кезең-кезеңімен жүзеге асырылады.
Нәтижесінде Алматының жаңартылған бас жоспары мегаполистің 2040 жылға дейінгі жаңа даму қағидаларын айқындайды. Ол тау бөктерін қорғауды күшейтіп, құрылыс тығыздығы мен көлік моделін түзетеді. Сонымен қатар, қала жасыл аймақтар мен әлеуметтік инфрақұрылымның рөлін арттырады. Егер сараптама жоспарланған мерзімде аяқталса, құжат 2026 жылдың IV тоқсанында-ақ бекітілуі мүмкін.
Сондай-ақ оқыңыз: 2% және 5% ипотеканың жаңа ережелері: жеңілдетілген қарызды кім ала алады
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтарды қадағалаңыз, сату туралы хабарландырулар орналастырыңыз және арманыңыздағы пәтерді ыңғайлы Homsters қосымшасынан табыңыз
