Қазақстанда тұрғын үй несиелерінің көлемі артып келеді. Алайда халықтың пәтер сатып алуға деген қызығушылығы төмендеген. 2026 жылдың бірінші тоқсанында ипотека нарығы негізінен мемлекеттік бағдарламалардың есебінен өсті. Ал банктердің әдеттегі ипотекалық өнімдері нарықтағы орнын айтарлықтай жоғалтты.
Қаңтар-наурыз айларында банктер 438 млрд теңгеге ипотекалық несие берді. 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда несие беру көлемі 12,3%-ға артты.
Дегенмен жалпы статистика нарықтағы елеулі өзгерістерді толық көрсете бермейді. Өсімнің барлығын дерлік «Отбасы банк» қамтамасыз етті. Банк бір жыл ішінде несие беру көлемін 54,3%-ға арттырып, 347,5 млрд теңгеге жеткізді.
Сұр схемалар: жаңа үйден пәтер сатып алғанда ақшаны қалай жоғалтпауға болады
Жеңілдетілген бағдарламалар нарықтың басым бөлігін иеленді
Мемлекеттік қолдау арқылы берілген несиелердің үлесі 85,1%-ға жетті. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 73,9% болған.
Осылайша, екінші деңгейлі банктердің қарапайым ипотекалық өнімдеріне жаңа несиелердің небәрі 14,9%-ы тиесілі. Бұдан бөлек, нарықтық ипотека көлемі бір жылда 53,6%-ға қысқарды.
Жеңілдетілген бағдарламалар жоғары базалық мөлшерлеменің, банк қаржыландыруының қымбаттауының және қарыз алушыларға қойылатын талаптардың күшеюінің әсерін іс жүзінде өтеді. Бұл бағдарламалар болмағанда, нарық төмендеу көрсетуі мүмкін еді.
Сонымен қатар жаңа ипотекалық несиелер бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме 11,4%-дан 10%-ға дейін төмендеді. Ол әлі де базалық мөлшерлеме мен инфляция деңгейінен төмен. Алайда мұндай жағдайды негізінен мемлекеттік қаржыландыру қамтамасыз етіп отыр.
Қазақстанда қайталама тұрғын үй арзандай бастады, ал жалға алу бағасы қымбаттап жатыр
Сатып алушылар банктерге сирек өтініш бере бастады
Берілген несиелер көлемінің өсуі қазақстандықтардың тұрғын үйді белсенді сатып ала бастағанын білдірмейді. Бірінші тоқсанда банктер шамамен 192 мың ипотекалық өтінім қабылдады. Олардың саны 20,7%-ға азайып, соңғы екі жылдағы ең төменгі деңгейге түсті.
Жылжымайтын мүлік бағасының өсуі сұранысты тежеп отыр. Сонымен қатар халықтың нақты табысының төмендеуі сатып алу мүмкіндігін шектейді.
Бұған дейін зейнетақы жинақтарын пайдалану арқылы қалыптасқан сұраныстың біртіндеп әлсіреуі де әсер етті. 2026 жылдың бірінші тоқсанында қазақстандықтар БЖЗҚ-дан 134,6 млрд теңгені тұрғын үй жағдайын жақсартуға бағыттады.
Бұл ретте банктер өтінімдердің 22,5%-ын мақұлдады. Бір жыл бұрын әлеуетті қарыз алушылардың 23,6%-ы оң шешім алған еді.
Жаңа жеткіліктілік шектері жарияланды: қазақстандықтарға ЕНПФ-тен ақша алу қиындайды
Ипотека барлығына бірдей қолжетімді болып жатқан жоқ
Бағаның өсуіне байланысты тұрғын үй несиесінің орташа көлемі де өзгеріп келеді. 20 млн теңгеден асатын несиелердің үлесі бір жыл ішінде 30%-дан 37%-ға дейін өсті.
