Алғашқы пәтерді сатып алу тұрғын үй мәселесін әрдайым толық шеше бермейді. Уақыт өте келе отбасыға кеңірек баспана қажет болуы мүмкін. Сонымен қатар көптеген адам жылжымайтын мүлікті тұрақты табыс көзі ретінде қарастырады. Сондықтан бір қарыз алушының қанша пәтер сатып ала алатыны туралы сұрақ өзекті бола түсуде. Алайда банктер әрбір жаңа өтінімді мұқият тексереді.
Нысандардың саны көбіне негізгі шектеу болмайды. Банк үшін адамның барлық несиені қатар төлей алуы әлдеқайда маңызды. Қаржы ұйымы табысты, қолданыстағы міндеттемелерді, бастапқы жарнаны және несие тарихын тексереді. Сондай-ақ таңдалған ипотекалық бағдарламаның талаптарын зерттейді.
Ипотека санына шектеу бар ма
Кәдімгі банк бағдарламаларында «бір адамға — бір ипотека» қағидасы көбіне қолданылмайды. Қарыз алушы екінші немесе тіпті үшінші тұрғын үй несиесін рәсімдей алады. Алайда ол жеткілікті төлем қабілетін растауға тиіс.
Мысалы, адам бір пәтердің ипотекасын төлеп жүр делік. Бірнеше жылдан кейін ол тағы бір нысан сатып алуды шешеді. Мұндай жағдайда банк қолданыстағы несиеге бола бірден бас тартпайды. Алдымен қаржы ұйымы клиенттің жалпы борыш жүктемесін есептейді.
Осылайша, бір адам теориялық тұрғыда бірнеше пәтерді несиеге рәсімдей алады. Алайда іс жүзінде нысандардың санын оның табысы шектейді. Сонымен қатар әрбір жаңа несие қолжетімді қарыз сомасын азайтады.
Банк әр өтінімді жеке қарайды. Бірінші ипотека бойынша қабылданған оң шешім екінші ипотеканың да мақұлданатынына кепілдік бермейді. Қарыз алушының қаржылық жағдайы өзгеруі мүмкін. Сондай-ақ банк өз талаптарын қайта қарауы ықтимал.
Банк жаңа несие алу мүмкіндігін қалай бағалайды
Ең алдымен банк борыш жүктемесінің коэффициентін тексереді. Бұл көрсеткіш адамның табысының қанша бөлігін несиелер мен басқа да міндеттемелерді өтеуге жұмсайтынын көрсетеді.
Әдетте ай сайынғы барлық төлем расталған табыстың белгіленген үлесінен аспауға тиіс. Сонымен бірге банк қосымша ішкі шектеулер енгізуі мүмкін. Ірі тұрғын үй несиесі бар клиенттер ерекше мұқият тексеріледі.
Қарапайым мысалды қарастырайық. Адам айына 700 000 теңге табыс табады. Бірінші ипотекасы үшін ай сайын 170 000 теңге төлейді. Бұдан бөлек, оның ай сайынғы төлемі 40 000 теңгені құрайтын бөліп төлеуі бар.
Жаңа өтінімді қарау кезінде банк осы екі міндеттемені де ескереді. Содан кейін клиенттің екінші ипотекаға қанша қаражат бағыттай алатынын анықтайды. Алайда қорытынды төлем алдын ала есептелген сомадан төмен болуы мүмкін.
Банк қосымша мына деректерді тексереді:
- тұтынушылық несиелер мен бөліп төлеулерді;
- несие карталары бойынша берешекті;
- алименттер мен басқа да міндетті төлемдерді;
- төлем мерзімін өткізіп алу жағдайларын;
- табыстың тұрақтылығын;
- қазіргі жұмыс орнындағы еңбек өтілін;
- бастапқы жарна мөлшерін.
Сондықтан тіпті шағын бөліп төлеу де қолжетімді ипотека сомасын азайтуы мүмкін. Ірі тұтынушылық несиелер есепке ерекше әсер етеді.
Өтінім берер алдында пайдаланылмайтын несие карталарын жапқан дұрыс. Сондай-ақ шағын несиелер мен бөліп төлеулерді өтеген жөн. Бұл шаралар борыш жүктемесін азайтып, ипотеканың мақұлдану ықтималдығын арттыруы мүмкін.
Ипотекалық сақтандыру қарыз алушының берешегін қашан өтей алады
Жалға беруден түсетін табысты растауға бола ма
Кейбір сатып алушылар жаңа ипотеканы жалға алушылардан түсетін қаражат есебінен төлеуді жоспарлайды. Мұндай тәсіл жұмыс істеуі мүмкін. Алайда банк болашақ пәтерден түсетін болжамды табысты есепке алуға міндетті емес.
