Қазақстанда мемлекеттік пәтерлер бос тұрғанымен, баспанаға мұқтаж отбасылардың кезегін күтіп отыратын жағдайларды жою туралы шешім қабылданды. Енді тұрғын үйді бөлу ережелері бойынша жеңілдікті санаттағы азаматтар арасынан талаптарға сай үміткерлер жеткіліксіз болса, пәтерлерді басқа санаттағы азаматтарға беруге болады. Бұл ретте мемлекет белгіленген квоталарды сақтайды, сонымен қатар жылдар бойы баспана күтіп жүрген кезектегілердің мүмкіндіктерін кеңейтеді. Бос пәтерлер кімдерге берілетінін, алушылар қалай анықталатынын және қандай талаптарды орындау керектігін түсіндіреміз.
BAQ.KZ хабарлағандай, Отбасы банктің Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы департаментінің директоры Азамат Әшімов мемлекеттік пәтерлерді бөлудің жаңа тәртібін түсіндірді. Оның айтуынша, банк Өнеркәсіп және құрылыс министрлігімен бірлесіп, сұранысқа ие болмаған тұрғын үйлерді кезекте тұрған азаматтардың басқа санаттарына беруге мүмкіндік беретін түзетулер әзірледі.
Қазақстанда 63 мыңнан астам адам тұрғын үй кезегінен шығарылды: ауқымды тексеру нені көрсетті
Жеңілдікті санаттағы азаматтар жеткіліксіз болса, пәтерлер кімдерге беріледі
Мемлекет ерекше әлеуметтік қолдауды қажет ететін азаматтар үшін тұрғын үйдің белгілі бір үлесін резервке қалдырады. Алайда әр өңірде талаптарға сай келетін үміткерлер саны әртүрлі.
Сондықтан өтініш берушілер жеткіліксіз болған жағдайда пәтерлер мынадай тәртіппен бөлінеді:
- Алдымен тұрғын үй бірінші кезекте баспана алуға құқығы бар басқа санаттағы азаматтарға ұсынылады.
- Егер олардың арасынан да лайықты үміткерлер табылмаса, пәтерлер кезекте тұрған өзге азаматтарға беріледі.
- Іріктеу кезінде банк үміткерлердің белгіленген талаптарға сәйкестігін тексеріп, олардың кезектілік тәртібін ескереді.
Мысалы, белгілі бір өңірде жетім балаларға арналған пәтерлер саны бағдарлама талаптарына сай келетін үміткерлерден көп болса, қалған тұрғын үйлерді баспанаға мұқтаж басқа азаматтар ала алады.
Осылайша, белгілі бір санатта үміткерлер болмаған жағдайда бос пәтерлерді тек сол санат үшін сақтап отырудың қажеті болмайды.
Қазақстанда ипотека бойынша бастапқы жарнаны төмендету жоспарланып отыр
Әр санатқа қанша пәтер бөлінеді
Өзгерістерге қарамастан, мемлекет әлеуметтік осал топтағы азаматтар үшін арнайы квоталарды сақтайды.
Тұрғын үйді бөлу кезінде мынадай үлестер қолданылады:
- Кемінде 20% — жетім балаларға және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға.
- Кемінде 50% — I және II топтағы мүгедектігі бар адамдарды, мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасыларды және заңнамада көзделген басқа да топтарды қоса алғанда, басымдық берілген санаттарға.
- Қалған бөлігі — тұрғын үй кезегінде тұрған өзге азаматтарға.
Мысал ретінде 300 пәтерді қарастырайық. Оның кемінде 60-ы жетім балаларға, 150-і басымдық берілген әлеуметтік санаттарға қарастырылады. Қалған 90 пәтерді кезекте тұрған басқа азаматтарға бөлуге болады.
Сонымен қатар тұрғын үйді бөлу ережелері белгілі бір санатта үміткерлер жеткіліксіз болса, сұранысқа ие болмаған пәтерлерді қайта бөлуге мүмкіндік береді.
Ұлттық банк жыл басынан бері төртінші рет базалық мөлшерлемені төмендетті: ипотека қалай өзгереді
Неліктен тұрғын үй кезегіне тұрған күн маңызды
Өзгерістер мемлекеттік баспананы ұзақ жылдар бойы күтіп жүрген азаматтарға да қатысты.
