Ескі пәтерді болашақ реновацияны күтіп сатып алу тиімді инвестиция болып көрінуі мүмкін. Мұндай баспана жаңа құрылыстағы пәтерден арзанырақ тұрады, ал қоныс аударғаннан кейін меншік иесі жаңа пәтер немесе өтемақы алуға үміттенеді. Сондықтан кейбір сатып алушылар сүрілетін үйлерді әдейі қарастырады. Алайда мұндай стратегия тәуекелдермен байланысты, ал нәтижені кейде жылдар бойы күтуге тура келеді.
Алматыда реновация бағдарламасы қазірдің өзінде жүзеге асырылып жатыр. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында 54 апатты үйдегі 432 меншік иесі жаңа баспана алды. Жыл соңына дейін қоныс аударған меншік иелерінің санын 1 165 адамға дейін жеткізу жоспарланып отыр.
Астананың құрылысы: жаңа аудандар қай жерде пайда болады және қала маңында не өзгереді
Сүрілетін үйден пәтер сатып алуға бола ма
Үйдің реновация бағдарламасына енгізілуі жылжымайтын мүлікті сатуға автоматты түрде тыйым салынады дегенді білдірмейді. Меншік құқығы иесінде сақталып, пәтерге шектеулер қойылмаған жағдайда оны сатуға болады.
Осылайша, сатып алушы үй бағдарламаға енгізілгеннен кейін де баспана сатып ала алады. Жаңа меншік иесі жылжымайтын мүлікке құқық алады және кейін реновация рәсіміне жалпы негізде қатысады.
Алайда мәміле жасамас бұрын нысанның заңдық мәртебесін тексеру маңызды. Егер мүлікті алып қою рәсімі басталса, ауыртпалық тіркелсе, сот дауы жүріп жатса немесе меншік иесі сатып алу не айырбастау туралы келісім жасаса, шектеулер туындауы мүмкін.
Алматының бас жоспары қашан бекітіледі және қаланы қандай өзгерістер күтіп тұр
Ескі пәтердің орнына не беріледі
Алматыда қоныс аудару кезінде «бөлмеге — бөлме» қағидаты қолданылады. Жаңа пәтердегі тұрғын бөлмелердің саны бұрынғы пәтердегіден кем болмауы тиіс. Бұл ретте тіркелген тұрғындардың саны емес, құжаттарда көрсетілген жылжымайтын мүлік сипаттамалары ескеріледі.
Нақты жобаға байланысты меншік иесіне ақшалай өтемақы да ұсынылуы мүмкін. Оның мөлшері жылжымайтын мүліктің нарықтық құнына қарай анықталады.
Егер жаңа баспана құрылыс аяқталғаннан кейін ғана берілетін болса, күту кезеңінде меншік иесіне уақытша тұрғын үй ұсынылуы тиіс.
Ауылдардағы жалдамалы тұрғын үй: кезекте тұрғандарға таңдау құқығы беріледі
Сүрілетін үйден пәтер сатып алып, пайда табуға бола ма
Бір қарағанда, схема қарапайым көрінеді: ескі үйден арзан пәтер тауып, оны сатып алу және жаңа үйге қоныс аударуды күту. Ескі және жаңа баспананың құны арасындағы айырмашылық шынымен де тартымды болуы мүмкін.
Алайда сүрілетін үйден пәтер сатып алу пайдаға кепілдік бермейді.
Үйдің бағдарламаға енгізілуі оның жақын арада сүрілетінін білдірмейді. Алғашқы жоспарлардан нақты қоныс аударуға дейін бірнеше жыл өтуі мүмкін.
Сонымен қатар жобаның жүзеге асырылуы меншік иелерімен келісімге байланысты. Егер тұрғындардың бір бөлігі ұсынылған шарттармен келіспесе, процесс созылып кетуі ықтимал.
