Қазақстанда классикалық пайыздық несиеге жүгінбей-ақ баспана сатып алуға мүмкіндік беретін жаңа тетікті әзірлеу жұмыстары жалғасып жатыр. Отбасы банк қолданыстағы тұрғын үй жинақ жүйесін толықтыратын исламдық қаржыландыру бағытын дамытуда. Алайда өнімнің нақты іске қосылу мерзімі әзірге белгісіз: қазақстандықтар жаңа құралды пайдалана алуы үшін банк бірнеше кезеңнен өтуі керек.
Бұған дейін Отбасы банк басшылығы 2026 жылдың күзін бағдар ретінде атап, өнімді қыркүйекте немесе қазан айының басында таныстыруы мүмкін екенін айтқан еді. Енді жаңа мәліметтер белгілі болды. Қажетті заңнамалық базаның бір бөлігі қазірдің өзінде қалыптастырылған: Отбасы банктің қызметіне тікелей қатысты түзетулер 23 шілдеде қабылданып, 21 тамызда жарияланды. Олар 2026 жылғы 21 қазанда күшіне енеді.
Дегенмен, бұл нормалардың күшіне енуі исламдық ипотеканы беруді бастау үшін жеткіліксіз. Банк тиісті лицензия алуы керек, сондай-ақ исламдық қағидаттарға негізделген толыққанды тұрғын үй қаржыландыруын іске қосу үшін заңнамаға қосымша өзгерістер енгізу қажет.
Алдымен — лицензия және исламдық терезе
Алдағы маңызды кезеңдердің бірі — Отбасы банктің жаңа бағыттағы мүмкіндіктерін кеңейтетін лицензия алу. Атап айтқанда, ол жеке және заңды тұлғаларға ағымдағы шоттар ашуға, сондай-ақ пайызсыз исламдық депозиттерді тартуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар банк исламдық қаржыландыру қағидаттарына сәйкес келетін қаржы өнімдері ұсынылатын жеке бағыт — исламдық терезені іске қосуға дайындалып жатыр. Қазір осы мақсатта қажетті корпоративтік шешімдер қабылдануда.
Алайда лицензия алу тұрғын үй өнімінің автоматты түрде іске қосылатынын білдірмейді. Исламдық ипотеканы тікелей беру үшін заңнамаға қосымша өзгерістер енгізу қажет. Сондықтан банк жаңа тетіктің клиенттерге қашан қолжетімді болатыны туралы нақты күнді әзірге белгілеген жоқ.
Пайыздық несие емес, мәміленің басқа моделі
Жаңа өнімнің басты ерекшелігі жылжымайтын мүлікті сатып алу тетігіне байланысты. Кәдімгі ипотека кезінде клиент банктен қарызға ақша алып, оны пайызымен бірге қайтарады. Ал исламдық қаржыландыруда рибаға — ақшалай қарыз бойынша пайыз арқылы табыс табуға жол берілмейді.
Алайда бұл банк тұрғын үй сатып алуды тегін қаржыландырады дегенді білдірмейді. Қаржы ұйымының табысы басқа тәсілмен қалыптасып, мәміле құрылымына алдын ала енгізіледі.
Отбасы банк исламдық қаржыландырудың әртүрлі құралдарын, соның ішінде мурабаха, иджара және мушарака мутанакиса тетіктерін қарастырып жатыр. Мысалы, бір модель бойынша қаржы ұйымы алдымен жылжымайтын мүлікті сатып алып, кейін оны сатып алушыға алдын ала келісілген үстеме бағамен сатады. Ал басқа модельде банк пен клиент нысанды бірлесіп сатып алады, содан кейін қаржы ұйымының үлесі біртіндеп сатып алушыға өтеді.
Болашақта жаппай тұрғын үй қаржыландыру өнімі үшін қай схема негізгі болатыны оның түпкілікті шарттары бекітілгеннен кейін белгілі болады.
Тұрғын үйді жалға алу қымбаттады: қай қалалар көш бастап тұр
«Пайызсыз» дегеніміз «артық төлемсіз» деген сөз емес
Әдеттегі пайыздық мөлшерлеменің болмауы қаржыландыру тегін болады дегенді білдірмейді. Егер банк пәтерді сатып алып, кейін оны клиентке жоғары бағамен сатса, алдын ала белгіленген үстеме сатып алушы шығындарының бір бөлігіне айналады.
