Астананың жаңа көлік инфрақұрылымы жылжымайтын мүлік нарығына қазірдің өзінде әсер ете бастады. Ұлттық банктің бағалауынша, елорданың жекелеген аудандарында LRT пәтер бағасына әсер етеді. Болашақ станциялардың маңында ұсыныс бағасы салыстырмалы аумақтарға қарағанда жылдамырақ өскен. Ең жоғары қосымша айырмашылық 10,5%-ға жетті.
Сарапшылар осындай қорытындыға зерттеу барысында келді. Оның нәтижелері тамыз айындағы ақша-кредит саясаты туралы баяндамада жарияланды. Есептеулер үшін мамандар 2025–2026 жылдардағы пәтер сату туралы хабарландыруларды пайдаланды.
Бұл ретте Ұлттық банк шаршы метрдің орташа құнын қарапайым салыстырумен шектелмеді. Мұндай тәсіл қымбаттаудың нақты себебін анықтауға мүмкіндік бермес еді. Өсім көлік жобасымен де, нарықтың жалпы динамикасымен де байланысты болуы мүмкін. Сондықтан мамандар LRT желісінің маңындағы пәтерлер мен одан алысырақ орналасқан нысандарды бөлек бағалады.
Тұрғын үйді жалға алу қымбаттады: қай қалалар көш бастап тұр
LRT әсері қалай бағаланды
Талдау үшін станциялар маңындағы аумақ төрт аймаққа бөлінді. Бірінші аймақ 300 метрге дейінгі, екіншісі 300–700 метр аралығындағы қашықтықты қамтыды. Үшінші аймаққа 700–1000 метр, ал төртіншісіне 1–1,5 шақырым аралығында орналасқан нысандар кірді.
Бақылау тобы ретінде ең жақын станциядан 1,5–2 шақырым қашықтықтағы пәтерлер таңдалды. Мұндай қашықтық жаяу жету үшін қолайлы емес. Дегенмен нысандар географиялық тұрғыдан салыстыруға келеді.
Қашықтықтан бөлек, модель тұрғын үйдің сипаттамалары мен орналасқан ауданын да ескерді. Сонымен қатар мамандар сауда орталықтарының, саябақтар мен жағалаулардың жақындығына назар аударды. Осылайша сарапшылар жаңа инфрақұрылымның әсерін басқа факторлардан ажыратуға тырысты. Өйткені олар да жылжымайтын мүлік құнына ықпал етуі мүмкін.
Нәтижесінде зерттеу LRT пәтер бағасына аумаққа байланысты әртүрлі әсер ететінін көрсетті. Ең елеулі айырмашылық станциялардың дәл маңынан емес, олардан белгілі бір қашықтықта орналасқан аумақтардан байқалды.
Ең үлкен айырмашылық қай жерде тіркелді
Ең жоғары көрсеткіш «Аэропорт» – «Мәңгілік ел» учаскесінде байқалды. 2026 жылы станциялардан 700–1000 метр қашықтықтағы пәтерлердің ұсыныс бағасы бақылау тобымен салыстырғанда қосымша 10,5%-ға өсті. Ал 300–700 метр радиуста айырмашылық 8% болды.
«Жібек жолы» – «Нұрлы жол» бағытында көрсеткіштер біршама төмен болды. Станциялардан 300–700 метр қашықтықтағы нысандардың қосымша өсімі 6,5% деп бағаланды. Ал 1–1,5 шақырымдық аймақта бұл көрсеткіш 5,3% болды.
Сарапшылар «Астана жұлдызы» – «Мыңжылдық аллеясы» учаскесінде де оң нәтиже тіркеді. Мұнда станциядан 300 метрге дейінгі қашықтықтағы пәтерлер бойынша айырмашылық 4,9%-ға жетті. Ал 1–1,5 шақырым аралығындағы нысандар үшін көрсеткіш 4,6% болды.
Астанадағы 300-ге жуық құрылыс нысаны жыл соңына дейін тексеріледі
Станцияға жақын орналасу ең жоғары өсімге кепілдік бермейді
Зерттеу қызықты ерекшелікті көрсетті. Бұл жағдайда «LRT-ға неғұрлым жақын болса, пәтер соғұрлым қымбат» деген қағида жұмыс істемейді. Ұлттық банк қарастырылған учаскелер бойынша оң бағалау алды. Алайда мамандар станцияға дейінгі қашықтық пен баға әсерінің көлемі арасында тікелей байланыс таппады.
Мысалы, ең жоғары 10,5% көрсеткіш станцияға тікелей жақын орналасқан үйлерге тиесілі емес. Ол станциядан 700–1000 метр қашықтықтағы жылжымайтын мүлік бойынша тіркелді.
Сарапшылар көлік жобасы қаланың шалғай бөліктеріне күштірек әсер етуі мүмкін деп болжайды. Мұндай аумақтар үшін басқа аудандармен жылдам қатынас орнату ерекше маңызды. Бұл көлік қолжетімділігін жақсартады әрі тұрғын үйдің тартымдылығын арттыруы мүмкін.
Неліктен нәтижелерді әзірге түпкілікті деп санауға болмайды
Ұлттық банктің өзі алынған көрсеткіштерді сақтықпен бағалауды ұсынады. Атап айтқанда, «Аэропорт» – «Мәңгілік ел» бағыты бойынша іріктемеге небәрі 566 хабарландыру кірген. Дәл осы учаскеде сарапшылар ең жоғары айырмашылықты тіркеді.
Сонымен қатар мамандар сату туралы хабарландырулардағы бағаларды талдады. Олар тараптар мәміле жасаған кездегі нақты сомалардан өзгеше болуы мүмкін.
Сондықтан зерттеу қосымша өсімнің барлығына көлік желісінің құрылысы себеп болғанын дәлелдемейді. Дегенмен нәтижелер жаңа инфрақұрылым мен жылжымайтын мүлік құны арасында ықтимал байланыс бар екенін көрсетеді. Бұл әсер елорданың жекелеген аудандарында айқынырақ байқалады.
Жоба дамыған сайын тұрғын үй таңдауда көлік қолжетімділігінің маңызы арта түсуі мүмкін. Алдағы динамика LRT пәтер бағасына қаншалықты әсер ететінін және Астанадағы тұрғын үйге сұранысты қалай өзгертетінін көрсетеді.
Сондай-ақ оқыңыз: Астананың жаңа дизайн-коды 11 қыркүйектен бастап күшіне енеді
Жылжымайтын мүлік пен тұрғын үй нарығы туралы басты ақпарат — Homsters қосымшасында
