Қазақстанда тұрғын үй кредиттерін берудің ерекше шарттарын тағы бірнеше жылға сақтау жоспарланып отыр. Отбасы банктегі ипотека табысының жартысынан астамын кредит төлеуге жұмсайтын қарыз алушылар үшін де қолжетімді болып қалуы мүмкін. Ұлттық банк борыш жүктемесіне қойылатын жалпы шектеуден қолданыстағы ерекшеліктің мерзімін ұзартуды көздеп отыр. Бұл әсіресе басқа кредиттерін төлеп жүрген және пәтер сатып алуды жоспарлаған қазақстандықтар үшін маңызды. Реттеушінің шешімі кімдерге көмектесетінін және неліктен ипотеканы мақұлдауға бәрібір кепілдік берілмейтінін түсіндіреміз.
Диплом және ипотека: білім деңгейі банктің шешіміне әсер ете ме
Ұлттық банк ипотекалық кредиттеуде нені өзгертуді жоспарлап отыр
Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов тұрғын үй кредиттерін берудің ерекше шарттарын 2029 жылдың соңына дейін ұзарту жоспарланып отырғанын хабарлады.
Қазір тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесіндегі қарыздарға борыш жүктемесінің жалпы шектеуінен ерекшелік қолданылады. Бұл банкке қарыз алушының барлық кредит бойынша ай сайынғы төлемдері табысының жартысынан асқан жағдайда да өтінімді қарауға мүмкіндік береді.
Бастапқыда мұндай тәртіп 2025 жылғы 1 қаңтардан 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі кезеңге белгіленген. Енді реттеуші оның қолданылу мерзімін ұзартуды жоспарлап отыр.
Алайда түпкілікті шешім Ұлттық банк басқармасының қаулысымен бекітілуі тиіс. Әзірге өзгерістер ресімдеу сатысында.
Қазақстанда ипотека бойынша бастапқы жарнаны төмендету жоспарланып отыр
Табыстың 50%-ы мөлшеріндегі шектеу нені білдіреді
Қазақстанда банктер борыш жүктемесінің коэффициентін (БЖК) пайдаланады. Бұл көрсеткіш адамның ай сайынғы табысының қанша бөлігін кредиттерді өтеуге жұмсайтынын көрсетеді.
Көптеген қарыздар үшін ең жоғары көрсеткіш 0,5 немесе 50% деңгейінде белгіленген. Есептеу кезінде жаңа кредит қана емес, қолданыстағы барлық міндеттемелер де ескеріледі.
Мысалы, адам ай сайын 300 мың теңге табыс табады. Жалпы ереже бойынша оның барлық кредит бойынша төлемдері 150 мың теңгеден аспауы тиіс.
Егер қарыз алушының тұтынушылық кредиті болса, жаңа ипотека бойынша ай сайын төлеуге болатын сома азаяды.
Алайда тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесіндегі қарыздарға ерекше тәртіп қолданылады. Сондықтан жалпы шектен асу міндетті түрде бас тартуға негіз бола бермейді.
Ұлттық банк жыл басынан бері төртінші рет базалық мөлшерлемені төмендетті: ипотека қалай өзгереді
Бұл пәтер сатып алу мысалында қалай жұмыс істейді
Қазақстандық азамат Отбасы банк арқылы тұрғын үй қарызын рәсімдеуді жоспарлап отыр делік.
Оның қаржылық жағдайы төмендегідей:
- Ай сайынғы табысы — 300 000 теңге.
- Қолданыстағы кредит бойынша төлемі — 70 000 теңге.
- Тұрғын үй қарызы бойынша болжамды төлемі — 110 000 теңге.
- Ай сайынғы барлық міндеттемелерінің жалпы сомасы — 180 000 теңге.
Бұл жағдайда борыш жүктемесі табыстың 60%-ын құрайды.
Әдеттегі 50% шектеу қолданылса, белгіленген мөлшерден асу жаңа кредитті мақұлдауға кедергі болар еді.
Бірақ тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесінде бұл шектеу уақытша міндетті талап болып саналмайды. Демек, банк өтінімді басқа қаржылық көрсеткіштерді ескере отырып қарай алады.
Маңызды: 50% шектен асу тұрғын үй кредиті міндетті түрде мақұлданады дегенді білдірмейді. Банк қарыз алушының берешекті уақытылы өтеу мүмкіндігін өз бетінше бағалайды.
Қазақстандықтарға жосықсыз риелторлар келтірген залалды өтеу ұсынылды
Шешім қандай ипотекалық бағдарламаларға қатысты
Жоспарланған өзгеріс тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесіне қатысты. Отбасы банк дәл осы қағидат бойынша жұмыс істейді.
Бұл жүйеде алдын ала, аралық және тұрғын үй қарыздарын қоса алғанда, кредиттеудің бірнеше түрі қарастырылған. Олардың әрқайсысының қаражат жинақтау мен қарыз беру бойынша өзіндік шарттары бар.
Сонымен қатар БЖК-нің жалпы шектеуінен ерекшелік тек тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі аясында рәсімделетін қарыздарға қатысты.
Ол коммерциялық банктердің барлық ипотекалық өнімдеріне автоматты түрде қолданылмайды.
Сондықтан өтінім бермес бұрын таңдалған бағдарламаның заңда көзделген санатқа жататынын нақтылау маңызды.
