Алматыдағы үйлердің сейсмикалық төзімділігі: жер сілкінісі кезінде қай ғимараттар қауіпсіздеу

Алматыдағы үйлердің сейсмикалық төзімділігі: жер сілкінісі кезінде қай ғимараттар қауіпсіздеу

10 ноября 2026

7


Алматыдағы үйлердің сейсмикалық төзімділігі тұрғын үй қорына жүргізілген ауқымды зерттеулердің нәтижелері талқыланғаннан кейін қайтадан назарға ілікті. Мамандар 9 948 көппәтерлі тұрғын үйді тексеріп, оның 2 577-сін сейсмикалық тұрғыдан төзімсіз деп таныды. Зерттеу нәтижелері ғимараттардың құрылыс түріне қарай айтарлықтай айырмашылық бар екенін көрсетті. Кеңес дәуірінде салынған кейбір панельді үйлер жақсы көрсеткіштерге ие болса, жекелеген кірпіш ғимараттар жер сілкінісіне әсіресе осал болып шықты. Қандай құрылымдар қауіп төндіретінін және өз үйіңіздің қауіпсіздігін қалай тексеруге болатынын қарастырамыз.

Қазақстанда жаңа тұрғын үйлерге инфрақұрылым дайын болғаннан кейін ғана қоныстандыру ұсынылды

Алматыдағы үйлердің сейсмикалық төзімділігі: тексеру нәтижелері нені көрсетті

Тұрғын үйлерді ауқымды сейсмикалық паспорттау жұмыстары екі кезеңде жүргізілді: 2017–2018 және 2023–2024 жылдары.

Оның нәтижелері 2025 жылы жарияланған ғылыми зерттеуге негіз болды. Зерттеушілер көппәтерлі үйлердің техникалық жағдайы мен құрылымдық ерекшеліктерін бағалады.

Жалпы нәтижелер төмендегідей болды:

  • Зерттеуге 9 948 көппәтерлі тұрғын үй енгізілді;
  • 2 577 нысан сейсмикалық тұрғыдан төзімсіз деп танылды;
  • Тексерілген ғимараттардың 25,9%-ы сейсмикалық төзімділік талаптарына сәйкес келмеді.

Алайда бұл көрсеткішті Алматының бүкіл тұрғын үй қорына қатысты қолдануға болмайды. Ол тек зерттеуге енгізілген ғимараттарды сипаттайды.

Сонымен қатар үйдің сейсмикалық тұрғыдан төзімсіз деп танылуы оның жер сілкінісі кезінде міндетті түрде қирайтынын білдірмейді. Нақты салдар жер сілкінісінің қарқындылығына, ғимараттың құрылымдық ерекшеліктеріне және техникалық жағдайына байланысты.

Қазақстанда құрылысы аяқталмаған проблемалық үйлерді қашан салып бітіретіні айтылды

Алматыдағы қандай үйлер жер сілкінісіне ең осал болып шықты

Зерттеушілер ең елеулі мәселелерді кірпіштен және ағаштан салынған ғимараттардың жекелеген санаттарынан анықтады.

Әсіресе көтергіш қабырғалары бар ескі кірпіш ғимараттарға назар аудару қажет. Ағаш жабындары бар құрылымдар мен ішкі қаңқасы бар кейбір ғимараттардың осалдығы жоғары.

Мәселелі ғимараттар қатарына мыналар жатады:

  • Ағаш жабындары бар екі қабатты кірпіш үйлер.
  • 1960 жылдары салынған жекелеген төрт қабатты кірпіш ғимараттар.
  • Ескі ағаш және қаңқалы-қамысты құрылыстар.
  • Сейсмикалық жүктемелер кезінде қажетті орнықтылықты қамтамасыз ете алмайтын құрылымдық шешімдері бар ғимараттар.

