Алматыда пәтер сатып алғанда ғимараттың қауіпсіздігіне ерекше назар аудару қажет. Әдемі қасбет, заманауи жоспарлау және қолайлы баға үйдің күшті жер сілкінісіне төтеп бере алатынына кепілдік бермейді. Сондықтан болашақ сатып алушы үйдің сейсмикалық төзімділігін қалай тексеруге болатынын, сатушыдан қандай құжаттарды сұрау керектігін және ғимараттың қандай ерекшеліктеріне назар аудару қажеттігін алдын ала анықтағаны жөн. Мұндай тәсіл алғашқы мәселелер туындағаннан кейін емес, мәміле жасалғанға дейін ықтимал тәуекелдерді бағалауға көмектеседі.
Сонымен қатар ғимараттың жер сілкінісіне төзімділігін өз бетінше анықтау мүмкін емес. Сырттай жақсы көрінетін үйдің жасырын ақаулары болуы мүмкін. Ал әрлеу материалдарындағы жекелеген жарықтар міндетті түрде көтергіш конструкциялардың зақымданғанын білдірмейді. Сондықтан нақты ақпарат алу үшін құжаттарды, ғимараттың пайдалану тарихын зерттеп, қажет болған жағдайда бейінді мамандарға жүгіну керек.
Табиғи апаттардан тұрғын үйді сақтандыру: қазақстандықтар қанша төлейді
Неліктен салынған жылы қауіпсіздікке кепілдік бермейді?
Сатып алушылар көбінесе үйдің сенімділігін оның жасына қарап бағалайды. Біреулер заманауи тұрғын үй кешендерін таңдаса, енді біреулер ондаған жыл бойы тұрған ғимараттарға сенім артады. Алайда құрылыстың салынған жылы ғана сейсмикалық төзімділік туралы нақты қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді.
Инженерлер әлдеқайда көп параметрді ескереді. Атап айтқанда, ғимараттың конструктивтік схемасы, құрылыс материалдарының сипаттамалары, іргетастың ерекшеліктері, топырақ жағдайлары және құрылыс жұмыстарының сапасы маңызды рөл атқарады.
Сонымен қатар мамандар конструкциялардың нақты техникалық жағдайын бағалайды. Пайдалану жылдарында ғимараттың бастапқы сипаттамаларына әсер ететін өзгерістер орын алуы мүмкін.
Мысалы, меншік иелері кейде бөлмелерді біріктіреді, ойықтарды кеңейтеді немесе ішкі қабырғалардың орналасуын өзгертеді. Егер мұндай жұмыстар көтергіш элементтерге әсер етсе, оларды тиісті тәртіппен жобалау және ресімдеу қажет.
Демек, пәтер таңдағанда үйдің пайдалануға берілген күнін ғана емес, сатып алу сәтіндегі нақты жағдайын да ескеру маңызды.
Қазақстанда жыл соңына дейін 188 мың пәтерді пайдалануға беру жоспарланып отыр
Сатушыдан қандай құжаттарды сұрау керек?
Тексеруді пәтерді көруге бармай тұрып бастаған дұрыс. Ол үшін меншік иесінен немесе құрылыс салушыдан жылжымайтын мүліктің сипаттамаларын анықтауға көмектесетін құжаттарды сұраңыз.
Ең алдымен мына құжаттарға назар аударған жөн:
- Пәтердің техникалық паспорты. Ол нақты жоспарлауды ресми құжаттардағы мәліметтермен салыстыруға мүмкіндік береді.
- Ғимаратты пайдалануға беру туралы құжаттар. Олар нысанның тарихын және құрылыстың аяқталғанын анықтауға көмектеседі.
- Жобалық құжаттама. Оған қол жеткізу мүмкіндігі болса, ғимараттың конструктивтік схемасын және жобада қарастырылған шешімдерді нақтылауға болады.
- Техникалық тексеру қорытындылары. Егер мамандар үйді бұрын тексерген болса, нәтижелерінде конструкциялардың жағдайы туралы маңызды ақпарат болуы мүмкін.
