Алматы ескі тұрғын үй орамдарын жаңарту қарқынын жеделдетуге дайындалып жатыр. Алдағы бес жыл ішінде қалада 567 үйді бұзып, мыңдаған меншік иесін көшіру жоспарланған. Бұл ретте ауқымды реновация бірден жеті ауданның аумағын қамтиды. Болашақ құрылысқа арналған негізгі учаскелер Бас жоспарды түзету материалдарында белгіленген.
2030 жылға дейін шамамен 7,5 мың жылжымайтын мүлік иесі жаңа баспана немесе ақшалай өтемақы ала алады. Алайда аумақтарды босату жұмыстары кезең-кезеңімен жүргізіледі. Бұған қоса, жыл сайын жұмыс көлемін ұлғайту көзделіп отыр.
Неліктен Алматы ескі орамдарды жаңартып жатыр
Қаладағы аз қабатты үйлердің едәуір бөлігі бірнеше онжылдық бұрын салынған. Уақыт өте келе көптеген ғимараттар қазіргі қауіпсіздік талаптарына сәйкес келмей қалды. Сонымен қатар кейбір үйлер қатты тозған және сейсмикалық төзімділігі жеткіліксіз.
Бас жоспарды түзету материалдарына сәйкес, апат алдындағы жағдайда 1 403 ескі әрі сейсмикалық тұрғыдан тұрақсыз үй бар. Оларда барлығы 14 430 пәтер орналасқан, ал тұрғындар саны 43 мыңнан асады.
Сондықтан қала жекелеген ғимараттарды ғана бұзудан бас тартып, аумақтарды кешенді түрде жаңартуға көшуді жоспарлап отыр. Мұндай тәсіл бір мезгілде жаңа тұрғын үйлер салуға, инженерлік желілер жүргізуге, аулаларды абаттандыруға және әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға мүмкіндік береді.
Ипотека нарығы жеңілдетілген бағдарламалардың арқасында сақталып тұр
2030 жылға дейін қанша үй бұзылады
Бағдарламаның негізгі кезеңі 2026–2030 жылдарға есептелген. Осы уақыт ішінде Алматыда 567 тұрғын үй ғимаратын бұзу жоспарланып отыр.
Алғашқы жылдары жұмыс қарқыны біршама қалыпты болады. Мәселен, 2026 жылы 95 үй, ал 2027 жылы тағы 100 нысан бұзылуға тиіс. Одан кейін 2028 жылы 108 ғимаратты демонтаждау көзделген.
Кейінгі жылдары жұмыс көлемі арта түседі. 2029 жылы 121 үйді бұзу жоспарланса, 2030 жылы 143 ғимаратты демонтаждау қарастырылған.
Осылайша, бағдарламаның ең белсенді кезеңі соңғы екі жылға сәйкес келеді. Жалпы жұмыс көлемінің жартысына жуығы 2029 және 2030 жылдарға жоспарланған.
Сонымен бірге бүкіл бағдарлама 676 үйді қамтиды. Себебі жалпы көрсеткішке 2024 және 2025 жылдарға жоспарланған нысандар да енгізілген. Демек, 567 саны тек 2026–2030 жылдар аралығындағы жұмыс көлемін білдіреді.
1 шілдеден бастап жосықсыз құрылыс салушылар бірыңғай тізілімге енгізіледі
Бағдарламаға қандай ғимараттар кіреді
Ең алдымен қала 1930–1980 жылдары салынған, биіктігі екі қабаттан аспайтын ескі және апатты көппәтерлі үйлерді қарастырады. Сонымен қатар жобалар жекелеген жеке тұрғын үйлерді де қамтуы мүмкін.
Алайда Алматыдағы кешенді реновация тек тұрғын жылжымайтын мүлікпен шектелмейді. Қажет болған жағдайда бағдарламаға коммерциялық, өндірістік және қоғамдық нысандар да енгізіледі. Бұл аумақты толық жаңарту үшін ғимараттарды реконструкциялау немесе бұзу қажет болған кезде жүзеге асырылады.
Билік сейсмикалық төзімділігі төмен ғимараттарға, қаңқалы-қамысты үйлерге және ықтимал қауіпті аймақтарда орналасқан нысандарға ерекше назар аударады. Сондықтан қауіп деңгейі ең жоғары аумақтарға басымдық беріледі.
Реновация қандай аудандарды қамтиды
Болашақта жаңартылатын аумақтар Алматының жеті ауданына бөлінген. Бағдарлама бірнеше жылдан бері жүзеге асырылып келе жатқандықтан, кейбір жобалар қазірдің өзінде басталған.
Алатау ауданында жұмыстар Немирович-Данченко көшесі мен Райымбек даңғылының қиылысы маңында жүргізіледі.
Әуезов ауданында Сүлейменов, Тоқтабаев, Пришвин және Рысқұлбеков көшелерімен шектелетін орам белгіленген.
Алмалы ауданында өзгерістер Байзақов, Шевченко, Манас және Жамбыл көшелерінің арасындағы аумақты қамтуы мүмкін.
Түрксіб ауданында жұмыстар қай жерде жүргізіледі
Ең көп учаске Түрксіб ауданында белгіленген. Атап айтқанда, тізімге Сауранбаев, Молдағалиев, Толстой және Чернышевский көшелерінің арасындағы орамдар енгізілген.