Қаржы ұйымы көбіне қазірдің өзінде түсіп жатқан және құжатпен расталған кіріске сүйенеді. Сондықтан жаңа баспананы жалға беру жоспарының өзі жеткіліксіз.
Қарыз алушы жалдау ақысын тұрақты алып жүрсе, оны құжаттармен растағаны дұрыс. Мысалы, жалдау шартын және банк шотынан үзінді көшірмелерді ұсынуға болады. Сонымен қатар банк қаражаттың тұрақты түсуін тексеруі мүмкін.
Әр қаржы ұйымы өз талаптарын белгілейді. Бір банк жалға беруден түсетін табысты толық есепке алуы мүмкін. Екіншісі соманың тек бір бөлігін ғана ескереді. Ал үшінші банк мұндай кірісті мүлде қабылдамауы ықтимал.
Сондықтан болашақ жалдау ақысын қосымша қаржы көзі ретінде қарастырған жөн. Бүкіл қаржылық жоспарды тек осы табысқа негіздеуге болмайды. Пәтер белгілі бір уақыт бос тұруы мүмкін. Бұдан бөлек, меншік иесі жөндеу, салық және тұрғын үйді күтіп ұстау шығындарын өзі төлейді.
Қазақстанның коммерциялық банктерінде жинақтаушы ипотека қолжетімді болды
Кәдімгі ипотека жеңілдікті бағдарламадан несімен ерекшеленеді
Нарықтық ипотека мен жеңілдікті бағдарлама әртүрлі талаптар бойынша жұмыс істейді. Кәдімгі банк ең алдымен клиенттің төлем қабілетін бағалайды. Ал мемлекеттік немесе әлеуметтік бағдарлама қосымша шектеулер белгілеуі мүмкін.
Мысалы, кейбір бағдарламалар қатысушының қолданыстағы ипотекасы болуына тыйым салады. Сондай-ақ белгілі бір мерзім ішінде адамның атында баспана болмауын талап етуі мүмкін. Бұдан бөлек, жекелеген бағдарламалар жеңілдікті несиені тек бір рет пайдалануға мүмкіндік береді.
Сондықтан сол жеңілдікті бағдарлама арқылы екінші пәтерді рәсімдеу әрдайым мүмкін бола бермейді. Алайда адам кәдімгі банк ипотекасын қарастыра алады. Мұндай жағдайда несие беруші оның табысы мен қазіргі міндеттемелерін бағалайды.
Отбасы банк бағдарламаларының талаптары да әртүрлі. Банк стандартты тұрғын үй қарыздарын, аралық несиелерді және арнайы бағдарламаларды ұсынады. Бастапқы жарна, мөлшерлеме және талаптар таңдалған өнімге байланысты болады.
Кейбір бағдарламалар тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтарға арналған. Басқалары белгілі бір әлеуметтік санаттарға бағытталған. Ал үшінші бағдарламаларға қатысушылардың ауқымы кең.
Сондықтан алғашқы пәтердің болуы ипотека алуға әрдайым кедергі келтірмейді. Алайда ол нақты жеңілдікті бағдарламаға қатысу мүмкіндігін шектеуі мүмкін.
Өтінім берер алдында мыналарды тексеру қажет:
- бағдарлама қатысушының атында баспана болуына рұқсат бере ме;
- қолданыстағы ипотекамен қатысуға бола ма;
- бағдарламаға қайта қатысуға мүмкіндік бар ма;
- шектеулер жұбайына қатысты қолданыла ма;
- қосалқы қарыз алушыны тартуға бола ма.
Мұндай тәсіл артық шығынға жол бермеуге көмектеседі. Қарыз алушы бағдарламаның негізгі талаптарын тексермей тұрып, жылжымайтын мүлікті бағалауға ақша жұмсамайды.
Бөлмелерге арналған принтті тұсқағазды қалай таңдап, интерьерді жаңартуға болады
Қосалқы қарыз алушы екінші ипотеканы рәсімдеуге көмектесе ме
Жеке табыс жеткіліксіз болса, адам қосалқы қарыз алушыны тарта алады. Банк мәмілеге қатысушылардың расталған табыстарын біріктіреді. Соның арқасында қолжетімді несие сомасы ұлғаюы мүмкін.
Алайда қосалқы қарыз алушы толыққанды міндеттеме алады. Ол негізгі қарыз алушымен бірге қарызды өтеуге жауап береді. Сондықтан жаңа ипотека оның да борыш жүктемесіне әсер етеді.