- Қайта жаңарту немесе сейсмикалық күшейту туралы құжаттар. Олар ғимарат елеулі өзгерістерге ұшыраған жағдайда ерекше маңызды.
Аталған құжаттардың барлығы пәтер сатушысында бола бермейді. Мысалы, жобалық құжаттама мен ортақ мүлікті тексеру нәтижелері қызмет көрсетуші ұйымда, құрылысқа тапсырыс берушіде немесе басқа жауапты тұлғаларда сақталуы мүмкін.
Бұл ретте техникалық паспорт ғимараттың сейсмикалық төзімділігін растамайды. Оның негізгі міндеті — пәтердің жоспарлауындағы сәйкессіздіктерді анықтауға көмектесу.
Егер сатушы қандай да бір құжатты ұсына алмаса, оны қайдан алуға болатынын нақтылаңыз. Бір құжаттың болмауы өздігінен заңбұзушылық бар екенін дәлелдемейді. Алайда пәтердің нақты жағдайы мен ресми мәліметтер арасындағы елеулі айырмашылықтар қосымша тексеруді талап етеді.
Сейсмикалық шағын аудандастыру картасы нені көрсетеді?
Ғимараттың орналасқан жері де сейсмикалық тәуекел деңгейіне әсер етеді. Оның үстіне бір-біріне салыстырмалы түрде жақын орналасқан екі үйдің топырақ жағдайлары әртүрлі болуы мүмкін.
Сондықтан сатып алмас бұрын тұрғын үй кешені орналасқан аумақ туралы мәліметтерді зерттеген пайдалы. Алматы үшін сейсмикалық шағын аудандастыру карталары әзірленген. Олар жергілікті инженерлік-геологиялық жағдайларды ескеріп, ықтимал сейсмикалық әсерлердің параметрлерін бағалауға мүмкіндік береді.
Алайда мұндай карта нақты үйдің қаншалықты берік екенін көрсетпейді. Ол құрылыс алаңының жағдайларын сипаттайды, бірақ ғимараттың өзін техникалық тексеруді алмастыра алмайды.
Үйдің сейсмикалық төзімділігін тексеру үшін аумақ туралы мәліметтерді жобалық сипаттамалармен және конструкциялардың нақты жағдайымен салыстыру қажет.
Сонымен қатар жер бедерін, топырақ ерекшеліктерін және инженерлік-геологиялық зерттеулердің нәтижелерін ескеру керек. Бұл деректер мамандарға жобалау кезінде қандай әсерлерді есепке алу қажеттігін анықтауға көмектеседі.
Алматы орталығындағы 60-тан астам үй сүріледі: инвесторлар іздестірілуде
Ғимаратты өз бетінше қалай қарап шығуға болады?
Құжаттарды зерттегеннен кейін ғимаратты қарап шығуға кірісіңіз. Әрине, сатып алушы құрылыс сарапшысының орнын баса алмайды. Дегенмен мұқият қарау қосымша тексеруді қажет ететін белгілерді анықтауға көмектеседі.
Алдымен қасбетті қарап шығыңыз. Көзге көрінетін жарықтар, деформациялар немесе конструктивтік элементтердің зақымданған бөліктері бар-жоғын тексеріңіз.
Содан кейін кіреберісті және ортақ пайдаланудағы басқа қолжетімді үй-жайларды қараңыз. Әсіресе мына белгілерге назар аударыңыз:
- Қабырғалар мен басқа конструкциялардағы ірі немесе кеңейіп жатқан жарықтар.
- Есік және терезе ойықтарының айқын қисаюы.
- Бағандардың, арқалықтардың және басқа көрінетін көтергіш элементтердің зақымдануы.
- Ғимараттың елеулі деформацияға ұшырағанын көрсететін белгілер.
- Үйдің бірнеше бөлігінде қайталанатын зақымдар.
