Шымкентте тұрғын үй қорын ауқымды түрде жаңарту жоспарланып отыр. 2030 жылға дейін Шымкент реновациясы ондаған ескі және апатты үйді қамтуы тиіс, ал 604 пәтердің иелерін жаңа баспанаға көшіру жоспарланған. Сонымен қатар қалада көпқабатты үйлерді күрделі жөндеу, инженерлік жүйелерді ауыстыру және жаңа лифтілер орнату жұмыстары жалғасады.
Тек 2026 жылдың өзінде билік 13 көппәтерлі үйдің тұрғындарын көшіруді жоспарлап отыр. Бұдан бөлек, 29 көпқабатты үйде күрделі жөндеу жүргізіліп, 23 үйдегі 30 лифт ауыстырылады. Тұрғын үй қорын жаңғыртуға қала бюджетінен 2,67 млрд теңге қарастырылған.
Kazinform мәліметінше, қалада тұрғын үйлерді жаңартудың екі тетігі қатар қолданылады. Біріншісі ескі және апатты ғимараттарды сүріп, меншік иелерін жаңа баспанаға көшіруді көздейді. Ал екіншісі тұрғындарды көшірмей-ақ күрделі жөндеу жүргізуге мүмкіндік береді. Сондықтан пәтер иелеріне қойылатын талаптар олардың үйі қай бағдарламаға енгізілгеніне байланысты.
«Ұмай» ипотекасы бойынша не сатып алып жатыр: алғашқы деректер жарияланды
2030 жылға дейін 604 пәтердің тұрғындарын көшіру жоспарланған
Шымкенттегі тұрғын үйлерді реновациялау бағдарламасы 2025 жылдың желтоқсанында бекітіліп, 2026 жылдың ақпанында оған түзетулер енгізілді. Бағдарламаны 2030 жылға дейін жүзеге асыру көзделген. Оның аясында жаңартылатын нысандар тізіміне 604 пәтері бар 66 көппәтерлі үй енгізілді. Жобаларды қалалық құрылыс басқармасы үйлестіреді, ал тұрғындарды көшірумен, меншік иелерімен және инвесторлармен өзара іс-қимыл жасаумен «СПК Shymkent» АҚ айналысады.
Сонымен бірге бұл тізім алдағы уақытта кеңеюі мүмкін. Егер ғимарат тізімде болмаса, тұрғындар оны бағдарламаға енгізуді ұсына алады. Алдымен тәуелсіз сараптама ұйымы үйдің техникалық жағдайын бағалауы тиіс. Сондай-ақ ескі көппәтерлі үйдің бағдарламаға қатысуы үшін пәтер иелерінің 100% келісімі қажет.
Сүрілетін пәтер инвестиция ретінде: пайда ма, әлде тәуекел ме
Реновацияға қандай көшелер енді
Жарияланған тізімде 128 мекенжай бар. Атап айтқанда, үйлер Абай, Әлімқұлов, Гагарин, Диваев, Төле би, Түркістан, Тәшенов, Терешкова, Елшібек батыр, Қалдаяқов, Майлин, Нұрпейісов, Транспортная көшелерінде және қаланың басқа да бөліктерінде орналасқан.
Кейбір учаскелерде ескі екі қабатты үйлердің орнына жаңа тұрғын үй кешендері салынып жатыр. Жеке инвестор бірден төрт алаңда жұмыс жүргізуде. Бұрын жалпы ауданы 2 460 шаршы метр болатын 43 пәтер орналасқан үйлердің орнына жалпы ауданы 12,8 мың шаршы метрден асатын 248 пәтерлік жаңа кешендер бой көтереді. Осылайша, бұл аумақтардағы пәтер саны шамамен алты есе артады.
Жаңа үйлер Безделев, Төле би және Елшібек батыр көшелерінде салынып жатыр. Мәселен, Безделев көшесі, 72А мекенжайында 35 пәтерлік жеті қабатты «Ай Барыс» ТК салынып бітті. Безделев көшесі, 111 мекенжайында 63 пәтерлік «Жеңіс» ТК, ал Төле би көшесі, 37 мекенжайында 125 пәтерлік «Адал» ТК бой көтеруде. Елшібек батыр көшесі, 91 мекенжайындағы бұрынғы екі қабатты үйдің орнына 25 пәтерлік «Сания» ТК-нің екі алты қабатты корпусы салынды.
Бастапқы жарна әлде жөндеу: пәтер сатып алғанда жинақты қайда жұмсаған тиімді
Пәтер иелеріне не ұсынылады
Көшіру кезінде «бөлмеге — бөлме» қағидаты қолданылады. Бұл ретте жаңа пәтердің ауданы бұрынғы баспананың ауданынан кем болмауы тиіс. Егер айырбастауды «СПК Shymkent» АҚ жүргізсе және жаңа пәтер бұрынғысынан үлкен болса, меншік иесіне қосымша шаршы метрлер үшін ақы төлеудің қажеті жоқ.
