2026 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстанда тұрғын үй салатын компанияларға бақылау күшейтіледі. Елде жосықсыз құрылыс салушылардың бірыңғай тізілімі жұмыс істей бастайды. Ашық база сатып алушыларға сот растаған елеулі заң бұзушылықтарға жол берген компаниялар туралы ақпарат алуға мүмкіндік береді.
Жаңа қағидаларды Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі бекітті. Құжат базаны қалыптастыру, мәліметтерді жаңарту және компанияларды тізімнен шығару тәртібін айқындайды.
Қазақстандықтарға ипотека бойынша толық салық шегерімі қайтарылуы мүмкін
Тізілімді кім жүргізеді
Электрондық базаны қалыптастыруға жергілікті атқарушы органдар жауап береді. Әрбір әкімдік өз аумағында орналасқан құрылыс компаниялары мен нысандарын есепке алады.
Бұл ретте шенеуніктер сатып алушының шағымы негізінде ғана құрылыс салушыға жосықсыз деген мәртебе бере алмайды. Ол үшін заңды күшіне енген сот актісі қажет.
Мәліметтер енгізілгеннен кейін әкімдік компанияға үш жұмыс күні ішінде хабарлауға міндетті. Хабарлама электрондық түрде немесе оның алынғанын растауға мүмкіндік беретін басқа арна арқылы жіберіледі.
Қазақстанда қайталама тұрғын үй арзандай бастады, ал жалға алу бағасы қымбаттап жатыр
Қандай заң бұзушылықтар тізімге енгізуге негіз болады
Қағидаларда шектеу қолдануға екі негіз қарастырылған.
Біріншісі заңсыз құрылысқа қатысты. Егер сот өз бетінше салынған көппәтерлі немесе жеке тұрғын үйді бұзу туралы шешім қабылдаса, компания базаға енгізіледі.
Екінші негіз — алаяқтық ісі бойынша заңды күшіне енген үкім немесе сот шешімі.
Сонымен бірге құрылыстың кешігуі, сатып алушылардың шағымдары немесе сапаға қатысты дау өздігінен тізімге енгізуге себеп болмайды. Мұндай жағдайларға тиісті құқықтық баға берілуі керек.
Компанияға қандай шектеулер қойылады
Бірыңғай тізілімге енгізілгеннен кейін құрылыс салушы тұрғын үй құрылысына жеке және заңды тұлғалардың қаражатын тарту құқығынан айырылады. Шектеу үш жыл бойы қолданылады.
Іс жүзінде компания үлескерлермен жұмыс істей алмайды және олардың қаражатын тұрғын үй жобаларын қаржыландыруға пайдалана алмайды.
Алайда бұл тыйым құрылыс салушының барлық қызметін автоматты түрде тоқтатуды білдірмейді. Шектеу тек тұрғын үй құрылысына қаражат тартуға қатысты болады.
Сонымен қатар жаңа тетік мемлекеттік бақылаудың басқа түрлерін жоймайды. Уәкілетті органдар рұқсат құжаттарын, жобалық талаптардың сақталуын және құрылыс кезеңінде пәтерлерді сатудың заңдылығын тексеруді жалғастырады.
Қандай мәліметтер ашық болады
Тізілім Тұрғын үй құрылысының бірыңғай операторының интернет-ресурсында орналастырылады. Ақпарат барлық пайдаланушыға қолжетімді болады.
Базада:
— компанияның атауы мен БСН-ы;
— заңды мекенжайы;
— басшылары мен құрылтайшылары туралы мәліметтер;
— құрылыс нысаны туралы деректер;
— шектеу қолдану себебі;
— ақпараттың енгізілген күні көрсетіледі.
Бұл ретте жүйе дербес мәліметтер мен коммерциялық құпияға жататын ақпаратты жарияламайды.
Ашық қолжетімділік құрылыс компаниясын алдын ала тексеруді жеңілдетеді. Дегенмен құрылыс салушының тізімде болмауы нақты тұрғын үй кешеніндегі пәтерлердің заңды сатылып жатқанын әлі де растамайды.
Шарт жасамас бұрын сатып алушылар жобаның үлескерлер қаражатын тартуға әкімдіктен рұқсат алғанын немесе Бірыңғай оператордың кепілдігі бар екенін де тексергені жөн.
Қазақстанда тұрғын үй құрылысы қымбаттады: қай өңірлерде өсім жоғары болды
Құрылыс салушы базадан қашан шығарылады
Компания үш жылдық мерзім аяқталғаннан кейін тізімнен шығарылады. Сонымен қатар шектеу енгізуге негіз болған сот актісінің күшін жою да тізілімнен шығаруға себеп болады.
Құрылыс салушы тізімге енгізу туралы шешімнің өзіне де шағымдануға құқылы. Егер сот бұл шешімді заңсыз деп таныса, әкімдік мәліметтерді өшіруге міндетті.
Растайтын құжаттарды алғаннан кейін жергілікті атқарушы орган ақпаратты үш жұмыс күні ішінде жаңартуы керек.
Жаңа тетік үлестік құрылыс нарығының ашықтығын арттыруға бағытталған. 1 шілдеден бастап сатып алушылар тұрғын үй сатып алар алдында компанияны тексерудің қосымша құралы ретінде бірыңғай тізілімді пайдалана алады.
Сондай-ақ оқыңыз: Ипотека мөлшерлемесін төмендету тағы кейінге қалдырылды
Жылжымайтын мүлік саласындағы өзекті жаңалықтарды қадағалаңыз, сату туралы хабарландырулар орналастырыңыз және Homsters ыңғайлы қосымшасынан арманыңыздағы пәтерді табыңыз