Сонымен қатар банк әр қатысушының несие тарихын тексереді. Қосалқы қарыз алушылардың бірінде төлем мерзімін өткізіп алу жағдайы болса, ол бүкіл өтінімге әсер етуі мүмкін.
Нақты бағдарламаның талаптарын да ескеру қажет. Кейбір өнімдер бірнеше қосалқы қарыз алушыны тартуға мүмкіндік береді. Басқалары жасқа, табысқа немесе туыстық дәрежесіне шектеу қояды.
Екінші пәтерді қашан рәсімдеген дұрыс
Егер адам барлық тәуекелді алдын ала бағаласа, екінші ипотека тиімді шешім болуы мүмкін. Ең алдымен барлық төлемнен кейін күнделікті шығындарға жеткілікті қаражат қалуға тиіс.
Бұдан бөлек, қаржылық қор жинаған дұрыс. Ол табыс уақытша азайған жағдайда төлем кестесін сақтауға көмектеседі. Сондай-ақ резерв жөндеу және күтпеген шығындар үшін қажет болады.
Бірінші ипотеканың қалған мерзімін де ескеру қажет. Кейде қолданыстағы несиені ішінара мерзімінен бұрын өтеу тиімді болады. Осыдан кейін ай сайынғы төлем төмендейді. Нәтижесінде банк жаңа өтінім бойынша үлкенірек соманы мақұлдауы мүмкін.
Алайда мерзімінен бұрын өтеу әрдайым ең тиімді шешім бола бермейді. Кейбір жағдайда екінші пәтерге бастапқы жарнаны көбейткен пайдалырақ. Сондықтан мәміле алдында екі нұсқаны да салыстырған жөн.
Мемлекеттен берілетін тұрғын үй: 2026 жылы қандай бағдарламалар қолжетімді
Қандай тәуекелдерді ескеру қажет
Бірнеше пәтер табыс әкеліп, капиталды сақтауға көмектесуі мүмкін. Алайда олар меншік иесінің қаржылық жауапкершілігін де арттырады. Табыс төмендеген жағдайда адам барлық несиені төлеуді жалғастыруға тиіс. Жалға алушы болмағаны үшін банк төлемдерді тоқтатпайды. Ал ұзақ мерзімді кешіктірулер несие тарихын нашарлатады.
Сондықтан қарыз алушы алдын ала мыналарды есептегені дұрыс:
- ай сайынғы төлемдердің жалпы сомасын;
- пәтерлерді күтіп ұстау шығындарын;
- нысанның бос тұруы мүмкін мерзімді;
- жөндеу құнын;
- салық пен сақтандыру шығындарын;
- күтпеген жағдайларға арналған резервті.
Нысанның өтімділігін де тексеру қажет. Сұраныс жоғары аудандағы пәтерді жалға беру немесе сату оңайырақ. Ал инфрақұрылымы дамымаған арзан нысан ұзақ уақыт жалға алушысыз қалуы мүмкін.
Нақты қанша нысан рәсімдеуге болады
Барлық қарыз алушыға ортақ нақты жауап жоқ. Бір адам тек бір ипотеканы төлей алады. Ал екінші адам екі немесе үш нысанға несие рәсімдеуге мүмкіндік алады.
Қорытынды шешім табысқа, ай сайынғы төлем мөлшеріне және несие тарихына байланысты. Сондай-ақ банк бастапқы жарнаны, несие мерзімін және таңдалған баспананың сипаттамаларын ескереді. Жеңілдікті несие кезінде бағдарламаның талаптары шешуші рөл атқарады.
Сондықтан жұмысты келесі пәтерді іздеуден бастамаған жөн. Алдымен табыстың бос бөлігін есептеу керек. Содан кейін несие тарихын тексеріп, артық міндеттемелерді жабу қажет. Осыдан кейін ғана банк ұсыныстарын салыстыруға болады.
Егер расталған табыс барлық несиені қатар төлеуге мүмкіндік берсе, банк жаңа өтінімді мақұлдауы мүмкін. Алайда жеңілдікті бағдарлама өз шектеулерін белгілеуге құқылы. Адамның қаржылық мүмкіндігі мен несие берушінің талаптары оның ипотека арқылы қанша пәтер сатып ала алатынын анықтайды.
Сондай-ақ оқыңыз: Шетелдік азамат Қазақстанда жылжымайтын мүлікті қалай сатып ала алады
Жылжымайтын мүлік саласындағы өзекті жаңалықтарды бақылаңыз, сату туралы хабарландыру орналастырыңыз және Homsters ыңғайлы қосымшасы арқылы арманыңыздағы пәтерді табыңыз