Пәтер ауданы автоматты түрде ұлғаяды деп те есептеуге болмайды. «Бөлмеге — бөлме» қағидаты ең алдымен тұрғын бөлмелер санының сақталуына кепілдік береді, бірақ әлдеқайда кең пәтер алуды көздемейді.
Алматының Алмалы ауданында ескі екі қабатты үйлердің орнына жаңа тұрғын үй кешендері салынады
Неліктен үйлердің мекенжайлары алдын ала жариялана бермейді
Инвесторлардың ескі тұрғын үйлерге қызығушылығы Алматыдағы реновация бағдарламасын жүзеге асыру кезінде қиындықтар туғызған. «Алматы» ӘКК бұған дейін үйлердің толық тізімін жарияламауға тырысатынын, оның бір себебі алыпсатарлық тәуекелі екенін түсіндірген.
Инвесторлар апатты үйлерден бірден бірнеше пәтер сатып алып, кейін жоғары өтемақы талап еткен жағдайлар болған. Мұндай келіспеушіліктер келіссөздер мен жобаларды жүзеге асыру мерзімін созуы мүмкін.
Демек, жылжымайтын мүлікті болашақта сүріледі деген есеппен сатып алу стратегиясы шынымен де бар. Алайда дәл осындай нысандарға қызығушылықтың артуы қосымша тәуекел факторына айналуы мүмкін.
7% мөлшерлемемен 30/70 ипотекасы: 2026 жылы сатып алушылар нені білуі керек
Сатып алар алдында нені тексеру керек
Егер сатып алушы ескі үйдегі пәтерді қарастырып жүрсе, оның жағдайы мен бағасын ғана емес, басқа да маңызды жайттарды анықтауы қажет.
Ең алдымен ғимараттың реновация бағдарламасына шынымен енгізілгенін тексерген жөн. Сондай-ақ жобаның қазіргі кезеңін білу маңызды: болашаққа арналған жоспар мен басталып кеткен қоныс аудару — екі түрлі жағдай.
Бұдан бөлек, пәтерге құқықтарды, тіркелген ауыртпалықтарды, сот дауларын және ықтимал шектеулерді тексеру қажет. Меншік иелері реновация операторымен немесе инвестормен келіссөз жүргізіп жатқанын да бөлек анықтаған дұрыс.
Пәтердің өзін де бағалау маңызды. Үйді сүрілуге жоспарлаған күннің өзінде мерзімдер өзгеруі мүмкін. Сондықтан сатып алушы қоныс аудару басталғанға дейін бірнеше жыл бойы осы пәтерде тұруға, оны жалға беруге немесе күтіп ұстауға дайын ба — соны алдын ала ойластырғаны жөн.
«Ұмай» ипотекасы алғашқы күні-ақ тоқтатылды: өтінім қабылдау қашан қайта басталады
Сүрілетін пәтер — кепілдігі жоқ инвестиция
Сүрілетін үйден пәтер сатып алу шынымен де тиімді болуы мүмкін. Нәтижесінде меншік иесі жаңа баспана немесе ақшалай өтемақы ала алады.
Алайда мұндай жылжымайтын мүлікті оңай пайда табудың тәсілі ретінде қарастыру тәуекелді. Реновация мерзімі өзгеруі, тұрғындармен келіссөздер созылуы мүмкін, ал түпкілікті шарттар нақты жобаға байланысты болады.
Сондықтан сүрілетін пәтерді құжаттар мен реновация бағдарламасын мұқият тексергеннен кейін ғана сатып алған жөн. Жаңа баспана алу мүмкіндігін кепілдендірілген пайда емес, ықтимал сценарий ретінде қарастырған дұрыс.
Сондай-ақ оқыңыз: Қазақстанда 1 қыркүйектен бастап ауылдардағы жалдамалы тұрғын үйге өтінім қабылдау басталды
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтар мен пайдалы материалдар Homsters қосымшасында қолжетімді.