Пәтерлер енді бос тұрмайды: Қазақстанда тұрғын үйді бөлу ережелері өзгерді
Басқа кредиттері бар адам ипотека ала ала ма
Тұтынушылық кредиттің немесе бөліп төлеудің болуы тұрғын үй қарызын рәсімдеу мүмкіндігін өздігінен жоққа шығармайды.
Алайда банк клиенттің төлем қабілеттілігін тексеруді жалғастырады. Атап айтқанда, мына көрсеткіштер маңызды:
- Расталған табыстың мөлшері мен тұрақтылығы.
- Қолданыстағы кредиттік міндеттемелер.
- Кредиттік тарих және мерзімі өткен берешектің болуы.
- Жинақталған қаражат сомасы мен таңдалған бағдарламаның шарттары.
- Жаңа қарыз бойынша төлемдерді тұрақты өтеу мүмкіндігі.
Сонымен қатар БЖК-нің міндетті шектеуінен ерекшелік банкті борыш жүктемесін есептеу міндетінен босатпайды. Қаржы ұйымы бұл көрсеткішті кредиттік тәуекелдерді бақылау үшін пайдаланады.
Осылайша, Ұлттық банктің шешімі қарыз алушыны тексеру тәртібін жоймайды. Ол өтінімдерді икемдірек қарау мүмкіндігін сақтайды.
Отбасы банк қолжетімді баспанаға қатысты жаңа шешімдер әзірлеуде
Отбасы банктегі ипотека: шектеуді неге 2029 жылға дейін кейінге қалдырмақ
Реттеуші тұрғын үй кредиттеу нарығындағы жағдайды және онымен байланысты тәуекелдерді бағалап отыр.
Ұлттық банк басшысының айтуынша, тұрғын үй құрылыс жинақтары бойынша кредиттік портфельдің қазіргі сапасы қосымша талаптарды қатаңдатуды қажет етпейді.
Сондықтан қаржы реттеушісі қолданыстағы ерекшелікті тағы бірнеше жылға сақтауды жоспарлап отыр.
Жылжымайтын мүлік сатып алушылар үшін бұл тиісті қаулы қабылданған жағдайда 2027 жылдың басынан бастап БЖК бойынша жалпы шектеуді қайта қолдану жоспарланбайтынын білдіреді.
Сонымен қатар шешім ипотекалық мөлшерлемелерді автоматты түрде төмендетуді, қолжетімді кредит сомаларын ұлғайтуды немесе бастапқы жарнаға қойылатын талаптарды өзгертуді көздемейді.
«Наурыз» ипотекасы өңірлерде қолжетімді бола түсуі мүмкін: қандай өзгерістер дайындалып жатыр
2027 жылдан бастап қарыз алушылар үшін не өзгереді
Егер Ұлттық банк ерекшеліктің мерзімін ресми түрде ұзартса, тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесіндегі қарыздарға борыш жүктемесі бойынша шектеуді қолданудың қазіргі тәртібі 2029 жылдың соңына дейін сақталады.
Бұл болашақ сатып алушылар үшін әсіресе екі жағдайда маңызды.
Біріншісі — отбасының басқа кредиттері болған кезде. Қосымша міндеттемелер БЖК-нің жалпы шегінен асқаны үшін ғана міндетті түрде бас тартуға әкелмейді.
Екіншісі — адам алдағы жылдары ипотека рәсімдеуді жоспарлаған кезде. Ерекше тәртіптің сақталуы тұрғын үй сатып алуға дайындық барысында қазіргі талаптарды ескеруге мүмкіндік береді.
Алайда болашақ қарыз алушылар құжаттың түпкілікті бекітілуін қадағалауы керек. Ол қабылданғанға дейін бұрын белгіленген мерзімдер қолданылады.
Қазақстанда құрылыс саласындағы қандай талаптарды күшейтуді жоспарлап отыр
Ипотека рәсімдеуге қалай дайындалуға болады
Ерекше шарттар сақталған күннің өзінде қаржылық мүмкіндіктерді алдын ала бағалаған жөн.
Ең алдымен болашақ ай сайынғы төлемді есептеу қажет. Содан кейін оны отбасының тұрақты шығындарымен және қолданыстағы қарыздарымен салыстыру керек.
Сонымен қатар кредиттік тарихты тексеріп, таңдалған ипотекалық бағдарламаның талаптарын нақтылаған дұрыс.
Келесі кезең — қолайлы жылжымайтын мүлікті іздеу. Homsters қосымшасында Қазақстандағы жаңа тұрғын үйлердің ұсыныстарын қарап, тұрғын үй кешендерін салыстыруға және бағасы қолайлы нұсқаларды таңдауға болады.
Осылайша, сатып алушы қажетті бюджетті алдын ала анықтап, банкке жүгінуге дайындала алады.
Қорытынды
Ұлттық банктің жоспарланған шешімі тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесіндегі қарыздар бойынша борыш жүктемесін бағалаудың қолданыстағы тәртібін сақтауға мүмкіндік береді. Алайда ипотеканы түпкілікті мақұлдау бұрынғыдай қарыз алушының қаржылық мүмкіндіктері мен банк талаптарына байланысты болады.
Сондай-ақ оқыңыз: 2027 жылғы «7-20-25» ипотекасы: 100 млрд теңге қанша отбасыға жетеді
