2026 жылғы 1 шілдеден бастап жаңа тұрғын үй нарығындағы ережелер едәуір өзгерді. Енді құрылыс салушылар қатаң бақылау жағдайында жұмыс істеуге тиіс, ал сатып алушылар ақша төлемес бұрын құжаттарды мұқият тексеруі керек. Пәтер сатудың кейбір үйреншікті тәсілдері заңсыз болып шығуы мүмкін.
Сонымен қатар көпшілік күткен өзгерістердің бірі жүзеге аспады. Ипотека бойынша шекті мөлшерлеме төмендетілген жоқ, сондықтан шілде айының басынан тұрғын үй несиелері қолжетімді бола түскен жоқ. Қандай ережелер күшіне енгенін және енді пәтер сатып алғанда нені ескеру маңызды екенін қарастырайық.
Ипотекалық брокерлер: несие рәсімдеу кезіндегі нақты көмек пе, әлде артық шығын ба
Жаңа Құрылыс кодексі күшіне енді
Кодекс аумақты жоспарлау мен жобаны әзірлеуден бастап, ғимаратты пайдалануға беруге дейінгі құрылыстың негізгі кезеңдерін реттейді.
Ең алдымен жаңа нормалар саланың ашықтығын арттыруға бағытталған. Сонымен қатар мемлекет құрылыс талаптарының сақталуына бақылауды күшейтіп, цифрлық жүйелерді қолдану аясын кеңейтеді.
Нәтижесінде құрылыс салушылар белгіленген рәсімдерді мұқият сақтауға тиіс. Ал сатып алушылар жоба мен оның құжаттарын тексеруге көбірек мүмкіндік алады.
Құрылыс алаңдарындағы тексерулер күшейтіледі
Енді мемлекеттік органдар нысанды құрылыстың әртүрлі кезеңдерінде тексере алады. Бұған дейін тексерулер көбіне шағым түскеннен немесе елеулі заңбұзушылық анықталғаннан кейін жүргізілетін.
Сонымен қатар құрылыс қадағалау және төтенше жағдайлар органдарының өкілдері ғимараттарды қабылдауға қатысады. Соның арқасында мамандар нысан пайдалануға берілгенге дейін оның өрт және техникалық қауіпсіздігін тексере алады.
Бақылау рәсімдерінің бір бөлігі қашықтан жүргізілетін форматқа көшіріледі. Электрондық жүйелер арқылы мемлекеттік органдар рұқсаттарды, жобалық құжаттаманы және құрылыс барысы туралы мәліметтерді салыстыра алады.
Бюджет саласы қызметкерлеріне тұрғын үйді жалға алу жеңілдейді
Үлестік құрылыс талаптары қатаңдатылды
Құрылыс салушы заңда көзделген рұқсатсыз немесе кепілдіксіз сатып алушылардан ақша қабылдай алмайды. Брондау шарты, алдын ала келісім және компанияның басқа да ішкі құжаттары қаражат тартудың заңдылығын растамайды.
Бұдан бөлек, егер компания қажетті құжаттарсыз жұмыс істесе, банктер салынып жатқан нысандағы пәтерге ипотека бермеуге тиіс.
Ақша төлемес бұрын сатып алушы жобаның үлескерлер қаражатын тартуға рұқсаты бар-жоғын анықтауы керек. Одан кейін, егер құрылыс осы тетік арқылы жүргізілсе, кепілдіктің бар екенін нақтылау қажет. Сондай-ақ компания мен тұрғын үй кешені туралы мәліметтерді жеке тексерген жөн. Соңында ұсынылып отырған шарттың нысаны мен талаптарын мұқият зерделеу маңызды.
Ресми келісім жасалғанға дейін ірі көлемде ақша төлеу туралы өтініштерге ерекше сақтықпен қарау керек. Тіпті үлкен жеңілдік те заңсыз сатылып жатқан жобадан пәтер сатып алу тәуекелін өтей алмайды.
Құрылыс салушылар туралы деректер қолжетімді болады
Құрылыс саласында нарық қатысушыларының автоматтандырылған тізілімі дамытылып жатыр. Онда компаниялар, лицензиялар және рұқсат етілген қызмет түрлері туралы мәліметтер көрсетілуге тиіс.
Цифрлық есептің арқасында сатып алушылар мен тапсырыс берушілер ұйымның мәртебесін жылдам тексере алады. Сонымен бірге компанияларға жарамсыз құжаттарды пайдалану немесе тиісті рұқсатсыз жұмыс істеу қиындайды.
Алайда лицензия нақты жобаны тексерудің орнын баспайды. Сондықтан пәтер сатып алар алдында құрылыс салушының да, салынып жатқан нысанның да құжаттарын бөлек зерттеу қажет.
Жаңа SkyTrain аспалы көлігі Алматының батысы мен шығысын байланыстырады
Құрылыс рәсімдері онлайн форматқа көшіріледі
Жаңа кодекс саланы одан әрі цифрландыруды көздейді. Уақыт өте келе электрондық жүйелер жоспарлау, жобалау, сараптама, құжат беру және құрылысты бақылау процестерін біріктіреді.
Осының арқасында мемлекеттік органдар ақпаратпен жылдам алмасып, сәйкессіздіктерді ертерек анықтай алады. Ал нарық қатысушыларына құжат тапсыру және олардың қаралу барысын бақылау оңайырақ болады.
Цифрландыру сатып алушылар үшін де практикалық маңызға ие. Алдағы уақытта ресми жүйелер арқылы құрылыс салушы, рұқсаттар және жобаның мәртебесі туралы көбірек мәлімет алуға болады.