Сондықтан өнім іске қосылғаннан кейін оны тек пайыздың жоқтығына қарап бағалау дұрыс емес. Тұрғын үйді сатып алудың толық құнын, бастапқы жарна мөлшерін, төлем мерзімін және міндеттемелерді мерзімінен бұрын орындау шарттарын салыстыру әлдеқайда маңызды.
Тарифтер мен талаптар жарияланғанға дейін исламдық ипотеканың түпкілікті шығындар жағынан қолданыстағы тұрғын үй қарыздарынан қаншалықты ерекшеленетінін анықтау мүмкін емес.
Жылжымайтын мүлікпен мәмілелер: 8 қыркүйектен бастап Қазақстанда жаңа ережелер күшіне енді
Отбасы банк исламдық қаржыландыру жөніндегі кеңес құрады
Жаңа бағытты дайындау жұмыстары тек заңнама мен банк өнімдерін ғана қамтымайды. Отбасы банк исламдық қаржыландыру қағидаттары жөніндегі арнайы кеңес құруды да жоспарлап отыр.
Оның міндеті — банктің осы саладағы саясатын қалыптастыру және қолданылатын қаржы тетіктерінің исламдық қаржыландырудың белгіленген қағидаттарына сәйкестігін қадағалау.
Сонымен қатар банк бұған дейін арнайы жұмыс тобын құрып, шетелдік тәжірибені зерттеді және Пәкістанның Meezan Bank Limited банкімен ынтымақтастық орнатты. Осылайша, әңгіме тек бір жаңа ипотекалық өнім туралы емес, қолданыстағы тұрғын үйді қаржыландыру жүйесі аясында жеке бағыт қалыптастыру туралы болып отыр.
ЖҚШ үшін жер: 25 сотыққа дейінгі жерді қалай тегін алуға болады
Жаңа өнімді кімдер пайдалана алады
Атауына қарамастан, исламдық қаржы құралдары белгілі бір дінді ұстанатын клиенттермен ғана шектелмейді. Оның басты ерекшелігі — қаржылық операцияның құрылымы мен пайыздық несиелеуден бас тартуында.
Сондықтан бұл өнім пайыздық несиелерді қағидатты түрде пайдаланбайтын сатып алушыларды ғана емес, басқа азаматтарды да қызықтыруы мүмкін. Қатысушылардың нақты ауқымы банк белгілейтін талаптарға байланысты болады.
Әзірге бастапқы жарна мөлшері, қаржыландырудың ең жоғары сомасы, жылжымайтын мүлікке қойылатын талаптар, төлем мерзімдері және басқа да параметрлер жарияланған жоқ. Сондықтан бағдарламаның әртүрлі санаттағы сатып алушылар үшін қаншалықты қолжетімді болатынын бағалауға әлі ерте.
Іске қосылуын қашан күтуге болады
Соңғы түсіндірмелерден кейін қыркүйек немесе 1 қазанды болжамды іске қосу күні ретінде қарастырудың қажеті жоқ. Отбасы банкте исламдық бағытты дамытуға қажетті алғашқы заңнамалық өзгерістер тек 2026 жылғы 21 қазанда күшіне енеді.
Келесі маңызды кезең — лицензия алу. Сонымен қатар банкке исламдық ипотеканы тікелей беруге мүмкіндік беретін қосымша заңнамалық өзгерістерді әзірлеу қажет.
Сондықтан Отбасы банк әзірге өнімнің нақты іске қосылатын күнін атамай отыр. Нақтырақ мерзімдер лицензия алынғаннан және қажетті құқықтық база одан әрі қалыптастырылғаннан кейін белгілі болуы тиіс.
Осылайша, жоба іске қосылуға қарай ілгерілеп келеді, алайда исламдық ипотека әзірге дайындық кезеңінде. Болашақ сатып алушылар үшін банктің лицензия алу, қаржыландырудың түпкілікті моделі, қатысушыларға қойылатын талаптар және тұрғын үй сатып алудың толық құны туралы алдағы ресми хабарламалары маңызды болмақ.
Сондай-ақ оқыңыз: Базалық мөлшерлеме 16,25%-ға дейін төмендеді: Қазақстанда ипотека арзандай ма
Жылжымайтын мүлік нарығындағы соңғы жаңалықтардан хабардар болып, қызықты ұсыныстарды тауып, баспананы Homsters қосымшасымен бірге таңдаңыз
