Жылжымайтын мүлік капиталды сақтаудың ең түсінікті тәсілдерінің бірі болып қала береді. Алайда инвесторлар пәтерлерді, үйлерді және коммерциялық ғимараттарды ғана қарастырмайды. Уақыт өте келе бағасы өсіп, табыс әкелуі мүмкін жер актив ретінде барған сайын көбірек назар аудартып отыр. Дегенмен жер телімін мұқият талдау қажет. Өйткені оның құны нысаналы мақсатына, орналасуына, коммуникациялардың болуына және аумақтың даму перспективасына байланысты.
Пәтерден айырмашылығы, жерді тек ауданы мен орналасқан ауданы бойынша бағалауға болмайды. Қатар орналасқан екі телімнің бағасы құжаттарына, жер бедеріне немесе инженерлік желілерге қосылу мүмкіндігіне байланысты айтарлықтай ерекшеленуі мүмкін. Сондықтан табысты инвестиция сатып алудан емес, нысанды жан-жақты тексеруден басталады.
Жаңа құрылыста немесе қайталама нарықта пәтер жалдау: қайсысын таңдаған дұрыс
Инвесторлар неге жер телімдерін таңдайды
Жер — шектеулі ресурс. Қалалар маңындағы тартымды телімдердің саны біртіндеп азайып келеді. Ал тұрғын үйге, коммерциялық нысандарға және қала сыртындағы жылжымайтын мүлікке сұраныс сақталып отыр. Соның нәтижесінде елді мекендер кеңейген сайын өтімді аумақтардың бағасы өсуі мүмкін.
Сонымен қатар жер телімі тұрақты жөндеуді қажет етпейді. Меншік иесіне әрлеуді жаңарту, ғимарат ішіндегі коммуникацияларды ауыстыру немесе жиһаз сатып алу қажет емес. Демек, оны күтіп ұстауға кететін шығын көбіне пәтер немесе үй иеленуге қарағанда төмен болады.
Инвестор нысанды пайдаланудың бірнеше нұсқасына да ие болады. Ол жер телімін бағасы өскенге дейін сақтай алады, үй тұрғызады, аумақты бөліктерге бөледі немесе коммуникациялар жүргізілгеннен кейін қайта сатады. Алайда нақты мүмкіндіктер жер санатына және белгіленген шектеулерге байланысты.
Сондықтан телімді тек тартымды бағасына қарап сатып алуға болмайды. Төмен баға кейде кірме жолдардың жоқтығын, күрделі жер бедерін, құжаттардағы мәселелерді немесе тиімсіз нысаналы мақсатты көрсетуі мүмкін.
Өндірістік базаның немесе зауыттың сатып алғанға дейінгі өтелімділігін қалай бағалауға болады
Жердің құны неге байланысты
Ең алдымен нарық орналасқан жерді ескереді. Қалаға, ірі жолдарға, жаңа тұрғын аудандарға немесе келешегі бар инфрақұрылымдық жобаларға жақын телімдерге әдетте сұраныс жоғары болады. Алайда елді мекенге жақын орналасу бағаның міндетті түрде өсетініне кепілдік бермейді.
Инвесторға аумақты дамыту жоспарларын зерттеу маңызды. Егер маңайда мектептер, жолдар, сауда нысандары мен тұрғын үй кешендері пайда болса, жердің тартымдылығы артуы мүмкін. Ал инфрақұрылымның болмауы бағаның өсуін ұзақ уақытқа баяулатуы ықтимал.
Коммуникациялар да үлкен рөл атқарады. Электр қуаты, су, газ, кәріз, жылыту және желдету жүйелері бағаға ғана емес, кейінгі шығындарға да әсер етеді. Егер инженерлік желілер алыс орналасса, оларды қосуға қомақты қаражат қажет болуы мүмкін.