Сонымен қатар кез келген жарықты автоматты түрде қауіп белгісі деп қабылдауға болмайды. Мысалы, әрлеу материалдары ғимараттың көтергіш қабілетінің бұзылуына қатысы жоқ себептерден де зақымдануы мүмкін.
Алайда зақымның сипатын өз бетінше анықтау да қауіпті. Егер күмәнді ақауларды байқасаңыз, маманнан олардың пайда болу себебін анықтауды сұраңыз.
Маңызды: егер ғимаратта елеулі зақым белгілері болса, қауіпті учаскелерді өз бетіңізше тексеруге тырыспаңыз. Басқарушы ұйымға және бейінді мамандарға жүгініңіз.
Пәтер сатып алмас бұрын үлестік қатысу шартында нені тексеру маңызды
Неліктен қайта жоспарлау тарихын тексеру керек?
Кейде сатып алушы тек өзі таңдаған пәтердің жағдайына назар аударады. Алайда басқа үй-жайлардағы өзгерістер де ғимараттың конструктивтік қауіпсіздігіне әсер етуі мүмкін.
Әсіресе көтергіш қабырғаларға, бағандарға және қаңқаның басқа элементтеріне жасалған өзгерістерге мұқият қарау қажет.
Мысалы, меншік иесі бірнеше бөлмені біріктіруі немесе қосымша ойық жасауы мүмкін. Алайда мұндай өзгерістер олардың конструкцияларға әсерін алдын ала бағалауды талап етеді.
Сондықтан сатып алушы таңдаған пәтерінде елеулі қайта жоспарлау жүргізілген-жүргізілмегенін анықтағаны жөн. Егер мұндай жұмыстар орындалса, олардың заңдылығын растайтын құжаттарды сұраңыз.
Қосымша ақпарат алу үшін МИБ-ке немесе басқарушы ұйымға жүгінуге болады. Оларда жүргізілген тексерулер, қайта жаңарту жұмыстары және ортақ мүліктің жағдайы туралы мәліметтер болуы мүмкін.
Алайда басқарушы ұйымда көршілердің қайта жоспарлауы туралы ақпараттың болмауы мұндай өзгерістердің ешқашан жүргізілмегенін растамайды.
Астанадағы 300-ге жуық құрылыс нысаны жыл соңына дейін тексеріледі
Сейсмикалық тексеру нәтижелерін қайдан білуге болады?
Алматыда ғимараттарды ауқымды паспорттау жұмыстары жүргізілген. Әкімдіктің сейсмикалық аудиттің екі кезеңінің қорытындысы бойынша жариялаған мәліметіне сәйкес, мамандар 21 441 нысанды тексерген.
Бірінші кезең 2017–2018 жылдары, ал екінші кезең 2023–2024 жылдары өтті.
Бұл мәліметтер меншік иелері мен болашақ сатып алушыларға қызықтырған ғимараттың жағдайы туралы қосымша ақпарат алуға көмектесуі мүмкін.
Ең алдымен МИБ-ке немесе басқарушы ұйымға хабарласып, нақты үйдің тексеруден өткен-өтпегенін анықтаңыз. Егер тексеру жүргізілсе, оның нәтижелерімен таныстыруды сұраңыз.
Сонымен қатар тиісті қалалық органдарға ресми сұрау жолдауға болады.
Мысалы, Алматы қаласының Қала құрылысын бақылау басқармасы қала аумағында мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауын жүзеге асырады.
Өтініште ғимараттың нақты мекенжайын көрсетіп, сұрақтарды анық тұжырымдаған жөн. Атап айтқанда, тексеру жүргізілген-жүргізілмегенін, үйдің техникалық жағдайы туралы мәліметтердің бар-жоғын және тиісті құжаттар қай органда сақталатынын сұрауға болады.
Бұл ретте бұрын жүргізілген тексеру нәтижелері нысанның белгілі бір күндегі жағдайын сипаттайтынын ескеру қажет. Егер одан кейін ғимарат қайта жаңартылса немесе зақымданса, жаңа зерттеулер қажет болуы мүмкін.
