2026 жылдың соңына дейін елдің тұрғын үй қоры айтарлықтай толығуы тиіс. Билік жалпы ауданы 20,4 млн шаршы метр болатын шамамен 188 мың пәтерді пайдалануға беруді жоспарлап отыр. Бұл ретте құрылысшылар жылдық жоспардың едәуір бөлігін орындап үлгерді. Ұсыныс көлемі артқанымен, Қазақстанда тұрғын үйге деген қажеттілік әлі де жоғары. Сондықтан пайдалануға берілген нысандар саны баспана қолжетімділігі мәселесін толық шешуге әзірге жеткіліксіз.
Табиғи апаттардан тұрғын үйді сақтандыру: қазақстандықтар қанша төлейді
Сегіз айда шамамен 106 мың пәтер пайдалануға берілді
Жылға жоспарланған тұрғын үйдің жартысынан астамы қазірдің өзінде пайдалануға берілді. Қаңтар-тамыз аралығында қазақстандықтарға шамамен 106 мың пәтер тапсырылды. Демек, құрылысшылар белгіленген жоспарды орындаса, жыл соңына дейін нарық тағы шамамен 82 мың пәтермен толығуы тиіс.
Жаңа тұрғын үйлер ірі қалаларда және оларға іргелес аумақтарда белсенді салынды. Сегіз айда Астанада 2,715 млн шаршы метр, Алматыда 1,832 млн шаршы метр, ал Алматы облысында 966,5 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді.
Жалпы жыл соңына қарай пайдалануға берілген тұрғын үй көлемі 20,4 млн шаршы метрге жетуі тиіс. Алайда салынған пәтерлер саны — мәселенің бір қыры ғана. Сұраныс, әсіресе жаңа тұрғындар белсенді көшіп келетін қалаларда, өсуін жалғастырып отыр.
Негізгі жүктеме мегаполистерге түсіп отыр
Тұрақты сұраныстың негізгі себептерінің бірі — ішкі көші-қон. Қазақстандықтар жұмыс істеу және білім алу мүмкіндіктері көбірек шоғырланған ірі қалаларға көшіп жатыр. Халық саны артқан сайын қосымша пәтерлерге деген қажеттілік те өседі.
Бұл үдеріс әсіресе Астанада айқын байқалады. Инвестициялар және жылжымайтын мүлік нарығы бойынша халықаралық сарапшы Лев Тетин «24KZ» телеарнасына берген пікірінде соңғы төрт жылда елордаға шамамен жарты миллион адам көшіп келгенін айтты. Бұл орта есеппен жылына шамамен 120 мың адамды құрайды. Сарапшының бағалауынша, мұндай қарқынды көші-қон қала инфрақұрылымына қосымша жүктеме түсіреді.
Сондықтан ірі қалалар құрылыс қарқынын жоғары деңгейде ұстап қана қоймай, жаңа тұрғындардың тұрақты ағынын да ескеруі қажет. Халық саны неғұрлым жылдам өссе, сұранысты қамтамасыз ету үшін нарыққа соғұрлым көп пәтер қажет болады.
Жылжымайтын мүлікті токенизациялау: пәтерді үлеспен сатып алуға болады
Миллионға жуық адам тұрғын үйге мұқтаж
Сұраныстың ауқымын тұрғын үй есебінде тұрған азаматтардың саны да көрсетеді. Қазір 988 мыңға жуық адам тұрғын үй жағдайын жақсартуға мұқтаж. Олардың шамамен 459,5 мыңы халықтың әлеуметтік осал санаттарына жатады.
Бұл ретте Қазақстанда тұрғын үймен орташа қамтамасыз ету деңгейі бір адамға шамамен 23 шаршы метрді құрайды. Алайда көрсеткіш елді мекенге қарай айтарлықтай ерекшеленеді. Мегаполистерде ол шамамен 24–25 шаршы метрге жетсе, кейбір өңірлерде бір адамға 17–18 шаршы метрден келеді.
Сондықтан тұрғын үйдің жалпы ауданының өсуі қажеттілік барлық жерде бірдей қамтамасыз етіліп жатыр дегенді білдірмейді. Кейбір қалаларда белсенді құрылыс ұсынысты арттырып жатса, басқа елді мекендерде тұрғын үймен қамтамасыз ету деңгейі айтарлықтай төмен болып отыр.
«Наурыз» ипотекасы бойынша қайталама тұрғын үй сатып алуға рұқсат етіле ме
Пәтер салу жеткіліксіз — оны қолжетімді ету де маңызды
Жеке баспана сатып алу мүмкіндігіне оның бағасы да тікелей әсер етеді. Пәтерлер мен жалдау ақысы қымбаттап жатқандықтан, нарықтағы ұсыныс көбейгеннің өзінде кейбір отбасылар тұрғын үй мәселесін шеше алмай отыр.
Қолдау құралдарының бірі — жеңілдетілген тұрғын үй қарыздары. 2026 жылы жалпы сомасы 175,1 млрд теңгеге 12,6 мың осындай несие беру жоспарланған. Атап айтқанда, бағдарлама талаптарын сақтаған жағдайда азаматтардың сегіз санатына 2% мөлшерлемемен тұрғын үй қарыздары қарастырылған. Бұл жағдайда отбасының әрбір мүшесіне шаққандағы табыс белгіленген шектен — 254 255 теңгеден аспауы тиіс.
Осылайша, мемлекет құрылыс көлемін ұлғайтумен қатар, халықтың жекелеген санаттары үшін жылжымайтын мүлік сатып алуды қолжетімді етуге бағытталған қаржыландыру бағдарламаларын да қолданады.
«Ұмай» бағдарламасына екінші транш мерзімінен бұрын бөлінуі мүмкін
188 мың пәтер — көп пе, аз ба?
2026 жылға арналған жоспар ауқымды: шамамен 188 мың пәтер және 20,4 млн шаршы метр тұрғын үй. Оның үстіне алғашқы сегіз айдың өзінде құрылысшылар шамамен 106 мың пәтерді пайдалануға беріп үлгерді.
Алайда нарықтағы нақты жағдайды жаңа үйлердің саны ғана анықтамайды. Халық санының өсуі, тұрғындардың мегаполистерге көшуі, жылжымайтын мүлік бағасы және отбасылардың қаржылық мүмкіндіктері тұрғын үйдің қолжетімділігіне тікелей әсер етеді. Сондықтан құрылыс көлемі ұлғайған жағдайда да сұраныс жоғары деңгейде сақталуы мүмкін.
Нәтижесінде басты көрсеткіш пайдалануға берілген шаршы метрлердің саны ғана емес, жаңа ұсыныстың халық қажеттілігіне қаншалықты жылдам жауап бере алатыны болмақ. Қазақстандағы тұрғын үй нарығының алдағы жағдайы да көп жағдайда осыған байланысты болады.
Сондай-ақ оқыңыз: 2026 жылы Қазақстанда тұрғын үй бойынша қандай қолдау шаралары қолжетімді
Жылжымайтын мүлік туралы соңғы жаңалықтардан хабардар болыңыз, қызықты ұсыныстарды тауып, баспананы Homsters қосымшасымен бірге таңдаңыз.