Ал 10 млн теңгеге дейінгі шағын несиелердің үлесі 22%-дан 17%-ға дейін азайды. Бұл нарықтың табысы жоғары сатып алушыларға қарай біртіндеп ығысып жатқанын көрсетеді.
Мұндай қарыз алушылар қомақты бастапқы жарна енгізіп, жеткілікті төлем қабілетін растай алады. Ал бюджеті шектеулі отбасылар үшін жылжымайтын мүлік сатып алу, керісінше, қиындай түсуде.
Нәтижесінде ипотека нарығы бұрынғы көлемін сақтап отыр. Алайда ол біртіндеп ірі несиелер мен қаржылық жағдайы тұрақты клиенттердің айналасына шоғырлануда.
Тұрғын үй мәмілелерінің саны азайды
Жылдың алғашқы үш айында Қазақстанда жылжымайтын мүлікті сатып алу-сату бойынша 83,7 мың мәміле тіркелді. 2025 жылдың бірінші тоқсанымен салыстырғанда олардың саны 4,5%-ға қысқарды.
Сондай-ақ тұрғын үй сатып алу кезінде қарыз қаражатын пайдалану үлесі төмендеді. Ипотека арқылы жасалған мәмілелердің үлесі 51,6%-ға дейін азайды.
Бұл көрсеткіштер несие беру көлемінің өсуі сатып алушылар белсенділігінің дәл сондай қарқынмен артуына әкелмегенін көрсетеді. Керісінше, нарықты жекелеген жеңілдетілген бағдарламалар мен ірі көлемдегі несиелер қолдап отыр.
Қазақстанда қайталама тұрғын үй арзандай бастады, ал жалға алу бағасы қымбаттап жатыр
Жаңа зейнетақы шектері сұранысты шектеуі мүмкін
Зейнетақы жинақтарының ең төменгі жеткіліктілік шегінің өсуі нарықты салқындататын қосымша факторға айналды. Жаңа көрсеткіштер кейбір салымшылардың тұрғын үйге бағыттай алатын артық жинақ көлемін азайтты.
Бұған дейін зейнетақы қаражаты сатып алушыларға бастапқы жарна жинауға, ипотеканың бір бөлігін өтеуге немесе жылжымайтын мүлікті несиесіз сатып алуға көмектесетін. Енді бұл мүмкіндікті пайдалана алатын азаматтардың саны азаяды.
Соның салдарынан бастапқы және қайталама нарықтар қосымша сұраныстың бір бөлігін жоғалтуы мүмкін. Зейнетақы жинақтарын алу көлемінің қысқаруы мәмілелер санына және нысандарды сату жылдамдығына да әсер етуі ықтимал.
Қазақстанда тұрғын үй құрылысы қымбаттады: қай өңірлерде өсім жоғары болды
Нарықтың әрі қарай өсуі неге байланысты
Екінші тоқсанда «Отбасы банк» салымшыларына жыл сайынғы мемлекеттік сыйлықақы есептелгеннен кейін сұраныс аздап өсуі мүмкін. Сонымен қатар нарықты тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесіндегі жаңа өнімдер қолдауы ықтимал.
Алайда нарықтың одан әрі кеңею мүмкіндігі мемлекеттік қаржыландыру көлеміне байланысты болады. Қарыз алушылардың төлем қабілеті мен борыш жүктемесін бағалауға қойылатын жаңа талаптар да қосымша қысым түсіруі мүмкін.
Сондықтан басты міндет несие беру көлемін формалды түрде сақтау емес, коммерциялық ипотеканы қайта жандандыру болып отыр. Бұл жүзеге аспаса, жеңілдетілген бағдарламаларға тәуелділік арта береді. Ал ипотека нарығы мемлекеттік қолдау көлемінің қысқаруына осал болып қала береді.
Сондай-ақ оқыңыз: Ипотека мөлшерлемесін төмендету тағы кейінге қалдырылды
Жылжымайтын мүлік туралы өзекті жаңалықтар мен пайдалы материалдар Homsters қосымшасында қолжетімді