Нысаналы мақсаттың да маңызы аз емес. Мысалы, жеке тұрғын үй құрылысына арналған телім жеке үй салуға жарайды. Коммерциялық пайдалануға арналған жер басқа мүмкіндіктер береді, алайда оның бағасы жоғары болуы ықтимал. Сондықтан нысаналы мақсат сатып алушының алдағы жоспарына сәйкес келуі керек.
Үй сатып алғандағы жасырын шығындар: мәміледен кейін артық төлемеудің жолы
Мәмілеге дейін қандай тәуекелдерді тексеру қажет
Негізгі тәуекел құжаттарға байланысты. Сатып алушы сатушының жер теліміне шын мәнінде иелік ететініне көз жеткізуі қажет. Сонымен қатар нысанның шекарасы құжаттардағы мәліметтерге сәйкес болуы тиіс. Бұдан бөлек, кепілдің, тыйымның, сот дауларының және басқа ауыртпалықтардың бар-жоғын тексеру маңызды.
Жер телімінің бөліну мүмкіндігі де ерекше назарды талап етеді. Кейбір аумақтарды бірнеше нысанға бөліп, жеке-жеке сатуға болады. Ал басқа телімдер бөлінбейтін мәртебеге ие. Сондықтан инвестор таңдаған стратегиясын жүзеге асыра алатынын алдын ала анықтауы керек.
Сондай-ақ жердің пішіні мен бедерін бағалау қажет. Тар, ұзынша немесе беткейде орналасқан телім құрылыс мүмкіндіктерін шектеуі ықтимал. Бұл ретте болашақ меншік иесі санитарлық аймақтарды, қызыл сызықтарды және шекарадан сақталуы тиіс қашықтықты ескеруі қажет.
Сонымен қатар тек фотосуреттерге сүйенуге болмайды. Олар алғашқы әсер қалыптастыруға көмектеседі, бірақ кірме жолдың жағдайын, көршілес нысандарды және аумақтың ықтимал кемшіліктерін көрсетпейді. Сондықтан алдын ала іріктеуден кейін жер телімін жеке барып көру керек.
Homsters қолданбасы іздеуді қалай жеңілдетеді
Сәйкес нысанды іздеу көбіне көп уақыт алады. Сатып алушыға ондаған хабарландыруды қарап, сипаттамаларды салыстыруға және сатушылардан қосымша ақпарат сұрауға тура келеді. Осы кезеңде Homsters қолданбасы ұсыныстарды жүйелеуге және сәйкес келмейтін нұсқаларды жылдам алып тастауға көмектеседі.
Пайдаланушы өңірді және нақты қаланы таңдай алады. Қолданбада Қазақстанның барлық аумағындағы ұсыныстар қолжетімді. Соның арқасында инвестор қажетті аумаққа назар аударып, сәйкес келмейтін хабарландыруларға уақыт жұмсамайды.
Одан кейін жер телімінің ауданын сотықпен көрсетіп, қолайлы баға аралығын белгілеуге болады. Бұл параметрлер бюджет пен нысанды болашақта пайдалану форматы алдын ала анықталған кезде ерекше маңызды. Мысалы, шағын үй салу мен ірі коммерциялық жобаны жүзеге асыру үшін мүлде әртүрлі телімдер қажет.
Осылайша, жер актив ретінде инвестициялаудың түсініктірек бағытына айналады. Пайдаланушы жалпы тізімді жай ғана қарап шықпайды, маңызды сипаттамалар бойынша өзіне сәйкес ұсыныстарды біртіндеп іріктейді.
Инвестиция үшін пәтерді қалай таңдап, сатып алуда қателеспеуге болады
Қандай сүзгілер шешім қабылдауға көмектеседі
Homsters қолданбасында бөлінетін немесе бөлінбейтін жер телімін таңдауға болады. Бұл сүзгі жерді кейін бөліктерге бөліп қайта сату мүмкіндігін алдын ала ескеруге көмектеседі. Сонымен қатар пайдаланушы кепілдегі нысандарды алып тастай алады немесе керісінше, мұндай ұсыныстарды жеке қарастырады.
