Мемлекеттік қолдау қазақстандықтарға пәтер сатып алуға, жалдау ақысын төлеуге және коммуналдық шығындарды азайтуға көмектеседі. Алайда көмекті қайта алу құқығы таңдалған бағдарламаға байланысты. Жақында Қазақстанда тұрғын үй төлемдерін қайта алуға бола ма деген мәселе Конституциялық сотқа дейін жетті. Істі қарау барысында ипотека толық өтелгеннен кейін де мемлекет жаңа қолдау көрсетуден бас тартуы мүмкін екені белгілі болды. Бұл шектеудің кімдерге қатысты екенін, қарапайым азаматтарға қандай ережелер қолданылатынын және қандай жағдайда қайта өтініш беруге болатынын қарастырамыз.
«Ұмай» әйелдер ипотекасы 3 қарашада басталады: шарттары мен өтінім беру тәртібі
Екінші пәтерді сатып алушыға мемлекеттік қолдау неге берілмеді
Бұған құқық қорғау органы қызметкерінің өтініші себеп болды. Бұған дейін ер адам ипотекалық несие мен арнайы тұрғын үй төлемдерін пайдаланып, бір бөлмелі пәтер сатып алған. Несие толық өтелгеннен кейін мемлекет қаражат аударуды тоқтатқан.
Кейін меншік иесі тұрғын үй аумағын кеңейтуді шешіп, екі бөлмелі пәтерге жаңа ипотека рәсімдеген. Алайда оған тұрғын үй төлемдерін қайта тағайындаудан бас тартылған. Ер адам бұл шешімге шағымдануға тырысқанымен, бірінші және апелляциялық сатыдағы соттар бас тарту туралы шешімді қолдаған.
Осыдан кейін өтініш беруші Конституциялық сотқа жүгінген. Сот ҚР «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңының 101-1-бабына сәйкес, арнайы тұрғын үй төлемдерін жылжымайтын мүлікті меншікке сатып алу үшін тек бір рет пайдалануға болатынын түсіндірді.
Бұл шектеу әскери қызметшілер мен құқық қорғау органдарының қызметкерлерін қоса алғанда, белгілі бір санаттағы қызметкерлерге қатысты. Мемлекет оларға қызметтік тұрғын үйдің орнына қаражат береді.
Сонымен қатар заңнамада басқа мүмкіндіктер де қарастырылған. Мысалы, белгілі бір жағдайларда қызметкер қызметтік пәтер ала алады. Ал қызмет бабымен басқа өңірге ауыстырылған жағдайда тұрғын үйді жалдау үшін төлемдер берілуі мүмкін.
Қазақстандықтарға жосықсыз риелторлар келтірген залалды өтеу ұсынылды
Қарапайым қазақстандықтардың қайсысы мемлекеттік қолдауды қайта ала алады
Қалған азаматтар үшін басқа қолдау тетіктері қолданылады. Әр бағдарлама қатысушыларға, олардың меншігінде жылжымайтын мүліктің болуына және бұрын алынған көмекке қатысты жеке талаптар белгілейді.
«7-20-25» жеңілдетілген ипотекасы. Бағдарлама бір қарыз алушыға тек бір рет қатысуға мүмкіндік береді. Сондықтан несие толық өтеліп, пәтер сатылғаннан кейін де осы бағдарлама арқылы екінші ипотеканы рәсімдеу мүмкін емес.
Тұрғын үй кезегінде тұрғандарға арналған мемлекеттік бағдарламалар. Мұнда қосымша шектеулер бар. Атап айтқанда, есепке қою кезінде соңғы бес жылда тұрғын үйдің болуы ескеріледі. Сонымен қатар жекелеген мемлекеттік бағдарламалар арқылы жылжымайтын мүлік сатып алу немесе бұрын мемлекеттік тұрғын үйді жекешелендіру қолдау көрсетуден бас тартуға негіз болуы мүмкін. Сондықтан бұрынғы пәтерді сату әрдайым мемлекеттік қолдауға қайта үміткер болуға мүмкіндік бермейді.
Тұрғын үйді жалдау ақысын субсидиялау. Мемлекет мұқтаж азаматтардың белгілі бір санаттары үшін жалдау ақысының 50%-ын өтейді. Олардың қатарында көпбалалы отбасылар, I және II топтағы мүгедектігі бар адамдар, мүгедектігі бар балалары бар отбасылар және жетім балалар бар. Қолдау табыс деңгейі мен тұрғын үй жағдайына қойылатын талаптар сақталған кезде көрсетіледі. Бұл көмек бір реттік төлеммен шектелмейді. Алушы бағдарлама шарттарына сай келіп, тиісті келісімшарт күшінде болғанша субсидиялау жалғасады.
Коммуналдық шығындарға арналған тұрғын үй көмегі. Бір реттік қолдаудан айырмашылығы, мұндай өтемақыны қайта рәсімдеуге болады. Ол бір тоқсанға тағайындалады. Осы мерзім аяқталғаннан кейін өтініш беруші табысы мен шығындарын қайта растай алады. Өтемақы мөлшері жергілікті нормативтерге және отбасының қаржылық жағдайына байланысты.
Осылайша мемлекеттік қолдаудың бір түрін қайта алуға тыйым салынуы басқа көмек түрлеріне құқық автоматты түрде жойылады дегенді білдірмейді. Алайда бұрын тұрғын үй сатып алу немесе мемлекеттік бағдарламаға қатысу жаңа өтініш бойынша қабылданатын шешімге әсер етуі мүмкін.
Қазақстанда ипотека бойынша бастапқы жарнаны төмендету жоспарланып отыр
Тұрғын үйге мемлекеттік қолдауды қайта алуға болатынын қалай білуге болады
Ең алдымен азамат бұрын қандай көмек алғанын анықтауы қажет. Мемлекеттік органдардың қызметкерлеріне арналған арнайы төлемдер, ипотекалық бағдарламалар және коммуналдық шығындарды өтеу әртүрлі ережелермен реттеледі.
Содан кейін таңдалған бағдарламаның қолданыстағы шарттарын тексеру керек. Әсіресе меншікте жылжымайтын мүліктің болуына, бағдарламаға бұрын қатысуға және отбасы құрамына қойылатын талаптарға назар аударған жөн.
Егер мәселе жеңілдетілген ипотекаға қатысты болса, шарттарды Отбасы банктен немесе бағдарламаға қатысушы банктен нақтылауға болады. Тұрғын үй көмегін рәсімдеу үшін eGov арқылы немесе жергілікті уәкілетті органға жүгіну қажет. Бұл ретте әр өтініш беруші нақты қолдау түрін алуға құқығы бар екенін растауы тиіс.
Демек, Қазақстандағы тұрғын үй төлемдерін қайта тағайындауға қатысты бірыңғай ереже жоқ. Кейбір бағдарламалар көмекті тек бір рет пайдалануға мүмкіндік береді. Ал басқаларында тұрақты төлемдер немесе қайта өтініш беру қарастырылған. Сондықтан жаңа пәтер сатып алмас бұрын, жалдау шартын рәсімдеу немесе өтініш беру алдында таңдалған бағдарламаға қатысты талаптарды мұқият тексеру маңызды.
Сондай-ақ оқыңыз: Қазақстанда тұрғын үйді бөлу ережелері өзгерді: пәтерлер енді бос тұрмайды
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтар, пайдалы материалдар мен маңызды ақпарат — Homsters қосымшасында
