Қазақстанда кезекте тұрған азаматтарға мемлекеттік тұрғын үй беру ережелері өзгертіліп жатыр. Енді пәтерлердің едәуір бөлігі жетім балалар мен әлеуметтік осал санаттарға бөлінеді. Сондықтан бұл топтардың баспана алу мүмкіндігі айтарлықтай артады. Негізгі өзгерістер 2026 жылғы 31 тамыздан бастап күшіне енеді.
Жаңа тәртіп 14 тамыздағы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің бұйрығымен бекітілді. Ең алдымен, ережелер коммуналдық тұрғын үй қорындағы баспанаға қатысты болады. Сондай-ақ олар әкімдіктер жеке тұрғын үй қорынан жалға алатын пәтерлерге қолданылады. Бұдан бөлек, өзгерістер жеңілдетілген ипотекалық қарыздар бойынша берілетін тұрғын үйді де қамтиды.
Кезекте тұрғандарға 210 пәтер: Алматыда жаңа тұрғын үй бөлінді
Жетім балаларға тұрғын үйдің кемінде 20%-ы бөлінеді
Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар үшін жеке үлес белгіленді. Енді оларға тұрғын үйдің кемінде 20%-ы беріледі.
Мұндай ең төменгі үлес тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы берілетін жеңілдетілген ипотекаға да қарастырылған. Осылайша, қолжетімді пәтерлердің бір бөлігі бастапқыда дәл осы санаттағы кезекте тұрған азаматтарға резервтеледі.
Жеңілдік санаттарына пәтерлердің кемінде жартысы беріледі
Тұрғын үйдің тағы кемінде 50%-ы әлеуметтік осал санаттардың жекелеген топтарына қарастырылған. Атап айтқанда, тізімге ардагерлер мен I және II топтағы мүгедектігі бар адамдар кірді. Сонымен қатар көпбалалы отбасылар, жесір әйелдер мен жесір ерлер де осы санатқа жатады.
Бұдан бөлек, мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасыларға басымдық беріледі. Егер отбасында мүгедектігі бар адам болса, бұл ереже азаматтар мен қандастарға да қолданылады.
Нәтижесінде бөлінетін тұрғын үйдің кемінде 70%-ы екі басым санатқа тиесілі болады. Оның кемінде 20%-ы жетім балаларға бағытталады. Ал тағы кемінде 50%-ын әлеуметтік осал санаттар алады.
Қалған бөлігін кезекте тұрған басқа азаматтар ала алады. Бұл жерде тұрғын үй есебінде тұрған Қазақстан азаматтары мен қандастар туралы сөз болып отыр.
Алайда баспана алу мүмкіндігі өтініш берушінің санатына ғана байланысты болмайды. Сонымен қатар жаңа ережелер табыс деңгейіне қатысты талаптарды белгілейді.
Мемлекеттік тұрғын үйді жекешелендіру: оны қайта рәсімдеуге кімдерге рұқсат берілді
Табыс мөлшері қандай болуы керек
Үш және одан көп адамнан тұратын отбасылар үшін жеке шек белгіленген. Мәселен, отбасының әрбір мүшесіне шаққандағы табыс екі күнкөріс минимумынан аспауға тиіс. Бұл ретте есептеу кезінде соңғы алты айдағы көрсеткіштер ескеріледі.
Егер отбасы екі адамнан тұрса, басқа шек қолданылады — әр адамға 3,5 күнкөріс минимумы. Ал отбасы мүшелері жоқ жалғызбасты азамат үшін бұл көрсеткіш 5,5 күнкөріс минимумын құрайды.
Жеңілдетілген ипотекада не өзгереді
20% және 50% үлестері жеңілдетілген ипотекалық тұрғын үй қарыздарына да қолданылады. Сонымен қатар тұрғын үйді бөлу процесі автоматтандырылады. Баспана беру туралы шешімді Отбасы банктің ақпараттық жүйесі қабылдайды.
Жылдық мөлшерлемесі 2% болатын қарыздарға жеке талаптар белгіленген. Атап айтқанда, олар тұрғын үй есебінде тұрған белгілі бір жеңілдік санаттарының өкілдеріне қолжетімді.
Алайда мұндай қарызды алу үшін табыс бойынша шектеу бар. Оның мөлшері отбасының әрбір мүшесіне шаққанда бес күнкөріс минимумынан аспауға тиіс. Бұл ретте соңғы алты айдағы еңбек және кәсіпкерлік қызметтен түскен табыс есепке алынады.
Бұдан бөлек, ережелер жылдық мөлшерлемесі 5% және 7% болатын қарыздарды да қарастырады. Олар тұрғын үй есебінде тұрған тиісті санаттағы азаматтарға арналған. Есептеу кезінде өтініш беруші мен оның отбасы мүшелерінің Қазақстанда алған табыстары ескеріледі.
Жылжымайтын мүлік құжаттарын үйде рәсімдеуге болады: ХҚКО қызметкері өзі келеді
Тағы бір маңызды өзгеріс — бөлмелер саны
Соңында, 2026 жылғы 14 қыркүйектен бастап пәтерді таңдау қағидаты да өзгереді. Енді тұрғын үй беру кезінде отбасыға қажетті бөлмелер саны ескеріледі.
Мәселен, ерлі-зайыптыларға бір бөлме қарастырылады. Бір жыныстағы отбасы мүшелерін бір бөлмеге екі адамнан артық орналастыруға болмайды. Ал отбасы мүшелері әртүрлі жыныста болса, оларға бөлек бөлмелер қарастырылады. Бұл ретте ерлі-зайыптыларға қатысты ерекшелік қолданылады.
Сонымен қатар кейбір отбасыларға қосымша жеке бөлме берілуі мүмкін. Атап айтқанда, бұл ауыр созылмалы аурулардың жекелеген түрлеріне шалдыққан азаматтарға қатысты. Мұндай мүмкіндік мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасыларға да қарастырылған. Сонымен бірге қосымша бөлменің ауданы артық тұрғын үй алаңы ретінде есептелмейді.
Осылайша, жаңа ережелер басым санаттардың баспана алу мүмкіндігін арттырады. Ал 14 қыркүйектен бастап тұрғын үйді таңдау кезінде мұқтаждық фактісімен қатар, отбасыға қажетті бөлмелер саны да ескеріледі.
Сондай-ақ оқыңыз: 2026 жылы Қазақстан жастарына қандай жеңілдетілген бағдарламалар қолжетімді
Нарықтағы басты жаңалықтарды қадағалаңыз, хабарландырулар орналастырыңыз және өзіңізге лайықты жылжымайтын мүлікті бір жерден таңдаңыз — ыңғайлы Homsters қосымшасында