Үй сүрілуге жата ма: Алматыда Бас жоспар бойынша байланыс орталығы іске қосылды
Кәсіби тексеру қашан қажет?
Кейде сатып алушы құжаттарды зерттеп, үйді қарап шыққанымен, күмәні сейілмейді. Мұндай жағдайда ғимараттарды техникалық тексерумен айналысатын мамандарға жүгінген дұрыс.
Қазақстанда ғимараттар мен құрылыстардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық тексеру тәртібі қолданылады. Тиісті жұмыстарды қажетті рұқсат құжаттары мен біліктілігі бар мамандар және ұйымдар жүргізеді.
Міндеттің ерекшелігіне қарай сарапшылар жобалық құжаттаманы зерттеп, қолжетімді конструкцияларды тексере алады. Сонымен қатар олар өлшеулер жүргізіп, қажетті есептеулерді орындайды.
Алайда зерттеу көлемі нақты нысанның ерекшеліктеріне байланысты. Кейде маманға әрі қарайғы әрекеттерді анықтау үшін құжаттарды алдын ала талдау жеткілікті болады. Ал басқа жағдайларда кешенді аспаптық тексеру қажет.
Алматыда мұндай зерттеулерді, атап айтқанда, «ҚазҚСҒЗИ» АҚ Ғимараттар мен құрылыстардың сейсмикалық төзімділігі және оларды тексеру орталығы жүргізеді.
Сонымен бірге сатып алушы бір жайтты түсінуі керек: көппәтерлі ғимаратты толық тексеру үшін ортақ мүлікке, техникалық үй-жайларға және жобалық құжаттамаға қол жеткізу қажет болуы мүмкін. Сондықтан мұндай тексеруді жеке пәтердің болашақ сатып алушысының бастамасымен ғана жүргізу әрдайым мүмкін емес.
Егер меншік иесі немесе құрылыс салушы дайын сараптамалық қорытынды ұсынса, оның жасалған күнін, зерттеу нысанын және қорытындыларын мұқият оқып шығыңыз. Мамандар бүкіл ғимаратты тексерді ме, әлде тек жекелеген конструкцияларды ғана зерттеді ме — осыны нақтылаңыз.
Жаңа тұрғын үйден пәтер сатып алғанда неге назар аудару керек?
Заманауи тұрғын үй кешенін де тексеру қажет. Құрылыс салушының сейсмикалық төзімді технологияларды қолданатыны туралы менеджердің сөзін есту сатып алушы үшін жеткіліксіз.
Ең алдымен жобада қандай конструктивтік шешімдер қарастырылғанын түсіндіруді сұраңыз. Содан кейін жобалық құжаттаманың қажетті сараптамадан өткен-өтпегенін және құрылыс кезінде қандай зерттеулер жүргізілгенін нақтылаңыз.
Нысанның дайындық деңгейіне де ерекше назар аударыңыз.
Егер үй пайдалануға берілсе, осы фактіні растайтын құжаттарды сұраңыз. Ал құрылыс әлі жалғасып жатса, қазіргі кезеңде қандай құжаттар бар екенін анықтаңыз.
Сонымен қатар құрылыс бақылауының қалай ұйымдастырылғанын және жүргізілген сынақтардың нәтижелерін сұраңыз.
Мысалы, 2025 жылғы қаңтарда ҚазҚСҒЗИ Алматыдағы Ғажайып шағынауданында орналасқан алты қабатты тұрғын үйге вибродинамикалық сынақ жүргізілгенін хабарлады. Мамандар ғимараттың динамикалық сипаттамаларын және оның деформациялану ерекшеліктерін зерттеді.
Мұндай жұмыстар есептік модельдерді нақтылауға және конструкциялардың сейсмикалық әсерлер кезіндегі әрекетін бағалауға көмектеседі.
Алайда бір тұрғын үй кешенінде сынақ жүргізілуі қаладағы барлық жаңа ғимаратта осындай зерттеулер өткенін білдірмейді.
