Пәтердің төмен бағасы сирек мүмкіндік сияқты көрінуі мүмкін. Әсіресе әңгіме ірі қалалардағы баспана туралы болса. Алайда тым тиімді ұсыныс күмән тудыруы керек. Ауыртпалығы бар тұрғын үй ерекше тексерісті қажет етеді. Өйткені тартымды жеңілдіктің артында тыйым, кепіл, сот дауы немесе алаяқтық схема жасырынуы мүмкін.
Заңдық шектеуі бар пәтер әрдайым алдау дегенді білдірмейді. Кейде мұндай нысандарды заңды түрде сатады. Бірақ сатып алушы барлық тәуекелді алдын ала түсінуі керек. Бағаның неге нарықтан төмен екенін, меншік иесі кім екенін және мәмілені ресми рәсімдеуге болатынын тексеру маңызды.
Негізгі қауіп сатушы стандартты рәсімдерді айналып өтуді сұраған кезде басталады. Мысалы, қолма-қол ақша беруді ұсынады, шарт жасамайды, тіркеуді кейінге қалдырады немесе мәмілені жазбаша талқылауға тыйым салады.
Неге төмен баға күмән тудыруы керек
Алаяқтар жиі сирек мүмкіндіктің елесін жасайды. Олар пәтер «таныстар арқылы» келгенін, жабық базада тұрғанын немесе шұғыл сатылып жатқанын айтады. Содан кейін сатып алушыны шешімді созбауға көндіреді.
Әсіресе сатушы жеңілдікті пәтердің «ерекше мәртебесімен» түсіндірсе, мұндай ұсыныстар қауіпті. Мұндай жағдайда адамға құжаттарды кейін рәсімдеуге уәде беруі мүмкін. Бірақ оған дейін қолма-қол ақша беруді немесе ірі аванс төлеуді сұрайды.
Мысалы, Ақмола облысында қазір жылжымайтын мүлікке қатысты алаяқтық ісі тергеліп жатыр. Полицияның мәліметінше, Қосшы қаласының екі зейнеткері Астанадан үш бөлмелі пәтерді нарықтан төмен бағаға сатып алуға болады деген уәдеге сенген. Нәтижесінде әйелдер алаяқтарға шамамен 25 млн теңге берген, бірақ баспананы сол күйі алмаған.
Күдіктілер әңгіме ауыртпалығы бар тұрғын үй туралы болып отырғанын айтқан. Пәтерлер якобы тыйымда тұрғандықтан, мәмілені бірден рәсімдеу мүмкін емес деп түсіндірген. Ресми тіркеудің орнына сатып алушыларға қолма-қол ақша беріп, меншік құқығын рәсімдеуді шамамен бір жыл күту ұсынылған.
Сонымен қатар әйелдерге мәміле туралы қоңырау шалуға және жазуға тыйым салған. Оларға телефондар мен хат алмасу тексерілуі мүмкін деп түсіндірген. Сондықтан барлық мәліметті тек жеке кездесуде талқылауға рұқсат берген. Мұндай тыйым сатып алушыны бірден сақтандыруы керек. Өйткені адал мәміле құпиялылықты талап етпейді.
Алайда екі жыл өтсе де, әйелдер уәде етілген пәтерлерді алмаған. Қазір полиция бұл іске Астананың екі тұрғынының қатысы бар-жоғын тексеріп жатыр. Құқық қорғаушылар қазақстандықтарды күмәнді ұсыныстарға сенбеуге және ақша бермес бұрын құжаттарды мұқият тексеруге шақырады.
Қандай белгілер күмән тудыруы керек
Сатушы ресми шартсыз қолма-қол ақша беруді ұсынса, сатып алушы тоқтауы керек. Мұндай тәсіл адамды дәлелден айырады және қаражатты қайтаруды қиындатады.
Сондай-ақ рәсімдеуді «бір жылдан кейін», «тыйым алынған соң» немесе «мәселе шешілген кезде» деп уәде етсе, бұл да қауіпті. Қалыпты мәміледе мерзім, шарттар және тараптардың жауапкершілігі құжатпен бекітіледі.
Тағы бір күмәнді белгі — қоңырау мен хат алмасуға тыйым салу. Адал сатушы мәміле мәліметін жасырмайды. Керісінше, ол құжаттарды спокойно ұсынып, тексеруге уақыт береді.
Сонымен қатар алаяқтар жиі асықтырады. Олар пәтер басқа сатып алушыға кететінін, баға тек бүгін жарамды екенін немесе мәмілені заңгерге көрсетуге болмайтынын айтады.
Жасыл және ақылды қалалар: ОТМ елдері ынтымақтастықты күшейтеді
Жылжымайтын мүлік сатып алушыларды тағы қалай алдауы мүмкін
Схемалар әртүрлі болады. Кейде алаяқтар әдемі пәтердің хабарландыруын төмен бағамен орналастырады. Содан кейін «бронь» үшін кепілақы сұрайды. Ақша аударылған соң жоғалып кетеді.
Басқа жағдайларда сатып алушыға бөтен пәтерді көрсетеді. Сенімді көріну үшін жалған құжаттарды, жеке куәлік көшірмелерін немесе жалған сенімхаттарды пайдаланады.
Сондай-ақ «жабық базаға», жеңілдетілген пәтерлерге немесе тыйым салынған мүлікке қол жеткізіп беремін дейтін делдалдар кездеседі. Олар өзін банк, мемлекеттік орган немесе сот орындаушысы қызметкерлерінің танысы ретінде таныстыруы мүмкін.
Мессенджерлердегі ұсыныстарға да аса сақ қарау керек. Егер адамға жылдам рәсімдеу уәде етіп, жеке деректерді немесе кезектегі орынды жылжыту үшін ақша сұраса, бұл алаяқтық схема болуы мүмкін.
«Алматы жастары»: 5%-дық ипотекаға өтінім беруге қалай дайындалу керек
Пәтерді сатып алмас бұрын қалай тексеру керек
Ақша бермес бұрын нысанның заңдық мәртебесін тексеру қажет. Сатып алушы меншік иесі кім екенін, тыйым, кепіл, сот дауы немесе тіркеуге шектеу бар-жоғын білуі керек.
Сондай-ақ құжаттардың түпнұсқасын сұрап, сатушының жеке куәлігімен деректерді салыстыру маңызды. Егер өкіл әрекет етсе, сенімхат пен оның мерзімін тексеру қажет.
Мәмілені нотариус және ресми сервистер арқылы рәсімдеген қауіпсіз. Ауызша келісімге, түсініксіз шарттары бар қолхатқа және пәтерді кейін рәсімдеу туралы уәдеге келіспеген жөн.
Егер сатушы асықтырса, құжаттарды жасырса немесе мәмілені жазбаша талқыламауды сұраса, сатып алудан бас тартқан дұрыс. Жылжымайтын мүлік нарығында төмен баға заңдық тексерістің орнын баспауы керек.
Ауыртпалығы бар тұрғын үй заңды мәміле нысаны болуы мүмкін. Бірақ ол тек толық ашықтық болғанда ғана қауіпсіз. Егер сатып алушыдан сөзге сеніп, ақшаны алдын ала беруді сұраса, жинаған қаражатынан айырылу қаупі күрт артады.
Сондай-ақ оқыңыз: Ипотека және жұмыстан айырылу: баспанадан айырылып қалмау үшін не істеу керек
Жылжымайтын мүлік саласындағы барлық өзекті жаңалықтар Homsters қосымшасында қолжетімді
