Қазақстанның құрылыс саласы өсімін жалғастырып келеді, алайда тұрғын үйді пайдалануға беру қарқыны саланың жалпы даму қарқынынан айтарлықтай артта қалып отыр. Құрылыс компаниялары жұмыс көлемін ұлғайтып жатқанымен, жаңа тұрғын үй алаңдарының көлемі әлдеқайда баяу өсуде. Бұл ретте Астана мен Алматы көшбасшылық орнын сақтап отыр, ал кейбір өңірлер ерекше жоғары көрсеткіштерге қол жеткізді. Жаңа статистикалық деректер Қазақстанда тұрғын үй құрылысының қалай дамып жатқанын, қай өңірлерде жылжымайтын мүлік көбірек салынып жатқанын және саланың өсуіне қандай бағыттар ықпал ететінін бағалауға мүмкіндік береді. ҚР Ұлттық статистика бюросының деректері негізінде 2026 жылғы қаңтар–қыркүйек айларының қорытындыларын қарастырамыз.
Цемент 20,3%-ға қымбаттады — бұл Қазақстандағы тұрғын үй бағасына қаншалықты әсер етеді
Қазақстанның құрылыс саласы 11,5%-ға өсті
2026 жылдың тоғыз айында орындалған құрылыс жұмыстарының көлемі 7,81 трлн теңгеге жетті. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда бұл көрсеткіш 11,5%-ға артты. Өсудің негізгі факторы ғимараттар мен құрылыстарды салу және жөндеу жұмыстарының кеңеюі болды. Аталған жұмыстардың көлемі 14,7%-ға ұлғайды.
Бұл ретте құрылыс белсенділігінің едәуір бөлігі тұрғын үй кешендеріне емес, инфрақұрылымдық және коммерциялық нысандарға тиесілі. Мәселен, автомобиль және теміржол жолдарын, сондай-ақ метро құрылысын салу жалпы жұмыс көлемінің 25%-ын құрады. Тұрғын емес ғимараттардың үлесі 21,5%, ал тұрғын үйлердің үлесі 12,6% болды.
Осылайша, саланың дамуы ең алдымен ел инфрақұрылымын кешенді түрде кеңейтумен байланысты. Сонымен қатар құрылыс саласында жеке сектор жетекші рөлін сақтап отыр. Қазақстандық жеке меншік ұйымдар барлық жұмыстың 89%-ын, шетелдік компаниялар 10,3%-ын, ал мемлекеттік кәсіпорындар 0,7%-ын орындады.
Астанада көпқабатты үйлер салуға 2035 жылға дейін шектеу қойылды: аумақтар аталды
Қанша тұрғын үй пайдалануға берілді
Құрылыс саласындағы айтарлықтай өсімге қарамастан, жылжымайтын мүлікті пайдалануға беру көлемі біршама баяу қарқынмен артып келеді. 2026 жылғы қаңтар–қыркүйек айларында Қазақстанда 13,2 млн м² тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 2,7%-ға жоғары.
Жаңа тұрғын үй алаңдарының басым бөлігін көппәтерлі үйлер қамтамасыз етті. Олардың үлесіне 8,56 млн м² немесе пайдалануға берілген барлық тұрғын үйдің шамамен 65%-ы тиесілі болды. Тағы 4,59 млн м² жеке тұрғын үйлерге тиесілі. Демек, көпқабатты құрылыс тұрғын үй саласының негізгі бағыты болып қала береді. Дегенмен жеке үйлер де айтарлықтай үлеске ие.
Бір қызығы, пайдалануға берілген тұрғын үй алаңдарының 95%-ын жеке құрылыс салушылар қамтамасыз етті. Жалпы алғанда, олар шамамен 12,54 млн м² жылжымайтын мүлікті пайдалануға берді.
Саланың жалпы өсімі мен тұрғын үйді пайдалануға беру көрсеткіштері арасындағы айырмашылық ерекше назар аударуға тұрарлық. Құрылыс жұмыстарының көлемі 11,5%-ға артса, пайдалануға берілген тұрғын үй алаңы небәрі 2,7%-ға өсті. Бұл айырмашылық ішінара құрылыс жұмыстарының едәуір бөлігі инфрақұрылымдық, өнеркәсіптік және басқа да тұрғын емес нысандарға тиесілі болуымен түсіндіріледі.
Қазақстанның қай өңірлерінде тұрғын үй көп салынып жатыр
Астана мен Алматы пайдалануға берілген тұрғын үй көлемі бойынша көшбасшылықты сақтап отыр. 2026 жылдың тоғыз айында елордада 3,05 млн м² тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл өткен жылғы көрсеткіштен 3,4%-ға жоғары. Алматы 2,03 млн м² нәтижемен және 2,1% өсіммен екінші орынға жайғасты.