Сонымен қатар бағдарлама мына көшелермен шектелетін аумақтарды қамтиды:
- Толстой, Спартак, Ақындар және Молдағалиев;
- Сауранбаев, Чернышевский, Толстой және Аймауытов;
- Сейфуллин, Чернышевский, Сауранбаев және Аймауытов;
- Сейфуллин, Котельников және Ақан Сері;
- Сейфуллин, Айбасов, Бехтерев және Дулатов;
- Толстой, Шолохов, Ақынов және Спартак;
- Ақан Сері, Сейфуллин, Хетагуров және Кассин.
Құжаттарда Алтай-2 шағын ауданы, Молдағалиев көшесі, 25 мекенжайындағы үй, сондай-ақ Сейфуллин даңғылы, Чернышевский, Щербаков және Молдағалиев көшелері арасындағы орам жеке көрсетілген.
Осылайша, бағдарламаға енгізілген аумақтардың ең ауқымды тізімі Түрксіб ауданына тиесілі.
4% әлде 10%: пәтерді жалға бергенде қандай салық төлеу керек
Жетісу ауданында қандай учаскелер таңдалды
Жетісу ауданында жаңарту жұмыстары Райымбек даңғылының маңындағы бірнеше аумақты қамтиды. Жобалардың бірі Гончаров, Скрябин, Боткин көшелері мен Райымбек даңғылының арасында орналасқан.
Тағы бір учаске Боткин, Казаков, Павленко көшелері мен Райымбек даңғылының шегінде белгіленген. Бұдан бөлек, тізімге Желтоқсан көшесі, 3 мекенжайындағы үй және Райымбек, Крылов, Скрябин және Гончаров көшелерінің арасындағы орам енгізілген.
Сондай-ақ реновация Казаков, Крылов және Чаплыгин көшелерінің маңындағы аумақты қамтуы мүмкін.
Медеу ауданында жаңарту қай жерде жоспарланған
Медеу ауданындағы жобалардың бірін Достық даңғылы мен Снегин көшесінің қиылысы маңында жүзеге асыру жоспарланған. Тағы бір аумақ LUXOR спорт кешенінің жанында орналасқан.
Сонымен қатар құжаттарда Жетісу, Жүргенов, Тянь-Шань, Полтава және Шерхан Мұртаза көшелерімен шектелетін орамды жаңарту қарастырылған.
Қосымша учаске Буровая көшесі, Құлжа тасжолы және Рысқұлов даңғылының арасында белгіленген.
Бюджет саласы қызметкерлеріне тұрғын үйді жалға алу жеңілдейді
Бостандық ауданында қандай аумақтар қамтылған
Бостандық ауданында реновация Тимирязев, Жандосов, Науаи және Торайғыров көшелерінің маңындағы учаскелерді қамтиды. Атап айтқанда, жобалардың бірі Айвазовский мен Брусиловский көшелерінің қиылысында орналасқан.
Сонымен қатар тізімге мына көшелермен шектелетін орамдар енгізілген:
- Әуезов, Бұқар жырау, Манас және Ғабдуллин;
- Розыбакиев, Сәтбаев, Радостовец және Жандосов;
- Манас, Бұқар жырау, Әуезов және Мұстафа Өзтүрік.
Тағы бір аумақ Байтұрсынов көшесінің батысы мен Бұқар жырау даңғылының оңтүстігінде белгіленген. Осылайша, жобалар ірі орамдармен қатар қаланың негізгі көшелері маңындағы жекелеген учаскелерді де қамтиды.
Тізімге ену үйдің жақын арада бұзылатынын білдіре ме
Мекенжайдың құжаттарда көрсетілуі ғимарат жақын уақытта бұзылады дегенді білдірмейді. Бағдарлама бірнеше жылға есептелгендіктен, жобалар кезең-кезеңімен іске қосылады.
Алдымен мамандар үйлерді тексеріп, аумақтың шекарасын нақтылайды. Одан кейін қала қаржыландыру көзін анықтап, меншік иелерімен шарттарды талқылайды. Сонымен қатар жекелеген жобаларды жүзеге асыруға жеке инвесторлар тартылуы мүмкін.
Бұл ретте үйлерді бұзу және тұрғындарды көшіру жылжымайтын мүлік иелерімен келісімге келгеннен кейін ғана жүргізіледі. Меншік иелеріне жаңа баспана ұсынылуы немесе нысанның нарықтық құны ескеріліп, өтемақы төленуі мүмкін.
Демек, жарияланған тізім болашақта жаңартылатын аумақтарды көрсетеді, бірақ әр үйді көшірудің нақты мерзімін белгілемейді.
Ескі үйлердің орнына не салынады
Бағдарлама ескі ғимараттарды тек жаңа тұрғын үйлермен алмастыруды ғана көздемейді. Қала жолдарға, инженерлік коммуникацияларға, мектептерге, балабақшаларға және медициналық мекемелерге түсетін жүктемені де ескеруі тиіс.
Сонымен қатар орамдық тәсіл нүктелік құрылысты азайтып, біртұтас қалалық ортаны қалыптастыруға мүмкіндік береді. Нәтижесінде босатылған аумақтарда абаттандырылған аулалары, қоғамдық кеңістіктері және қажетті инфрақұрылымы бар тұрғын үй кешендері салынуы мүмкін.
Жобалардың бір бөлігі қазірдің өзінде жүзеге асырылып жатыр. Алайда негізгі жұмыс көлемі алдағы бес жылға тиесілі. 2030 жылға дейін билік шамамен 7,5 мың меншік иесін көшіріп, ескі тұрғын үйлер санын айтарлықтай азайтуды жоспарлап отыр. Алматы реновациясы дәл осы міндеттерді шешуге тиіс.
Сондай-ақ оқыңыз: Алматыда ПИК тарифі екі есеге жуық өсті
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтар мен пайдалы материалдар Homsters қосымшасында қолжетімді