Азамат Әшімовтің айтуынша, бұған дейін 2008 жылы кезекке тіркелген азамат әлі күнге дейін пәтер күтіп отыратын жағдайлар кездескен. Ал одан әлдеқайда кейін есепке тұрған адам белгілі бір жеңілдікті санатқа жататындықтан, тұрғын үйді ертерек ала алған.
Осындай жағдайларды азайту үшін банк пәтерлерді қайта бөлу мүмкіндіктерін кеңейтті. Дегенмен тұрғын үй кезегіне тіркелген күн үміткерді анықтайтын жалғыз өлшем емес.
Баспана алушыларды іріктеу кезінде әлеуметтік мәртебе, отбасы құрамы, табыс деңгейі және нақты тұрғын үй бағдарламасының талаптарына сәйкестік ескеріледі.
Демек, кезекте ұзақ уақыт тұру пәтерді автоматты түрде алуға кепілдік бермейді. Алайда талаптарға сай келетін үміткерлер арасында тұрғын үй бөлінген кезде бұл көрсеткіш маңызды рөл атқаруы мүмкін.
Түркістанда Республика күніне орай 588 жаңа пәтер пайдалануға берілді
Кезекте тұрған азаматтар тағы қандай қолдау ала алады
Отбасы банк тұрғын үй берумен қатар, азаматтардың қаржылық мүмкіндіктеріне қарай мемлекеттік қолдаудың түрлі тетіктерін ұсынады.
Табысы төмен отбасылар бағдарлама талаптарына сәйкес келген жағдайда жалдау ақысын субсидиялау мүмкіндігін пайдалана алады. Мемлекет жеке нарықта жалға алынған тұрғын үй ақысының 50%-ын өтейді.
Банк өкілінің мәліметінше, ай сайынғы субсидия мөлшері өңірге және пәтердің ауданына байланысты 70–100 мың теңге болуы мүмкін.
Ал тұрғын үй несиесін өз бетінше өтеуге мүмкіндігі бар азаматтарға жеңілдікті ипотекалық бағдарламалар қолжетімді. Бағдарлама шарттарына қарай жылдық мөлшерлемелер 2%, 5%, 7% немесе 9% деңгейінде қарастырылған.
Осылайша, мемлекеттік қолдау түрі азаматтың тұрғын үй кезегінде тұрғанына ғана емес, отбасының төлем қабілетіне де байланысты.
«Ұмай» әйелдер ипотекасы 3 қарашада басталады: шарттары мен өтінім беру тәртібі
Тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтар нені тексеруі керек
Ең алдымен азаматтар Отбасы банк жүйесіндегі мәліметтерінің өзекті екеніне көз жеткізуі қажет. 2026 жылғы 2 наурыздан бастап түгендеуден өту тұрғын үйді бөлуге және жекелеген жеңілдікті қарыздарды алуға қатысудың міндетті шартына айналды.
Ол үшін orken.otbasybank.kz порталына кіріп, тексеруден өтіп, қажетті мәліметтерді растау керек.
Түгендеу отбасы құрамын, тұрғын үй мәртебесін және мемлекеттік бағдарламаларға қатысуға әсер ететін басқа да деректерді нақтылауға мүмкіндік береді. Бұл ретте тексеруден өтпеу азаматты автоматты түрде кезектен шығаруды білдірмейді. Алайда түгендеуден өткенге дейін ол тұрғын үйді бөлуге қатыса алмайды.
Сонымен қатар азаматтар Отбасы банктің қолжетімді пәтерлерге өтінім қабылдау туралы хабарландыруларын қадағалап отырғаны жөн.
Қолданыстағы тұрғын үйді бөлу ережелері сұранысқа ие болмаған пәтерлерді баспанаға мұқтаж басқа азаматтарға беруге мүмкіндік береді. Дегенмен іріктеуге қатысу үшін мемлекеттік қолдау алуға құқығы бар екенін растау әлі де міндетті.
Сондай-ақ оқыңыз: Қазақстанда 4 мыңнан астам ескі және апатты үй бар: тұрғындарды көшіруді жеделдету жоспарланып отыр
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтар, пайдалы материалдар мен барлық қажетті ақпарат — Homsters қосымшасында