Екі мегаполис бірлесіп Қазақстанда пайдалануға берілген барлық тұрғын үйдің шамамен 38,5%-ын қамтамасыз етті. Бұл ретте құрылыс көлемі бойынша елорда оңтүстік мегаполистен айтарлықтай алда келеді.
Үшінші орынды 1,05 млн м² тұрғын үй пайдалануға берілген Алматы облысы иеленді. Оның үстіне өңір 16% өсім көрсетіп, республикалық орташа деңгейден едәуір жоғары нәтижеге қол жеткізді. Одан кейін 921,8 мың м² көрсеткішпен Түркістан облысы және 853,2 мың м² тұрғын үй пайдалануға берілген Шымкент қаласы орналасқан.
Алайда тұрғын емес нысандарды қоса алғанда, құрылыс жұмыстарының жалпы көлемін қарастырсақ, жағдай өзгереді. Ең жоғары өсім Ұлытау облысында тіркелді. Мұнда көрсеткіш 2,4 есеге артты. Қызылорда облысында құрылыс белсенділігі 31,5%-ға, Шымкентте 25,4%-ға, Атырау облысында 22,2%-ға өсті. Алматыда өсім 18,1%, ал Астанада 11,1% болды.
Сонымен қатар барлық өңір тоғыз айды оң динамикамен аяқтаған жоқ. Мысалы, Жетісу облысында құрылыс жұмыстарының көлемі 28,1%-ға, ал Қарағанды облысында 16%-ға қысқарды.
Бұл айырмашылық Қазақстандағы тұрғын үй құрылысы мен жалпы құрылыс саласының дамуы өңірлер бойынша біркелкі жүрмейтінін көрсетеді. Оның үстіне жекелеген облыстардағы жоғары өсім тек жаңа үйлер салумен ғана емес, ірі инфрақұрылымдық және өнеркәсіптік жобаларды жүзеге асырумен де байланысты болуы мүмкін.
Алматының жаңа Бас жоспары: мегаполисті қандай ауқымды өзгерістер күтіп тұр
Жаңа мектептер, балабақшалар және жылжымайтын мүлік нарығының болашағы
Тұрғын аудандардың дамуы тиісті әлеуметтік инфрақұрылымды қажет етеді. Сондықтан Қазақстанда көппәтерлі үйлермен қатар білім беру және медициналық мекемелердің құрылысы да жалғасуда.
2026 жылғы қаңтар–қыркүйек айларында елде 21 390 оқушыға арналған 41 мектеп және 5 157 балаға арналған 36 мектепке дейінгі ұйым пайдалануға берілді. Сонымен қатар жеті амбулаториялық-емханалық ұйым мен 120 төсек-орынға арналған ауруханаға қосымша ғимараттың құрылысы аяқталды.
Алайда ел көлеміндегі жаңа нысандар саны нақты тұрғын аудандардың инфрақұрылыммен қаншалықты қамтамасыз етілгенін толық көрсетпейді. Жылжымайтын мүлік сатып алушылар үшін құрылыс қарқынымен қатар мектептердің, балабақшалардың, көліктің және медициналық мекемелердің қолжетімділігін де ескеру маңызды.
Жалпы алғанда, тоғыз айдың қорытындысы құрылыс саласындағы оң динамиканы растайды. Сонымен бірге пайдалануға берілген тұрғын үй алаңдарының салыстырмалы түрде баяу өсуі құрылыс белсенділігінің артуы дайын пәтерлер ұсынысының дәл сондай қарқынмен көбеюіне әрдайым әкелмейтінін көрсетеді.
Бұл ретте тұрғын үйді пайдалануға беру статистикасы тек құрылысы аяқталған нысандарды қамтиды және жылжымайтын мүліктің болашақ бағасын тікелей болжауға мүмкіндік бермейді. Нарықты бағалау үшін сатып алушылар сұранысын, мәмілелер санын, құрылыс материалдарының құнын және жүзеге асырылып жатқан жобалардың көлемін қосымша ескеру қажет.
Осылайша, Қазақстанда тұрғын үй құрылысы дамуын жалғастырып келеді, ал ірі қалалар жетекші орындарын сақтап отыр. Дегенмен нарықтың одан әрі өсуі үшін жаңа шаршы метрлердің саны ғана емес, инфрақұрылымның дамуы, құрылыс сапасы және ұсыныстың халықтың нақты қажеттіліктеріне сәйкес келуі де маңызды.
Сондай-ақ оқыңыз: Мемлекеттік тұрғын үйлерді тексеру ұсынылды: жаңа үйлерде қандай мәселелер бар?
Өзекті жаңалықтар, пайдалы материалдар және жылжымайтын мүлік туралы барлық ақпарат — Homsters қосымшасында
