Тұрғын үйді тиімдірек шарттармен сатып алу үшін күткен дұрыс па, әлде мәмілені дәл қазір жасаған жөн бе? Бұл сұрақ бүгінде көптеген қазақстандықтарды алаңдатып отыр. Пәтер сатып алу туралы шешім қабылдау соңғы айларда қиындай түсті. Себебі тұрғын үй нарығындағы мәмілелер саны азайып, ипотекалық несиелеу талаптарына өзгерістер енгізілуі мүмкін деген ақпараттар жиі талқылануда. Соған қарамастан, сарапшылар жақын арада баспана бағасы айтарлықтай төмендейді деп күтудің негізі жоқ екенін айтады.
Сарапшылар неге сатып алуды кейінге қалдырмауға кеңес береді
Жылжымайтын мүлік нарығының сарапшысы Александр Пак қазіргі жағдайды дағдарыс деп бағалауға әлі ерте екенін айтты. Оның пікірінше, нарық қалыпты жұмысын жалғастырып жатыр. Алайда белгісіздікке байланысты сатушылар да, сатып алушылар да асығыс шешім қабылдамай отыр.
Мұндай жағдайға бірнеше фактор әсер етуде. Атап айтқанда, тұрғын үй бағасы арзандауы мүмкін деген пікірлер, құрылыс заңнамасындағы өзгерістер және ипотека рәсімдеу талаптарының қайта қаралуы нарық қатысушыларының көңіл күйіне ықпал етіп отыр. Соның салдарынан кейбір меншік иелері пәтерлерін сатылымнан уақытша алып тастаса, сатып алушылар күту тактикасын таңдаған.
Сонымен қатар Александр Пак ипотека талаптары күшейген жағдайда несие алу қиындай түсетінін атап өтті. Егер банктер бастапқы жарна мөлшерін арттырып, қарыз алушылардың табысын қатаңырақ тексере бастаса, мақұлданатын өтінімдер саны азаюы мүмкін. Сондықтан банктен алдын ала мақұлдау алған және пәтер сатып алу арқылы өз тұрғын үй мәселесін шешуді жоспарлаған азаматтарға мәмілені кейінге қалдырмауға кеңес береді.
Тұрғын үйді пайдалануға беру көлемі 20 млн шаршы метрге дейін артады
Тұрғын үй бағасы өсуін жалғастыруы мүмкін
Инвестициялар және жылжымайтын мүлік нарығы бойынша халықаралық сарапшы Лев Тетин де осы пікірді қолдайды. Оның айтуынша, жылдың алғашқы жартысындағы белсенділіктің төмендеуі дағдарыстың басталғанын білдірмейді. Бұл соңғы бірнеше жылда байқалып келе жатқан маусымдық құбылыс.
Сарапшы жылдың екінші жартысында сатып алушылар белсенділігі біртіндеп қалпына келеді деп болжайды. Сонымен бірге ол тұрғын үй бағасы әрі қарай да өседі деген пікірде. Оның бағалауынша, 2026 жылдың соңына қарай Қазақстандағы бір шаршы метрдің орташа құны шамамен 15%-ға қымбаттауы мүмкін.
Ең қымбат тұрғын үй нарығы бұрынғыдай Алматыда қалып отыр. Қазір мұнда бір шаршы метрдің орташа бағасы шамамен 830 мың теңгеге жеткен. Қалаға халықтың тұрақты қоныс аударуы сұранысты жоғары деңгейде ұстап тұр. Осындай үрдіс Астана мен Шымкентте де байқалады, өйткені урбанизация бұл қалалардағы нарықтың негізгі қозғаушы күштерінің бірі болып саналады.
Ипотека мөлшерлемесі 2027 жылдан бастап өзгереді: жаңа ережелер бекітілді
Сұраныс қалай өзгеріп жатыр
Мәмілелер саны азайғанымен, мамандар тұрғын үйге деген қызығушылықтың сақталып отырғанын айтады. Лев Тетиннің сөзінше, Қазақстандағы баспананың басым бөлігі ипотекасыз сатып алынады. Көптеген азаматтар алдымен қолындағы мүлкін сатып, жеке жинағын пайдаланады, содан кейін ғана жаңа үй алады. Сондықтан ипотекалық несиелеудің уақытша баяулауы бүкіл нарықтың тоқтап қалуына себеп болмайды.
Ұлттық статистика бюросының мәліметіне сәйкес, 2026 жылдың қаңтар–маусым айлары аралығында Қазақстанда тұрғын үйді сатып алу-сату бойынша 188 286 мәміле тіркелген. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 4,2%-ға аз. Ең үлкен төмендеу Алматыда тіркеліп, көрсеткіш 7,8%-ға қысқарған. Ал Астанада мәмілелер саны шамамен 3%-ға азайды.
Тұрғын үйді жекешелендіру кезінде қазақстандықтар 10–15 жылға бөліп төлеу мүмкіндігін рәсімдей алады
Алдағы уақытта нарыққа қандай факторлар әсер етеді
Экономист Марат Абдурахмановтың пікірінше, қазіргі таңда тұрғын үй бағасына бірнеше фактор қатар ықпал етуде. Бір жағынан, халықтың нақты табысының төмендеуі сатып алу белсенділігін шектеп, бағаның тұрақтануына әсер етуі мүмкін. Екінші жағынан, көші-қон үдерістері сұранысты жоғары деңгейде сақтап қалуы ықтимал.
Экономистің айтуынша, шетел азаматтарының келуі алдымен жалдамалы тұрғын үйге сұранысты арттырады. Кейін бұл үрдіс сатылатын пәтерлердің бағасына да әсер етуі мүмкін, өйткені жалға беру нарығындағы белсенділік көбіне сатып алу-сату сегментіне де ықпал етеді.
2026 жылғы 1 шілдеден бастап тұрғын үй сатып алушылар мен құрылыс салушылар үшін не өзгерді
Бағаның төмендеуін күткен дұрыс па?
Қазіргі таңда тұрғын үй нарығында белгісіздік сақталғанымен, сарапшылардың басым бөлігі баспана бағасы айтарлықтай арзандайды деп күтпейді. Керісінше, ипотекалық талаптардың күшеюі және ірі қалалардағы тұрақты сұраныс бағаның әрі қарай өсуіне әсер етуі мүмкін. Сондықтан өзіне баспана алуға дайын азаматтарға қолайлы сәтті ұзақ күтпей, пәтер сатып алу туралы шешімді қолданыстағы шарттармен қабылдауға кеңес беріледі.
Сондай-ақ оқыңыз: «Мемлекеттік тұрғын үй: 2026 жылы қандай бағдарламалар қолжетімді?»
Жылжымайтын мүлік нарығындағы өзекті жаңалықтарды оқып, сатылым туралы хабарландыруларды жариялап және арманыңыздағы баспананы Homsters қосымшасы арқылы оңай таба аласыз
