Көппәтерлі үйлерді күтіп ұстауға арналған ең төменгі төлемнің өсуі тұрғын үй қорында жиналған мәселелерді толық шешпейді. Мамандардың пікірінше, КСК тарифтері соңғы өсімнен кейін де нақты шығындардан төмен қалып отыр. Сондықтан болашақта төлем мөлшері тағы да артуы мүмкін.
Алматыда ортақ мүлікті күтіп ұстауға арналған ең төменгі тариф бір шаршы метр үшін 40 теңгеден 70 теңгеге дейін көтерілді. Алайда мұндай өсімнен кейін де бұл қаражат көптеген үйді толық күтіп ұстауға жетпейді. Сарапшылардың бағалауынша, экономикалық тұрғыдан негізделген төлем мөлшері бірнеше жыл бұрын-ақ бір шаршы метр үшін 100 теңгеден асқан.
Қызмет көрсету құнының күрт өсуі меншік иелеріне елеулі салмақ түсіруі мүмкін еді. Сондықтан билік тарифті кезең-кезеңімен көтеру жолын таңдады. Мұндай тәсіл төлемдерді нақты шығындарға біртіндеп жақындатуға мүмкіндік береді.
«Ұмай» ипотекалық бағдарламасы қайта оралады: өтінім қабылдау тамыз айында басталады
Неліктен ең төменгі тариф енді жеткіліксіз
Бірыңғай ең төменгі тариф барлық көппәтерлі үйдің ерекшелігін ескере алмайды. Әр нысанның жасы, техникалық жағдайы және қызмет көрсету көлемі әртүрлі. Сонымен қатар ортақ мүліктің ауданы, инженерлік желілер мен жабдықтардың саны да өзгеше болады.
Сол себепті заманауи тұрғын үй кешендеріне ең төменгі мөлшер жеткілікті болуы мүмкін. Ал ескі үйлерге әлдеқайда көп қаражат қажет. Кейбір жағдайларда экономикалық тұрғыдан негізделген ай сайынғы жарна бір шаршы метр үшін 120–150 теңгеге жетеді. Сондықтан КСК тарифтері әр үйге жеке есептелуі тиіс. Барлық үйге ортақ әмбебап төлем мөлшері жоқ.
Күтіп ұстауға кететін шығындар бекітілген мемлекеттік әдістеме бойынша анықталады. Ол міндетті жұмыстар тізімін ескеріп, нақты шығындарды есептеуге мүмкіндік береді. Сондықтан меншік иелеріне есептеу ережелерімен өз бетінше танысу ұсынылады. Осыдан кейін қолданыстағы тарифтің нақты үйдің қажеттілігіне сай келетінін түсіну оңайырақ болады.
Мемлекеттен берілетін тұрғын үй: 2026 жылы қандай бағдарламалар қолжетімді
Бүгінде жиналған жарна неге жетеді
Құрылыс материалдарының, жабдықтардың, коммуналдық қызметтердің және еңбекақының құны өсіп келеді. Соның салдарынан басқарушы ұйымдарға барлық қажетті жұмысты орындау қиындай түсуде.
Қазір жиналған қаражат көбіне тек базалық қызмет көрсетуге жетеді. Басқарушы ұйымдар үйлерді жылыту маусымына дайындайды. Сондай-ақ кіреберістерді тазалайды, қажет болғанда дезинфекция жүргізеді және ұсақ ақауларды жояды. Алайда инженерлік жүйелерді кешенді жөндеуге қаражат жетпейді. Ортақ мүліктің жағдайын жүйелі түрде жақсартуға да ақша жеткіліксіз.
Ең төменгі мөлшерлеменің өсуі ауқымды жөндеу бірден басталады дегенді білдірмейді. Төлем көбейгеннен кейін басқарушы ұйымдар шатырды, инженерлік желілерді немесе кіреберістерді бірден толық жаңарта алмайды. Ең алдымен қосымша қаражат ағымдағы қызмет көрсету көлемін кеңейтуге мүмкіндік береді. Бұған қоса, профилактикалық жұмыстарды уақытылы орындауға көмектеседі.
Шығындардың ашықтығы да маңызды болып қала береді. Меншік иелері ақшасының қандай мақсатқа жұмсалатынын көруі тиіс. Ашық смета, орындалған жұмыстар тізімі және тұрақты есептер тұрғындардың үйді басқаруға деген сенімін арттырады.
Тұрғын үйді пайдалануға беру көлемі 20 млн шаршы метрге дейін артады
Неліктен тұрғындардың қатысуынсыз мәселе шешілмейді
Қазақстандағы тұрғын үй қорының ескіруі күрделі мәселе болып отыр. Көптеген көппәтерлі үй бірнеше ондаған жыл бойы пайдаланылып келеді. Сондықтан оларға тек ағымдағы қызмет көрсету жеткіліксіз. Мұндай үйлерге күрделі жаңғырту да қажет.
Инженерлік коммуникацияларды ауыстыру, шатырды жөндеу, кіреберістерді жаңарту және басқа да ірі жұмыстар қомақты қаражатты талап етеді. Мұндай шығындарды тек ай сайынғы төлемдер есебінен жабу мүмкін емес. Сондықтан мамандар меншік иелеріне күрделі жөндеуге арналған жинақ қорларын қалыптастыруды ұсынады. Мұндай мүмкіндік заңнамада қарастырылған. Қосымша қаржыландыру тұрғын үйді жаңғыртуға арналған мемлекеттік бағдарламалар арқылы да берілуі мүмкін.
Сонымен қатар пәтер иелеріне өз үйлерін басқаруға белсендірек қатысу ұсынылады. Олар шығындарды бақылай алады, жұмыс жоспарларын бекітеді және ортақ қаражатты пайдалану бойынша шешім қабылдайды.
Кешенді тәсіл көппәтерлі үйлерді жақсы жағдайда тиімдірек ұстауға мүмкіндік береді. Ол үшін тұрақты қызмет көрсетуді, күрделі жөндеуге қаражат жинауды және тұрғындардың ортақ мүлікті басқаруға қатысуын үйлестіру қажет. Сонымен бірге мамандар КСК тарифтері уақыт өте келе тағы да өсуі мүмкін екенін ескертеді. Бұл тұрғын үй қорының ескіруімен және үйлерді күтіп ұстау құнының тұрақты өсуімен байланысты.
Сондай-ақ оқыңыз: Тұрғын үйді жекешелендіру кезінде қазақстандықтар 10–15 жылға бөліп төлеуді рәсімдей алады
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтарды қадағалаңыз, сату туралы хабарландырулар орналастырыңыз және арманыңыздағы пәтерді ыңғайлы Homsters қолданбасынан табыңыз