Зерттелген сейсмикалық тұрғыдан төзімсіз нысандардың ішінде 1 624 кірпіш және 639 ағаш ғимарат бар. Олар бірге осындай баға алған барлық нысанның шамамен 88%-ын құрайды.

Дегенмен бұл кірпіш үйлердің барлығы тұруға жарамсыз дегенді білдірмейді. Заманауи ғимараттарда мүлде басқа құрылымдық шешімдер мен нығайту жүйелері қолданылуы мүмкін.

Ең бастысы — жоба, құрылыс сапасы және көтергіш құрылымдардың нақты техникалық жағдайы.

2027 жылы «7-20-25» ипотекасы: 100 млрд теңге қанша отбасына жетеді

Панельді немесе монолитті үйлер: салыстыру нәтижелері нені көрсетті

Зерттеу нәтижелері тұрғын үй қауіпсіздігі туралы қалыптасқан түсініктерге жаңаша қарауға мүмкіндік береді.

Мысалы, кеңес дәуірінде салынған панельді үйлер ескілігіне байланысты сенімсіз деп жиі есептеледі. Алайда тексеру көптеген ірі панельді ғимараттардың сейсмикалық төзімділігі жоғары екенін көрсетті.

Тексерілген 2 666 ірі панельді үйдің тек 33-і сейсмикалық тұрғыдан төзімсіз деп танылды.

Негізгі мәселелер аралас құрылымды ғимараттардан анықталды. Атап айтқанда, кейбір үйлердің бірінші қабаты кірпіш көтергіш қабырғалардан, ал жоғарғы қабаттары темірбетон панельдерден тұрғызылған.

Мұндай үйлесім күшті тербелістер кезінде қосымша қауіп тудыруы мүмкін.

Монолитті ғимараттар да жақсы нәтиже көрсетті. Тексерілген 2 822 нысанның 27-сі сейсмикалық тұрғыдан төзімсіз деп танылды.

Дегенмен бұл салыстыру монолитті немесе панельді құрылым қауіпсіздікке автоматты түрде кепілдік береді дегенді білдірмейді. Нәтижелер нақты тексерілген ғимараттарға ғана қатысты. Оларды осындай құрылымдағы барлық үйлерге қолдануға болмайды.

Отбасы банк қолжетімді баспанаға қатысты жаңа шешімдер әзірлеуде

Неліктен заманауи жаңа тұрғын үй қауіпсіздікке кепілдік бермейді

Жаңа тұрғын үй кешендері қолданыстағы құрылыс талаптарын ескере отырып жобаланады. Алайда ғимараттың сенімділігі тек таңдалған құрылыс технологиясына байланысты емес.

Тіпті сапалы жоба да құрылыс кезеңінде қателіктер жіберілмейтініне кепілдік бермейді.

Сондықтан бірнеше фактор маңызды: жобалық шешімдердің сақталуы, материалдардың сапасы, құрылымдардың жағдайы және орындалған жұмыстарды бақылау.

Ғимараттың көтергіш элементтеріне ерекше назар аудару қажет. Олардың құрылымына рұқсатсыз өзгеріс енгізу бүкіл үйдің қауіпсіздігіне әсер етуі мүмкін.

Сонымен қатар пәтердің бағасы мен тұрғын үй кешенінің санаты оның сейсмикалық төзімділігін объективті бағалауға мүмкіндік бермейді. Қымбат жылжымайтын мүлік автоматты түрде қауіпсіз бола бермейді.

Сатып алушылар пәтердің орналасуы мен жоспарлануына ғана емес, ғимараттың техникалық құжаттамасына да қызығушылық танытуы тиіс.

«Наурыз» ипотекасы өңірлерде қолжетімді бола түсуі мүмкін: қандай өзгерістер дайындалып жатыр

Алматыдағы үйіңіздің сейсмикалық төзімділігін қалай білуге болады

Сейсмикалық паспорттау нәтижелері жекелеген нысандардың жер сілкінісіне осалдығын бағалауға мүмкіндік береді. Тексерілген ғимараттар үшін мамандар электрондық паспорттар әзірледі.