Қолданба қолжетімді коммуникацияларды да таңдауға мүмкіндік береді. Тізімге электр қуаты, су, газ, кәріз, жылыту және желдету кіреді. Соның арқасында сатып алушы аумақта қандай инженерлік мүмкіндіктер қарастырылғанын бірден түсінеді.
Жеке бөлім нысаналы мақсатқа арналған. Пайдаланушы жеке тұрғын үй құрылысына, шаруа қожалығына, жеке қосалқы шаруашылыққа, бағбандыққа, коммерциялық нысандарға немесе саяжай құрылысына арналған телімдерді іздей алады. Мұндай тәсіл қойылған міндетке сай келмейтін жерге уақыт жұмсау тәуекелін азайтады.
Қосымша параметрлер іздеуді одан әрі нақтылайды. Мысалы, меншік иелерінің ұсыныстарын, фотосуреті бар нысандарды немесе комиссиясыз нұсқаларды таңдауға болады. Бұдан бөлек, қолданба айырбастау мүмкіндігі қарастырылған хабарландыруларды табуға мүмкіндік береді.
Нәтижесінде сүзгілер жер телімдерін бірыңғай өлшемдер бойынша салыстыруға көмектеседі. Пайдаланушы ұсыныстар арасындағы айырмашылықты жылдам байқап, сатушымен байланысқа шықпай тұрып көбірек ақпарат алады.
Студентке немесе жас отбасына пәтерді қалай жалға алуға болады
Инвестиция үшін жер телімін қалай таңдауға болады
Алдымен стратегияны анықтау қажет. Бір инвестор жерді бірнеше жыл сақтауды жоспарлайды. Екіншісі үй салғысы келеді. Үшіншісі телімді бөліктерге бөліп, кейін қайта сатуды көздейді. Аудан, көлем, нысаналы мақсат және қолжетімді бюджет таңдалған мақсатқа байланысты болады.
Одан кейін Homsters қолданбасында ұсыныстар топтамасын қалыптастырған жөн. Негізгі параметрлерді бірден белгілеген ыңғайлы: өңір, баға, аудан, нысаналы мақсат және коммуникациялардың болуы. Содан соң қалған ұсыныстарды зерттеп, өзара салыстыруға болады.
Келесі кезеңде құжаттар мен нысандардың нақты жағдайын тексеру қажет. Қолданба іздеу аясын тарылтуға көмектеседі, алайда заңдық тексеруді өткізіп жіберуге болмайды. Сатып алушы құқық белгілейтін құжаттарды, ауыртпалықтар туралы мәліметтерді және жер телімінің шекарасы жөніндегі деректерді сұратуы керек.
Сондай-ақ ұсынылған бағаны ұқсас нысандардың құнымен салыстыру маңызды. Тым жоғары баға болашақ табыстылықты төмендетуі мүмкін. Ал күмәнді деңгейде арзан телім ерекше мұқият тексеруді талап етеді.
Соңында инвестор ауданның даму перспективасын бағалауы керек. Жаңа жолдар, қалалық құрылыстың кеңеюі және әлеуметтік инфрақұрылымның пайда болуы сұранысты арттыра алады. Алайда болжамдар сатушының уәдесіне ғана емес, нақты жоспарларға негізделуі тиіс.
Егер инвестор жердің өтімділігі мен ықтимал шығындарын алдын ала бағаласа, телім капиталды сақтап, пайда әкелуі мүмкін. Homsters алғашқы кезеңді жеңілдетеді: өңірді таңдауға, параметрлерді белгілеуге, негізгі сипаттамаларды тексеруге және қолайлы ұсыныстарды жылдам табуға көмектеседі. Дегенмен түпкілікті шешімді нысанды жеке көріп, құжаттарды зерттегеннен кейін қабылдау қажет. Осындай тәсіл қолданылғанда ғана жер актив ретінде тәуекелді сатып алу емес, негізделген инвестицияға айналады.
