Қазақстанда мемлекеттік пәтерлерді жеке меншікке беру тәртібі қайта қаралды. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі өтініштерді қарау мерзімдерін, құжаттарды рәсімдеу ретін және қателер анықталған жағдайда мемлекеттік органдардың іс-қимылдарын нақтылады. Енді тұрғын үйді жекешелендіру рәсімі бастапқы өтініш берілген күнді сақтай отырып, қателерді түзетудің жеке тәртібін қарастырады. Сонымен қатар жаңа ережелер жылжымайтын мүліктің кімге тиесілі екеніне қарай пәтерлерді рәсімдеу мерзімдерін ажыратады. Өзгерістер 2026 жылғы 17 қазанда күшіне енеді. Өтініш берушілер нені білуі керектігін және рәсімнің қалай өтетінін түсіндіреміз.
Пәтерді сыртынан қалай жылылауға болады және бұл қанша тұрады
Жекешелендіру ережелеріне қандай өзгерістер енгізілді
Маңызды жаңалықтардың бірі мамандар қателерді немесе жетіспейтін құжаттарды анықтаған өтініштерге қатысты. Бұрын мұндай жағдайлар мемлекеттік пәтерлерді рәсімдеу кезінде қосымша қиындықтар туғызуы мүмкін еді. Енді ережелер екі тараптың да әрекеттерін нақты белгілейді.
Егер өтініш беруші құжаттардың толық топтамасын ұсынбаса, қателіктер жіберсе немесе рәсімдеу талаптарын бұзса, уәкілетті орган мемлекеттік қызмет көрсетуді тоқтата тұрады. Бұл ретте маман анықталған кемшіліктерді көрсетіп, хабарлама жібереді.
Қателерді түзетуге өтініш берушіге бес жұмыс күні беріледі. Егер азамат белгіленген мерзімде кемшіліктерді жойса, жүйе бастапқы өтініш берілген күнді сақтайды. Осыдан кейін уәкілетті орган құжаттарды қарауды қайта жалғастырады.
Алайда өтініш беруші кемшіліктерді уақытында түзетпесе, оның өтініші мен құжаттарын қабылдаудан бас тартады. Сонымен қатар жаңа ережелер мемлекеттік қызмет көрсетудің белгіленген мерзімін ұзартуға тыйым салады.
Осылайша, өзгерістер қателерді уақтылы түзеткен жағдайда бастапқы өтініш берілген күнді сақтауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге өтініш берушілер хабарламаларды мұқият қадағалап, жетіспейтін мәліметтерді ұсынуды кешіктірмеуі тиіс.
7-20-25 ипотекасы: Қазақстанда 2026 жылға арналған қаржыландырудың соңғы лимиті бөлінді
Мемлекеттік пәтерді рәсімдеу қанша уақыт алады
Жаңартылған ережелер рәсімді бірнеше кезеңге бөледі. Бұл ретте мерзімдер пәтердің коммуналдық тұрғын үй қорында екеніне немесе мемлекеттік мекемеге не кәсіпорынға тиесілі болуына байланысты.
Егер тұрғын үй тікелей коммуналдық тұрғын үй қорына кірсе, рәсім екі негізгі кезеңді қарастырады:
- 30 күнтізбелік күнге дейін тұрғын үй комиссиясы құжаттарды қарап, жекешелендіру туралы шешім қабылдайды немесе дәлелді бас тарту туралы шешім шығарады.
- 5 жұмыс күніне дейін уәкілетті орган оң шешім қабылданғаннан кейін өтініш берушімен жекешелендіру шартын жасасады.
Алайда коммуналдық мемлекеттік мекеменің немесе кәсіпорынның тұрғын үй қорына кіретін пәтерлер үшін қосымша кезең қарастырылған. Алдымен ұйым жылжымайтын мүлікті коммуналдық тұрғын үй қорына береді. Комиссия шешім қабылдағаннан кейін бұл рәсімге, қажетті құжаттарды тіркеуді қоса алғанда, 15 күнтізбелік күн бөлінеді.
Республикалық мемлекеттік мекемелер мен кәсіпорындардың тұрғын үйлеріне қатысты рәсім ұзағырақ болады. Мұндай жағдайда уәкілетті органдар алдымен пәтерді республикалық меншіктен коммуналдық меншікке береді. Бұл үшін 30 күнтізбелік күнге дейін уақыт қарастырылған.
Оның алғашқы 15 күні тиісті шешім қабылдауға, ал келесі 15 күні қабылдау-тапсыру актісін рәсімдеуге және құжаттарды мемлекеттік тіркеуге бөлінеді.
Көзделген рәсімдер аяқталғаннан кейін тараптар бес жұмыс күні ішінде жекешелендіру шартын жасасады.
Демек, азаматтарға ұқсас шарттармен берілген пәтерлердің өзінде рәсімдеудің жалпы мерзімі әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан өтініш бермес бұрын жылжымайтын мүліктің қай тұрғын үй қорына жататынын нақтылаған маңызды.
Қазақстанда ипотека қашан арзандауы мүмкін: сарапшылар ықтимал мерзімді атады
Құжаттарды қалай тапсыруға болады және нені ескеру керек
Қазақстандықтар тұрғын үйді жекешелендіруге өтінішті бұрынғыдай eGov.kz электрондық үкімет порталы немесе «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы арқылы бере алады.
Рәсімді бастау үшін өтініш беруші өзі тұрып жатқан пәтерді жекешелендіру туралы өтініш дайындауы керек. Оған тұрғын үйді жалдаушының отбасының барлық кәмелетке толған мүшелері қол қояды.
Сонымен қатар жағдайға байланысты тұрғын үйді жалдау шарты немесе ордер, тұрғын үйді жалға алу төлемі бойынша берешектің жоқтығын растайтын құжат және жекешелендіру құқығын растайтын құжаттар қажет болады. Азаматтардың жекелеген санаттары үшін қосымша анықтамалар қарастырылған.
Бұл ретте мемлекеттік органдар мемлекеттік ақпараттық жүйелерде бұрыннан бар мәліметтерді өздері алады. Мысалы, бұл жеке куәлік деректеріне, тіркелген жылжымайтын мүлік туралы ақпаратқа және отбасылық жағдайға қатысты кейбір құжаттарға қатысты.
Егер қажетті ақпарат цифрлық дерекқорларда болмаса, өтініш беруші тиісті құжаттарды өзі ұсынуы тиіс.
Жаңа ережелер барлық азаматтарға ешбір шектеусіз тұрғын үйді жекешелендіру құқығын бермейтінін ескеру маңызды. Олар мемлекеттік қызмет көрсету тәртібін реттейді, ал нақты пәтерді жеке меншікке рәсімдеу мүмкіндігі бұрынғыдай тұрғын үй заңнамасының талаптарына байланысты.
Сонымен қатар мемлекеттік қызметтің өзі тегін көрсетіледі. Алайда бұл әрбір мемлекеттік пәтерді ақысыз алуға болады дегенді білдірмейді: тұрғын үйді беру шарттары бөлек айқын
