Алматыда мегаполистің ұзақ мерзімді дамуына қатысты жаңа ережелер күшіне енді. Қазақстан Үкіметі өзгерістерді 2026 жылғы 31 қазандағы № 961 қаулысымен бекітті. Құжат 16 қарашада күшіне енді. Алматының жаңартылған бас жоспары ауқымды тұрғын үй құрылысын, метро желісін кеңейтуді, жаңа қалалық орталықтарды дамытуды және жекелеген аумақтарда құрылыс салуға шектеулер енгізуді көздейді. 2040 жылға қарай мегаполистің қалай өзгеретінін қарастырамыз.
Қазақстанда 4 мыңнан астам тозған және апатты үй: көшіру жеделдетілмек
Алматы халқының саны 3,6 млн адамға дейін өседі
Бас жоспарға енгізілген түзетулер халық санының артуын және қаланың қосымша инфрақұрылымға деген қажеттілігін ескереді.
Болжам бойынша, 2030 жылға қарай Алматыда 2,75 млн адам, ал 2040 жылы 3,6 млн адам тұрады.
Қаланың дамуы екі кезеңге бөлінген. Бірінші кезең 2030 жылға дейін есептелсе, екіншісі 2040 жылға дейінгі кезеңді қамтиды.
Бұл ретте негізгі қағида өзгеріссіз қалады: Алматы тек аумағын кеңейту арқылы емес, қолданыстағы жерлерді тиімді пайдалану есебінен де дамуы тиіс.
Пәтерлер енді бос тұрмайды: Қазақстанда тұрғын үйді бөлу ережелері өзгерді
Бес полицентр қаланың қалыптасқан құрылымын өзгертеді
Жұмыс орындары, сауда және ойын-сауық нысандарын орталық аудандарға шоғырландырудың орнына бас жоспарда бес дербес қалалық орталықты дамыту қарастырылған.
Олардың әрқайсысының өзіндік бағыты болады:
- Солтүстік — өнеркәсіптік аймақтар мен ескі тұрғын үй кварталдарын жаңарту, Алматы-1 теміржол вокзалы маңындағы аумақты дамыту.
- Шығыс қақпасы — әуежай маңында логистикалық, медициналық және іскерлік орталық қалыптастыру.
- Батыс — индустриялық аймақты кеңейту, жаңа жұмыс орындарын ашу және коммерциялық инфрақұрылымды дамыту.
- Оңтүстік-Батыс — «Алтын Орда» базарын жаңғырту, сауда және көлік нысандарын салу.
- Тарихи орталық — сәулет мұрасын сақтау, қолданыстағы кварталдар мен қоғамдық кеңістіктерді жаңарту.
Алғашқы ауқымды өзгерістерді мегаполистің солтүстік бөлігінде бастау жоспарланған.
Алатау қаласы Алматы агломерациясының құрамына енгізілді: не өзгерді
Алматыда қанша жаңа тұрғын үй салынады
2040 жылға дейін шамамен 45,9 млн м² тұрғын үй салу көзделген. Оның 16,62 млн м² 2030 жылға дейінгі кезеңге тиесілі.
Жаңа тұрғын үй қорының едәуір бөлігін көппәтерлі үйлер құрайды. Сонымен қатар биіктігі төрт-бес қабатты орта қабатты тұрғын үйлер құрылысына ерекше көңіл бөлінеді.
Тұрғын үй кешендерінің құрылысы әлеуметтік инфрақұрылымды дамытумен қатар жүргізілуі тиіс. Жаңа кварталдарда мектептер, балабақшалар, емханалар, спорт нысандары және инженерлік коммуникациялар қарастырылуы қажет.
Өнеркәсіптік аумақтарды қайта ұйымдастыру да қалалық ортаны жаңартуға қосымша мүмкіндік береді. 2040 жылға дейін 199 өндірістік нысанды тұрғын аймақтардан тыс жерлерге көшіру және тағы 76 кәсіпорынды қолданыстағы аумақтарында жаңғырту көзделген.
Қазақстанда жаңа тұрғын үйлерге инфрақұрылым дайын болғаннан кейін ғана қоныстандыру ұсынылды
Метро, LRT және жаңа жолдар: көлік жүйесінде не өзгереді
Бас жоспардың ең ауқымды бағыттарының бірі — жылдам жүретін қоғамдық көлікті дамыту.