Пәтердің кепілде болуы бағдарламаға қатысуға кедергі келтірмейді. Алайда меншік иесі кепіл ұстаушының келісімін алуы қажет. Жаңа баспанаға меншік құқығы рәсімделгеннен кейін иесі оны еркін сата немесе сыйға тарта алады.
Тұрғындарды көшіру жұмыстары қазірдің өзінде жүріп жатыр. 2024 жылдан бері 176 пәтері бар 17 ескі үйдің тұрғындары жаңа баспана алды. Олардың арасында Әлімқұлов көшесіндегі, Круговой проездегі үйлердің тұрғындары және Көксай шағынауданындағы отбасылар бар.
Қандай үйлер күрделі жөндеуден өтеді
Сонымен қатар Шымкент реновациясы қолданыстағы көпқабатты үйлерді жаңғырту бағдарламасымен қатар жүргізіледі. 2026 жылы 1 670 пәтері бар 29 үй күрделі жөндеумен қамтылады. Нысандардың басым бөлігі Әл-Фараби және Қаратау аудандарында орналасқан.
Әл-Фараби ауданында 706 пәтері бар 12 үй жаңартылады. Тізімге Желтоқсан, Еримбетов, Байтұрсынов, Жангелдин көшелеріндегі, Тәуке хан және Қонаев даңғылдарындағы көпқабатты үйлер, сондай-ақ 16, 17, 18 және Күншығыс шағынаудандарындағы ғимараттар кірді.
Еңбекші ауданында тағы екі бес қабатты үй, ал Тұран ауданында бес үй жөнделеді. Қаратау ауданында 493 пәтері бар бірден он көпқабатты үйде жұмыс жүргізу жоспарланған. Олардың басым бөлігі Нұрсат және Нұрсат-2 шағынаудандарында орналасқан.
Жұмыс көлемі әр ғимарат үшін жеке анықталады. Үйдің жағдайына қарай шатыр, кіреберістер, жертөлелер, қасбет, инженерлік желілер, өрт қауіпсіздігі жүйелері мен лифт жабдықтары жөнделуі немесе ауыстырылуы мүмкін. Үйдің бағдарламаға қатысуы туралы шешімді меншік иелері қабылдайды.
Қазақстандағы апатты тұрғын үй: 8 қыркүйектен бастап пәтерлер кімге және қалай беріледі
Жөндеу ақысын меншік иелері бөліп төлейді
Алдымен қала жаңғырту жұмыстарын бюджет қаражаты есебінен қаржыландырады. Алайда жұмыстар аяқталғаннан кейін пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлардың иелері жұмсалған қаражатты қайтаруы тиіс. Ол үшін жеті жылдан 15 жылға дейін пайызсыз бөліп төлеу мүмкіндігі беріледі.
Төлем мөлшері жылжымайтын мүліктің ауданына байланысты: пәтер неғұрлым үлкен болса, меншік иесінің жөндеудің жалпы құнындағы үлесі соғұрлым жоғары болады. Сонымен қатар қарызды айыппұлдар мен комиссияларсыз мерзімінен бұрын өтеуге болады. Егер пәтер толық есеп айырысқанға дейін сатылса, қалған берешек жаңа меншік иесіне өтеді. Сондықтан жаңғыртудан өткен үйден пәтер сатып алар алдында мұндай қарыздың бар-жоғын тексерген жөн.
Қаладағы көпқабатты үйлердің басым бөлігі әлі де жөндеуді қажет етеді
Сонымен бірге алда атқарылатын жұмыстардың ауқымы әлі де үлкен. Шымкентте барлығы 2 551 көпқабатты үй бар, оның 2 209-ына күрделі жөндеу қажет. Демек, қаладағы көппәтерлі тұрғын үй қорының шамамен 86%-ы жаңартуды қажет етеді.
Бұл ретте ең көп жұмыс Әл-Фараби және Қаратау аудандарында жиналған. Мәселен, Әл-Фараби ауданында тағы 744 үй, ал Қаратау ауданында 625 үй жөндеуді қажет етеді. Бұдан бөлек, Тұран ауданында 454, Еңбекші ауданында 236 және Абай ауданында 150 ғимарат жаңартуды күтіп тұр. Сонымен қатар 26 көпқабатты үйге жаңа лифт жабдығы қажет.
Нәтижесінде қала ең тозған үйлерден біртіндеп арылып, күрделі жөндеуден кейін пайдалануға болатын ғимараттарды қатар қалпына келтіруді жоспарлап отыр. Бұл ретте Шымкент реновациясы бірнеше жылға есептелген. Сондықтан тұрғын аудандарды жаңарту және меншік иелерін көшіру жұмыстары кезең-кезеңімен жүргізіледі.
Сондай-ақ оқыңыз: 2026 жылы жеке үй салу қанша тұрады: жер телімінен тіркеуге дейінгі жол
Жылжымайтын мүлік саласындағы соңғы жаңалықтардан хабардар болып, қызықты ұсыныстарды тауып, баспананы Homsters қосымшасымен бірге таңдаңыз.