Астанада 500-ден астам кезекте тұрған азамат жалдамалы пәтер алады
Сейсмикалық қауіпсіздік талаптары күшейтілді
Сейсмикалық белсенділігі жоғары өңірлердегі құрылысқа ерекше назар аударылды. Бұл өзгерістер ең алдымен Алматы мен Қазақстанның оңтүстік облыстары үшін маңызды.
Жоба әзірлеушілері зерттеу нәтижелерін, топырақтың ерекшеліктерін және конструкциялардың орнықтылығына қойылатын талаптарды ескеруге тиіс. Белгіленген нормалардың сақталуы құрылыс барысында да тікелей бақыланады.
Сондықтан пәтер таңдағанда жобаның сараптамадан өткен-өтпегенін және ғимараттың қолданыстағы сейсмикалық төзімділік талаптарына сәйкес келетінін нақтылаған жөн.
Ипотекалық облигациялар көлемі 1,7 трлн теңгеге дейін ұлғайтылды
Ғимараттардың қолжетімділігі қабылдау кезінде тексеріледі
Нысанды пайдалануға беру кезінде мамандар қолжетімді ортаның нақты жағдайын бағалайды. Жобалық құжаттамада пандустар мен өзге де элементтердің көрсетілуі жеткіліксіз болады.
Тексеру кіреберіс топтарын, лифтілерді, өту жолдарын, тұрақ орындарын және басқа да ортақ аймақтарды қамтуы мүмкін. Қарастырылған барлық элементтер жүріп-тұруы шектеулі азаматтар үшін қолайлы әрі қауіпсіз болуы тиіс.
Осылайша, жаңа талаптар қоғамдық ғимараттарға ғана емес, тұрғын үй кешендеріне де қолданылады.
Элиталық жылжымайтын мүлікке салынатын салық 2027 жылдан бастап алынады
Қалалар бірыңғай дизайн-кодтарды қолдана алады
1 шілдеден бастап Қазақстанда елді мекендердің дизайн-кодтарын әзірлеуге мүмкіндік беретін нормалар күшіне енді. Мұндай құжаттар қасбеттерге, маңдайшаларға, жарықтандыруға және абаттандыру элементтеріне ортақ талаптар белгілей алады.
Бұл ретте дизайн-код барлық ғимарат бірдей болады дегенді білдірмейді. Оның негізгі мақсаты — тұтас әрі жинақы қалалық орта қалыптастыру.
Енді құрылыс салушылар жаңа жобаларды бекітілген талаптарды ескере отырып әзірлеуге тиіс. Бұдан бөлек, ережелер қасбетті өзгертетін немесе сыртқы маңдайша орнататын коммерциялық үй-жай иелеріне де әсер етуі мүмкін.
Үйлер маңындағы автотұрақ ережелері өзгерген жоқ
1 шілдеден бастап тұрғын үйлердің жанында көлік қоюға толық тыйым салынды деген ақпарат шындыққа сәйкес келмейді. Аула мен үй маңындағы аумақтарға қатысты жалпыұлттық шектеу енгізілген жоқ.
Соған қарамастан, көлікті көгалдарға, балалар алаңдарына және тротуарларға қоюға бұрынғыдай болмайды. Сондай-ақ төтенше жағдайлар қызметі мен басқа көліктердің өтуіне кедергі жасауға тыйым салынады.
Жүргізушілер жол белгілерін, жергілікті ережелерді және нақты аумақтың мақсатын ескеруі қажет.
Ипотека бойынша шекті мөлшерлеме өзгерген жоқ
Бұған дейін 1 шілдеден бастап ипотека бойынша шекті ЖТСМ-ді 25%-дан 20%-ға дейін төмендету жоспарланған еді. Алайда реттеуші органдар бұл өзгерісті кейінге қалдырды.
2026 жылдың екінші жартысында ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша ең жоғары ЖТСМ бұрынғыдай 25% болып қалады. Сондықтан банк мөлшерлемелерін міндетті түрде төмендету болған жоқ.
Сонымен бірге кейбір банктер өз бағдарламалары немесе мемлекеттік бағдарламалар аясында тиімдірек шарттар ұсына алады. Соңғы мөлшерлеме бастапқы жарнаға, клиенттің табысына, қарыз жүктемесіне және таңдалған нысанға байланысты.
4% әлде 10%: пәтерді жалға бергенде қандай салық төлеу керек
Пәтер сатып алар алдында нені тексеру керек
1 шілдеден бастап енгізілген негізгі өзгерістер құрылыс нарығының жұмыс тәртібіне қатысты болды. Сондықтан сатып алушылар құжаттар мен қаражат тартудың заңдылығына көбірек көңіл бөлуі қажет.
Алдымен құрылыс салушы туралы мәліметтер мен тұрғын үй кешенінің мәртебесін тексерген жөн. Одан кейін компанияның үлескерлердің ақшасын тартуға құқығы бар екеніне көз жеткізу керек. Шартқа қол қоймас бұрын төлем тәртібін, пәтерді беру мерзімін және тараптардың жауапкершілігін де мұқият зерделеу маңызды.
Жалпы алғанда, жаңа Құрылыс кодексі бақылауды күшейтіп, нарықтың ашықтығын арттырады. Алайда қауіпсіз сатып алу бұрынғыдай құжаттарды өз бетінше тексеруден басталады.
Сондай-ақ оқыңыз: Астананың жаңа тұрғын үй нарығы: 2026 жылғы маусым қорытындысы
Жылжымайтын мүлік саласындағы өзекті жаңалықтарды бақылап, сату туралы хабарландыру орналастырыңыз және арманыңыздағы пәтерді ыңғайлы Homsters қосымшасынан табыңыз