Метро желісінің ұзындығын 2030 жылға қарай 13,4 шақырымнан 35 шақырымға дейін ұлғайту жоспарланған. Ал 2040 жылы оның жалпы ұзындығы 123,6 шақырымға жетуі тиіс. Бірінші желіні аяқтау, екінші айналма желіні және үшінші желіні салу көзделген.
Алматыда LRT жеңіл рельсті көлік жүйесін құру да жоспарланып отыр. Ұзындығы 31 шақырым болатын алғашқы желі батыс аудандарды Алматы-2 теміржол вокзалымен байланыстырады. Болашақта желінің жалпы ұзындығы 79 шақырымға дейін ұлғаюы тиіс.
BRT жүйесі Райымбек даңғылы бойындағы қосымша бағытпен толықтырылады.
Өзгерістер автомобиль жолдары инфрақұрылымын да қамтиды. 2030 жылға дейін магистральдардың 44,3 шақырым жаңа учаскесін, ал 2040 жылға қарай қосымша 246,14 шақырым жол салу қарастырылған.
Сонымен қатар велосипед жолдарының ұзындығын 2030 жылға қарай 262,8 шақырымға дейін жеткізу жоспарланған.
Отбасы банк қолжетімді баспанаға қатысты жаңа шешімдер әзірлеуде
Қай аумақтарда құрылыс шектеледі және жасыл аймақтар қаншалықты көбейеді
Жаңартылған құжат табиғи аумақтарды сақтауға қойылатын талаптарды күшейтеді.
Тау бөктеріндегі аумақтарға, су қорғау аймақтарына және сейсмикалық қауіпсіздікке байланысты шектеулері бар жерлерге ерекше назар аударылады. Қала құрылысына қатысты шешімдерде табиғи қауіп-қатерлер мен ауа ағындарының сақталу қажеттілігі ескерілуі тиіс.
Сонымен бірге көгалдандырылған қоғамдық аумақтарды кеңейту көзделген. Егер 2025 жылы бір тұрғынға осындай кеңістіктердің 12,4 м²-і тиесілі болса, 2040 жылға қарай бұл көрсеткіш 16,3 м²-ге дейін ұлғаюы тиіс.
Саябақтарды, шағын гүлзарларды және жаяу жүргіншілер бағыттарын дамыту қалалық ортаны кешенді жаңартудың бір бөлігіне айналады.
Алматыда үйлерді көмірмен жылытуға тыйым салына ма: 2027 жылдан бастап қандай ережелер енгізіледі
Жаңа бас жоспар жылжымайтын мүлік сатып алушылар үшін нені білдіреді
Тұрғын үй нарығы үшін тарихи орталықтан тыс орналасқан аудандарды дамыту ерекше маңызға ие. Жаңа көлік байланыстары мен қоғамдық нысандар бүгінде инфрақұрылымы жағынан орталық кварталдардан кейін қалып отырған аумақтардың тартымдылығын арттыруы мүмкін.
Алайда бас жоспардың бекітілуі онда қарастырылған барлық құрылыс жұмыстары бірден басталады дегенді білдірмейді. Нақты мерзімдер, тұрғын үй кешендерінің параметрлері мен нысандардың орналасуы егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларында нақтыланады.
Ең бастысы: Алматының жаңартылған бас жоспары қаланың 2040 жылға дейінгі дамуына негіз қалайды. Кешенді тұрғын үй құрылысына, заманауи қоғамдық көлікке, қолданыстағы кварталдарды жаңартуға және табиғи аумақтарды сақтауға басымдық беріледі. Осы шешімдердің жүзеге асырылуы қалалық ортаның өзгеруін және жылжымайтын мүлік нарығының болашағын айқындайды.
Сондай-ақ оқыңыз: Алматыдағы үйлердің сейсмикалық төзімділігі: жер сілкінісі кезінде қандай ғимараттар қауіпсіздеу
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтарды қадағалаңыз, сату туралы хабарландырулар орналастырыңыз және арманыңыздағы пәтерді ыңғайлы Homsters қосымшасынан табыңыз