Сондықтан сатып алушы тікелей өзі таңдаған нысанға қатысты құжаттарға сүйенуі керек.
Алматының бас жоспары қашан бекітіледі және қаланы қандай өзгерістер күтіп тұр
Құжаттар күмән тудырса, не істеу керек?
Айталық, пәтер бағасы, орналасуы және жоспарлауы жағынан көңіліңізден шықты. Алайда сатушы көзге көрінетін жарықтардың пайда болу себебін түсіндіре алмайды, ал қайта жоспарлау туралы мәліметтер техникалық паспортқа сәйкес келмейді.
Мұндай жағдайда кепілақы беруге асықпаған жөн.
Алдымен құжаттардағы қайшылықтарды жоюды және қосымша ақпарат ұсынуды сұраңыз. Егер сұрақтар көтергіш конструкцияларға қатысты болса, бейінді сарапшыға жүгініңіз.
Бұрын анықталған бұзушылықтардың жойылған-жойылмағанын және орындалған жұмыстарды растайтын құжаттардың бар-жоғын анықтау ерекше маңызды.
Сонымен қатар кейбір құжаттарға қол жеткізу мүмкіндігінің болмауы міндетті түрде ғимараттың қауіпті екенін білдірмейді. Бірақ сатып алушы қандай жағдайларды тексере алғанын және қандай мәселелер әлі белгісіз екенін түсінуі тиіс.
Демек, мәміле жасалғанға дейін негізделген шешім қабылдауға жеткілікті ақпарат алған дұрыс.
Жылжымайтын мүлікті токенизациялау: пәтерді үлеспен сатып алуға болады
Үйдің сейсмикалық төзімділігін қалай тексеруге болады: сатып алушы нені білуі керек?
Тұрғын үйдің қауіпсіздігін тек ғимараттың жасына, қабырға материалына немесе қасбеттің сыртқы көрінісіне қарап бағалауға болмайды. Бұл сипаттамалардың барлығы маңызды болғанымен, олардың ешқайсысы толық көрініс бермейді.
Сондықтан алдымен құжаттарды зерттеңіз, содан кейін үйдің пайдалану тарихын анықтап, жүргізілген тексерулер туралы мәліметтерді қараңыз.
Көтергіш конструкциялардың жағдайына және бастапқы жобаға енгізілген ықтимал өзгерістерге ерекше назар аударыңыз.
Егер зақымдарды байқасаңыз немесе бір-біріне қайшы ақпарат алсаңыз, білікті мамандарды тартыңыз. Олардың қорытындысы қосымша тексерудің қажеттілігін және қандай тәуекелдерді ескеру керектігін анықтауға көмектеседі.
Сондай-ақ рұқсат құжаттарының болуы кез келген жер сілкінісінен абсолютті қорғанысқа кепілдік береді деп ойламаңыз. Инженерлік бағалау әрқашан белгілі бір есептік жағдайларға және нысанның нақты техникалық күйіне байланысты.
Осылайша, пәтер сатып алар алдында үйдің сейсмикалық төзімділігін тексеру — қабырғалар мен іргетасты жай ғана қарап шығу емес. Ол ғимарат туралы қолжетімді мәліметтерді зерттеуді және қажет болған жағдайда оның жағдайына кәсіби баға алуды білдіреді. Дәл осындай кешенді тәсіл сатып алушыға жылжымайтын мүліктің сипаттамаларын жақсырақ түсінуге және оның қауіпсіздігі туралы негізсіз болжамдардан аулақ болуға көмектеседі.
Сондай-ақ оқыңыз: Алматыда тұрғын үй құрылысы кезінде ғимараттардың сейсмикалық оқшаулауын енгізуі мүмкін
Жылжымайтын мүлік нарығындағы соңғы жаңалықтардан хабардар болып, қызықты ұсыныстарды тауып, Homsters қосымшасы арқылы өзіңізге лайықты баспана таңдаңыз