Егер нақты мекенжайдағы үйді тексеру қажет болса, Алматы қаласының Сәулет және қала құрылысы басқармасына ресми сұрау жіберуге болады.

Ол үшін мемлекеттік eOtinish жүйесін пайдалануға болады.

Өтініште үйдің мекенжайын көрсетіп, төмендегі мәліметтерді сұратқан жөн:

  1. Ғимаратқа сейсмикалық паспорттау жүргізілді ме?
  2. Нысанның сейсмикалық төзімділігі қалай бағаланды?
  3. Тексеру нәтижелері көрсетілген электрондық паспорт бар ма?
  4. Құрылымдық кемшіліктер немесе талаптардың бұзылуы анықталды ма?
  5. Ғимаратты тексеру, нығайту немесе реконструкциялау шаралары қарастырылған ба?

Жаңа тұрғын үйден пәтер сатып алғанда, құрылыс салушыдан жобалық құжаттаманы және техникалық әрі авторлық қадағалау туралы мәліметтерді сұратқан пайдалы.

Сонымен қатар бұрын жүргізілген сейсмикалық паспорттау нәтижелері қазіргі техникалық тексеруді алмастыра алмайды. Әсіресе тексеруден кейін ғимарат реконструкцияланған немесе оның құрылымдарында зақымданулар пайда болған жағдайда.

Қазақстанда құрылыс саласындағы қандай талаптарды күшейтуді жоспарлап отыр

Сейсмикалық тұрғыдан төзімсіз деп танылған үйлердің тағдыры не болады

Алматыда сейсмикалық қауіптерді азайту жұмыстары жалғасып жатыр.

Қалада 2026–2035 жылдарға арналған тұрғын үйлер мен әлеуметтік нысандардың сейсмикалық төзімділігін арттыру жөніндегі іс-қимыл жоспары бекітілді. Ол жүргізілген тексерулердің нәтижелері ескеріле отырып әзірленді.

Мәселелі ғимараттарға қатысты әртүрлі техникалық шешімдер қарастырылуы мүмкін. Кейбір жағдайда құрылымдарды нығайту жеткілікті болса, басқа жағдайда ауқымды реконструкция немесе ғимаратты ауыстыру қажет болуы мүмкін.

Алайда түпкілікті шешім нақты нысанның жағдайына, қосымша зерттеулердің нәтижелеріне және мамандардың қорытындыларына байланысты.

Үйдің сейсмикалық тұрғыдан төзімсіз ғимараттар санатына енгізілуі оны автоматты түрде бұзу немесе тұрғындарды көшіру дегенді білдірмейді.

Алматыдағы үйлердің сейсмикалық төзімділігі тұрғын үй қауіпсіздігінің маңызды өлшемдерінің бірі болып қала береді. Тексеру нәтижелері ғимараттың жасы мен қабырға материалы оның қауіпсіздігін біржақты анықтай алмайтынын көрсетті. Сондықтан пәтер сатып алғанда, құжаттаманы, құрылыс сапасын және үйдің техникалық жағдайын бағалау қажет.

Сондай-ақ оқыңыз: Пәтерді қайта жоспарлауды өз бетінше қалай заңдастыруға және ақша үнемдеуге болады

Жылжымайтын мүлік саласындағы өзекті жаңалықтарды қадағалаңыз, сату туралы хабарландырулар орналастырыңыз және арманыңыздағы пәтерді ыңғайлы Homsters қосымшасынан табыңыз

10 ноября 2026

7

Тегтер:

Барлық жылжымайтын мүлік
бір қосымшада

Тегін орналастырыңыз және жылжымайтын мүлік табыңыз
Қазақстанның кез келген қаласынан сатып алуға немесе жалға алуға

Қосымшаны жүктеу Сайтта қалу